به همت انجمن سینمای جوانان ایران، اکران بسته فیلم کوتاه «قرار دوم» در سینماهای منتخب کشور آغاز شد که آن را می‌توان یکی از مهم‌ترین اتفاقات این روزهای سینمای ایران دانست. این دومین مرحله از طرح «قرار» است که اگر با استمرار و برنامه‌ریزی همراه شود، می‌تواند بخشی از یکی از قدیمی‌ترین مشکلات فیلم کوتاه در ایران را برطرف کند، مشکلی که نه به کیفیت آثار مربوط می‌شود و نه به کمبود فیلمساز، بلکه به نبود امکان نمایش عمومی برای مخاطبان بازمی‌گردد.
بسته «قرار دوم» با شعار «چند فیلم با یک بلیت» شامل چهار فیلم کوتاه «متولد تهران» به کارگردانی جواد حکمی، «آدمک» به کارگردانی سیاوش گرجستانی، «به صدای زمین گوش کن» به کارگردانی شهاب مهربان و «انار» به کارگردانی مهرداد جلالی است. این طرح در نگاه اول شاید تنها یک برنامه اکران برای چند فیلم کوتاه به نظر برسد، اما در واقع می‌تواند آغاز شکل‌گیری یک فرهنگ تازه در نمایش فیلم کوتاه باشد. فرهنگی که سال‌ها جای خالی آن در سینمای ایران احساس می‌شد.

حلقه مفقوده‌ای به نام اکران عمومی
فیلم کوتاه در ایران همواره یکی از مهم‌ترین بسترهای کشف استعدادهای تازه بوده است. بسیاری از فیلمسازان مطرح سینمای ایران فعالیت حرفه‌ای خود را از ساخت فیلم کوتاه آغاز کرده‌اند و این قالب همواره محل تجربه، نوآوری و آزمودن ایده‌های تازه بوده است. با این حال، مهم‌ترین حلقه مفقوده این جریان، ارتباط مستقیم با مخاطب بوده است.
سال‌هاست که سرنوشت بسیاری از فیلم‌های کوتاه پس از تولید، حضور در جشنواره‌ها، نمایش‌های محدود دانشگاهی یا اکران‌های مناسبتی است. در بهترین حالت نیز فیلم‌ها در برخی پلتفرم‌های اینترنتی منتشر می‌شوند؛ مسیری که هرچند امکان دیده شدن را فراهم می‌کند، اما هرگز جای تجربه تماشای فیلم در سالن سینما را نمی‌گیرد.
مشکل اصلی این بوده که مخاطب علاقه‌مند به فیلم کوتاه، اساساً نمی‌دانست کجا باید این آثار را ببیند. برخلاف فیلم بلند که چرخه مشخصی از اکران، تبلیغات و نمایش عمومی دارد، فیلم کوتاه تقریباً هیچ مسیر ثابتی برای رسیدن به تماشاگر نداشت. در نتیجه، حتی بهترین آثار نیز اغلب تنها در میان فیلمسازان، منتقدان و شرکت‌کنندگان جشنواره‌ها دیده می‌شدند و فرصت ارتباط با مخاطب عمومی را پیدا نمی‌کردند.

راهی تازه برای دیده شدن آثار کوتاه
ایده اکران بسته‌ای از چند فیلم کوتاه با یک بلیت، دقیقاً پاسخی به همین خلأ است. مخاطب با پرداخت هزینه یک بلیت، می‌تواند در مدت زمانی مناسب، چند تجربه متفاوت سینمایی را پشت سر بگذارد؛ تجربه‌ای که در بسیاری از کشورهای صاحب صنعت سینما سابقه دارد و بارها موفقیت خود را ثابت کرده است. این شیوه اکران چند مزیت مهم دارد. نخست اینکه زمان نمایش برای مخاطب منطقی است. یک فیلم کوتاه به تنهایی نمی‌تواند سالن سینما را برای مدت قابل قبولی در اختیار بگیرد، اما کنار هم قرار گرفتن چند اثر، یک برنامه کامل سینمایی ایجاد می‌کند که هم برای مخاطب جذاب است و هم برای سینمادار توجیه اقتصادی بیشتری دارد.
مزیت دیگر، آشنایی مخاطبان با تنوع فیلم کوتاه است. در یک بسته اکران، تماشاگر با جهان‌های متفاوت، سبک‌های مختلف روایت و نگاه‌های گوناگون فیلمسازان روبه‌رو می‌شود؛ تجربه‌ای که شاید در قالب یک فیلم بلند کمتر امکان‌پذیر باشد. همین تنوع می‌تواند مخاطبانی را که تاکنون ارتباطی با فیلم کوتاه نداشته‌اند، به‌این‌گونه سینمایی علاقه‌مند کند.
از سوی دیگر، نمایش عمومی فیلم کوتاه می‌تواند انگیزه تازه‌ای برای فیلمسازان جوان ایجاد کند. وقتی سازنده بداند اثرش علاوه بر جشنواره‌ها، روی پرده سینما و در برابر مخاطبان واقعی نمایش داده می‌شود، نگاه حرفه‌ای‌تری به فرآیند تولید خواهد داشت. این موضوع در نهایت به ارتقای کیفیت آثار نیز کمک می‌کند.

تداوم اکران، شرط تبدیل یک طرح به یک جریان سینمایی
البته موفقیت چنین طرحی تنها به آغاز اکران وابسته نیست. استمرار، تبلیغات مناسب، افزایش تعداد سالن‌های نمایش و ایجاد یک تقویم منظم برای اکران فیلم کوتاه، عواملی هستند که می‌توانند این ایده را به یک جریان پایدار تبدیل کنند. اگر اکران بسته‌های فیلم کوتاه تنها به چند تجربه محدود ختم شود، بعید است بتواند تغییری جدی در وضعیت نمایش این آثار ایجاد کند. اما اگر مخاطب مطمئن باشد که در طول سال، بسته‌های متنوعی از فیلم‌های کوتاه روی پرده خواهند رفت، به تدریج عادت تماشای این آثار نیز در جامعه شکل خواهد گرفت.
انجمن سینمای جوانان ایران با اجرای طرح «قرار دوم» گامی مهم در این مسیر برداشته است. این اقدام تنها اکران چهار فیلم کوتاه نیست، بلکه تلاشی برای ایجاد پلی میان فیلمساز و مخاطب است؛ پلی که سال‌ها جای خالی آن احساس می‌شد.
سینمای کوتاه ایران از نظر کیفیت، خلاقیت و حضور در جشنواره‌های معتبر جهانی بارها توانایی خود را اثبات کرده است. اکنون شاید مهم‌ترین نیاز این سینما، نه تولید بیشتر، بلکه دیده شدن بیشتر باشد. اگر طرح‌هایی مانند «قرار دوم» ادامه پیدا کنند و به بخشی ثابت از برنامه اکران سینماهای کشور تبدیل شوند، می‌توان امیدوار بود که فیلم کوتاه نیز جایگاه واقعی خود را در میان مخاطبان پیدا کند، جایگاهی که سال‌ها به دلیل نبود فرصت نمایش عمومی از آن محروم بوده است. شاید بتوان گفت مهم‌ترین دستاورد این طرح، نه فروش چند هزار بلیت، بلکه ایجاد این باور است که فیلم کوتاه نیز می‌تواند روی پرده سینما مخاطب داشته باشد؛ به شرط آنکه فرصت دیده شدن پیدا کند.