رضا صائمی
دبیر گروه فرهنگی

پخش مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ در سینماهای کشور، با وجود لغو دو دیدار تیم ملی و محدودیت‌های زمانی و اجرایی، به یکی از پرفروش‌ترین تجربه‌های نمایش رویدادهای زنده در سالن‌های سینما تبدیل شد. به گزارش ایرنا، بررسی اکران‌های قطعی نشان می‌دهد دست‌کم شش مسابقه روی پرده رفت و فروش بلیت‌ها پیش از برگزاری فینال از ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان عبور کرد. رقمی که با اضافه‌شدن فروش نهایی مسابقه آرژانتین و اسپانیا افزایش یافته، اما جمع‌بندی نهایی آن هنوز از سوی سامانه مدیریت فروش و اکران سینما منتشر نشده است.
شاید مهم‌ترین دستاورد اکران مسابقات جام جهانی در سینماهای ایران، نه رقم چندمیلیاردی فروش بلیت‌ها باشد و نه رکوردهای ثبت‌شده در سامانه‌های فروش، بلکه تغییری است که در تعریف کارکرد سینما ایجاد کرده است. سال‌هاست که سالن‌های سینما در سراسر جهان از انحصار نمایش فیلم خارج شده‌اند. از کنسرت‌های زنده و اپرا گرفته تا مسابقات ورزشی، بسیاری از رویدادها روی پرده سینما جان تازه‌ای پیدا کرده‌اند. آنچه مخاطب را به سالن می‌کشاند، فقط خودِ اثر نیست، بلکه تجربه تماشای جمعی است؛ تجربه‌ای که هیچ تلویزیون خانگی، هرچقدر هم بزرگ و باکیفیت باشد، قادر به بازتولید آن نیست.
استقبال از بازی ایران و بلژیک و فروش نزدیک به شش میلیارد تومانی آن، بیش از آنکه موفقیت یک مسابقه فوتبال باشد، موفقیت یک «ایده» است. ایده‌ای که نشان می‌دهد مخاطب هنوز برای حضور در فضای عمومی انگیزه دارد، اگر دلیل قانع‌کننده‌ای برای خروج از خانه پیدا کند. این همان نکته‌ای است که شاید سال‌ها در تحلیل افت مخاطبان سینما کمتر به آن توجه شده است. مشکل همیشه بی‌علاقگی مردم به سالن سینما نبوده، گاهی مسأله، کمبود رویدادی است که بتواند سالن را به یک تجربه اجتماعی تبدیل کند.
با این همه، جام جهانی ۲۰۲۶ یک پیام روشن برای مدیران سینمایی داشت؛ اینکه آینده سالن‌های سینما الزاماً فقط در گرو فیلم‌های پرفروش نیست. سینما اگر بخواهد در زیست رسانه‌ای امروز جایگاه خود را حفظ کند، باید بیش از گذشته به مفهوم «تجربه» فکر کند. تجربه‌ای که مخاطب حاضر باشد برای آن از خانه بیرون بیاید، کنار دیگران بنشیند، هیجان را به شکل جمعی زندگی کند و احساس کند سالن سینما هنوز می‌تواند محل شکل‌گیری خاطره‌های مشترک باشد. شاید مهم‌ترین اتفاق این روزها، نه گل‌های رد و بدل شده در زمین فوتبال، بلکه اثبات این واقعیت بود که پرده نقره‌ای هنوز ظرفیت آن را دارد که مردم را دور خود جمع کند، به شرط آنکه برای این پرده، فقط فیلم در نظر نگیریم.