محمدمحسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین

انتخابات کنست حدود صد روز دیگر برگزار خواهد شد. در انتخابات اسرائیل هر فرد داخل سرزمین‌های اشغالی در پای صندوق نام یک لیست را به سبد رأی می‌اندازد و با توجه به درصدی که هر لیست کسب می‌کند، تعدادی کرسی به آنها تعلق می‌گیرد.
پس اصلی‌ترین محور انتخابات کنست در اسرائیل، لیست‌ها هستند. هر لیست یک نام و سرلیست دارد. براساس قانون حدود 50 روز قبل از روز انتخابات لیست‌ها باید به کمیته انتخابات تحویل داده شود و این کمیته حداکثر 25 روز قبل انتخابات تأیید نهایی لیست‌ها را اعلام می‌کند. البته موارد اندکی و کمتر از پنج مورد تغییر یا حذف فردی از لیست‌ها اتفاق افتاده است. در نهایت لیست‌ها حدود 10 روز قبل انتخابات رسماً اعلام و فرآیند انتخاباتی رسمی می‌شود. هرچند هیچ قانون محدودیت زمان تبلیغات و... وجود ندارد و لذا اکنون هم فضا کاملاً انتخاباتی؛ از دعواهای سیاسی تا برگزاری میتینگ‌ها و... را شاهدیم.
اعضای لیست‌ها برخی با انتخابات درون حزبی مثل لیکود، کارگر یا ائتلاف باهم مشخص می‌شوند، برخی توسط سرلیست مثل لیست آیزنکوت و برخی توسط شوراهای مشخص یا خاخام اعظم مثل لیست‌های حریدی‌ها اتفاق می‌افتد.
حزب دموکرات به سرلیستی گولان که نتیجه ائتلاف کارگر با مرتص دو حزب قدیمی جریان چپ است؛ اولین حزبی است که انتخابات درون لیستی‌اش را برگزار کرد. براساس نتایج نعاما لازیمی، گیلعاد کاریو و افرات رایتن پس از گولان در رتبه‌های بعدی قرار گرفتد.
پیروزی قاطع نعاما لازیمی برای کسب رتبه دوم، مهم‌ترین اتفاق این انتخابات بود. لازیمی در سال‌های اخیر به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جناح چپ اسرائیل تبدیل شده و نقش فعالی در اعتراضات علیه اصلاحات قضایی دولت نتانیاهو و نیز پیگیری مطالبات اجتماعی داشته است. قرار گرفتن او بلافاصله پس از یائیر گولان، نشان می‌دهد بدنه حزب از رویکردی که بر عدالت اجتماعی، مبارزه با فساد و دفاع از نهادهای دموکراتیک تأکید دارد، حمایت می‌کند. همچنین تثبیت جایگاه گیلعاد کاریو، خاخام اصلاح‌طلب و رئیس پیشین کمیته قانون اساسی کنست، بیانگر حفظ وزن جریان لیبرال و سکولار در جریان چپ است.
اما آنچه فضای عبری را شوکه کرد، مشارکت 85 درصدی اعضای حزب کارگر در تعیین لیست بود. درصدی که برای یک انتخابات درون‌حزبی در اسرائیل رقم بسیار بالایی است؛ آن‌هم برای حزبی که از دهه 90 به حاشیه رفته است. البته براساس نظرسنجی‌ها پیش‌بینی می‌شود این لیست بتواند 11 کرسی کسب کند.
با این حال، چالش اصلی حزب کارگر همچنان حفظ این شور و تبدیل آن به آرای عمومی در انتخابات کنست است؛ زیرا نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد رقابت اصلی در اردوگاه مخالفان نتانیاهو میان احزاب میانه‌رو و ائتلاف‌های جدید مثل آیزنکوت در جریان است و حزب دموکرات‌ برای افزایش کرسی‌های خود باید فراتر از پایگاه سنتی چپ رأی جذب کند. آیا کنار رفتن نتانیاهو، مقدمه‌ای بر بازگشت دوران اوج چپ اسرائیلی خواهد شد؟ صد روز باید صبر کرد. برخی معتقدند اگرچه جامعه صهیونیستی به مرور در سه دهه اخیر به سمت راست و تندروی حرکت کرده و نتایج آن در انتخابات‌ها و لیست‌ها هم عیان است؛ اما تداوم این تندروی‌ها و فشار بر برخی قانون‌ها و تلاش‌ها برای تغییر قانون دیوان عالی و... چپ‌ها را تحریک به کنش و بازیابی قدرت گذشته خواهد کرد و شکاف‌ها را بیشتر می‌کند.