سفر چهار روزه سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به قرقیزستان برای حضور در بیست‌وسومین نشست وزرای فرهنگ سازمان همکاری شانگهای، به صحنه‌ای برای نمایش ابعاد مختلف دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد؛ سفری که در آن، از گسترش همکاری‌های فرهنگی و امضای سند راهبردی با قرقیزستان گرفته تا طرح ابتکار «کنوانسیون فرهنگ شرقی دیجیتال» و انعکاس مواضع اعضای سازمان همکاری شانگهای درباره تحولات اخیر ایران، در دستور کار قرار گرفت.

تمرکز بر پیوندهای تمدنی ایران و آسیای مرکزی
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در نخستین برنامه‌های سفر خود با مسئولان موزه ملی تاریخ و کتابخانه ملی قرقیزستان دیدار کرد. صالحی در این دیدارها بر ضرورت عبور از تفاهم‌نامه‌های صرف و تعریف پروژه‌های مشترک و عملیاتی تأکید کرد و همکاری پیرامون دو اثر حماسی «شاهنامه» و «ماناس» را بستری مناسب برای توسعه تعاملات فرهنگی، هنری و پژوهشی میان دو کشور دانست.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت گسترده نسخه‌های خطی فارسی موجود در قرقیزستان، پیشنهاد کرد با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، روند شناسایی، فهرست‌برداری و دسترسی پژوهشگران به این آثار تسهیل شود. این پیشنهاد با استقبال مسئولان کتابخانه ملی قرقیزستان روبه‌رو و مقرر شد همکاری‌های تخصصی در این حوزه توسعه یابد.

توسعه همکاری‌های
دینی و دانشگاهی
یکی دیگر از محورهای سفر وزیر فرهنگ، دیدار با رئیس شورای علمای قرقیزستان بود؛ نشستی که در آن دو طرف بر گسترش همکاری‌های علمی، آموزشی و دینی تأکید کردند.
در این دیدار، برگزاری کنفرانس‌های تخصصی، تبادل استاد و دانشجو، آموزش مبلغان دینی و استفاده از تجربیات جمهوری اسلامی ایران در حوزه مدیریت دینی و تقریب مذاهب از مهم‌ترین موضوعات مورد توافق بود. طرف قرقیزستانی نیز با اشاره به برنامه بزرگداشت یک‌هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر اکرم(ص)، این مناسبت را فرصتی برای اجرای برنامه‌های مشترک فرهنگی و مذهبی ارزیابی کرد.

روایت ایران از تحولات اخیر
صالحی در نشست با جمعی از فرهیختگان و ایران‌شناسان قرقیزستان، ضمن تشریح پیشینه تاریخی و تمدنی ایران، دیدگاه جمهوری اسلامی درباره تحولات و درگیری‌های اخیر را نیز تبیین کرد.
وی با تأکید بر اینکه فرهنگ ایرانی در طول تاریخ، علی‌رغم تهاجمات متعدد، هویت خود را حفظ کرده است، از مقاومت ملت ایران در برابر فشارها و تهدیدهای خارجی سخن گفت و سیاست جمهوری اسلامی را مبتنی بر صلح، گفت‌وگو و دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور توصیف کرد.

امضای سند همکاری فرهنگی
تا سال ۲۰۲۹
در حاشیه اجلاس وزرای فرهنگ سازمان همکاری شانگهای، تفاهم‌نامه همکاری‌های فرهنگی و هنری جمهوری اسلامی ایران و قرقیزستان برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۹ به امضای وزیران فرهنگ دو کشور رسید.
برگزاری هفته‌های فرهنگی، توسعه همکاری‌های سینمایی، تبادل تجربیات در حوزه حفاظت، ثبت و مرمت میراث فرهنگی و همچنین همکاری میان نهادهای فرهنگی دو کشور، از مهم‌ترین محورهای این سند همکاری است.
 در دیدار دوجانبه وزیران فرهنگ ایران و قرقیزستان نیز دو طرف بر گسترش همکاری در حوزه نسخه‌های خطی، آرشیوهای تاریخی و ترجمه آثار ادبی تأکید کردند. صالحی همچنین از انجام پژوهشی درباره تطبیق «شاهنامه» و «ماناس» در دانشگاه علامه طباطبایی خبر داد و پیشنهاد ترجمه آن به زبان قرقیزی را مطرح کرد.

«روز علامه اقبال»
در تقویم ملی ایران
 دیدار با وزیر فرهنگ پاکستان نیز از دیگر برنامه‌های مهم این سفر بود. صالحی در این دیدار، علامه محمد اقبال لاهوری را مهم‌ترین حلقه اتصال فرهنگی دو ملت ایران و پاکستان خواند و اعلام کرد پیشنهاد ثبت «روز علامه اقبال» در تقویم ملی ایران به تصویب شورای فرهنگ عمومی رسیده است.
دو طرف همچنین بر توسعه همکاری‌های فرهنگی، گسترش گردشگری مذهبی، تبادل آثار ادبی، همکاری کتابخانه‌های ملی و ایجاد مراکز فرهنگی در تهران و اسلام‌آباد تأکید کردند.

پیشنهاد تشکیل
«کنوانسیون فرهنگ شرقی دیجیتال»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با رسانه «نوماد تی‌وی» قرقیزستان، مهم‌ترین ابتکار ایران در اجلاس شانگهای را پیشنهاد تشکیل «کنوانسیون فرهنگ شرقی دیجیتال» عنوان کرد.
به گفته صالحی، با گسترش هوش مصنوعی و شکل‌گیری فرهنگ دیجیتال، کشورهای آسیایی نیازمند سازوکاری مشترک برای صیانت از هویت فرهنگی خود هستند. وی تأکید کرد همکاری در حوزه‌های بازی‌های رایانه‌ای، پویانمایی، موسیقی آیینی، هنرهای نمایشی و تولیدات مبتنی بر فناوری‌های نوین می‌تواند فصل تازه‌ای از تعاملات فرهنگی میان کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای ایجاد کند. او همچنین نقش بخش خصوصی و تشکل‌های فرهنگی را در اجرای این همکاری‌ها تعیین‌کننده دانست و تأکید کرد دولت‌ها باید بیش از هر چیز نقش تسهیل‌گر را ایفا کنند.

بازتاب مواضع ایران
در بیانیه پایانی
این اجلاس با صدور بیانیه پایانی به کار خود پایان داد. بر اساس اعلام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعضای سازمان همکاری شانگهای در این بیانیه ضمن تأکید بر غیرقابل قبول بودن توسل به زور، نسبت به وضعیت پیرامون جمهوری اسلامی ایران ابراز نگرانی کردند، مراتب همدردی خود را با خانواده قربانیان حملات به ایران اعلام داشتند و نسبت به حملات علیه مراکز فرهنگی، بشردوستانه و آثار تاریخی ایران نیز ابراز نگرانی کردند.
مجموعه برنامه‌های این سفر نشان داد که جمهوری اسلامی ایران تلاش دارد ظرفیت سازمان همکاری شانگهای را نه تنها برای توسعه مناسبات فرهنگی و تمدنی، بلکه برای طرح ابتکارهای جدید در حوزه فرهنگ دیجیتال، حفاظت از میراث مشترک آسیایی و تقویت دیپلماسی فرهنگی در سطح منطقه‌ای به کار گیرد.