گفت‌وگوی اختصاصی «ایران» با فرنوش جعفری، اولین گزارشگر زن فوتبال ایران

زنی که صدای فوتبال شد

 فرنوش جعفری، گزارشگر فوتبال که این روزها بازی‌های جام جهانی را گزارش می‌کند، در گفت‌وگو با «ایران» درباره فعالیت خود در عرصه گزارشگری فوتبال اظهار کرد: «از سال ۱۳۹۶ کارم را شروع کردم و چند سال طول کشید تا به جایی برسم که بتوانم فوتبال مردان را گزارش کنم. سال ۱۳۹۸ تلاشی داشتم تا بتوانم در رادیو گزارش فوتبال مردان را بر عهده بگیرم، اما آن تلاش موفق نبود و در آن زمان اجازه گزارشگری پیدا نکردم. آن موضوع مشکلات زیادی برایم ایجاد کرد، اما در نهایت از آن دوران عبور کردم.»  او ادامه داد: «دو سال پیش و هم‌زمان با رقابت‌های یورو ۲۰۲۴، به‌عنوان کارشناس به دعوت آپارات اسپرت حضور پیدا کردم. همان‌جا به من پیشنهاد شد مسابقات یورو را هم گزارش کنم. این پیشنهاد برایم کاملاً غیرمنتظره، اما بسیار خوشحال‌کننده بود و آن را پذیرفتم.»
 
من تابوشکن بودم
این گزارشگر فوتبال درباره سختی‌های این مسیر گفت: «هیچ کاری بدون سختی نیست. من تابوشکن بودم و هنوز هم هستم. البته خیلی استقبال می‌کنم که خانم‌های دیگری هم وارد این عرصه شوند، چون به نظرم آنها دیگر کمتر از من سختی خواهند کشید. جامعه در ابتدا این موضوع را قبول نمی‌کرد و همچنان هم ممکن است بخشی از جامعه در پذیرش آن مقاومت کند که یک خانم، گزارشگر فوتبال مردان باشد. البته خوشبختانه بخش دیگری از جامعه استقبال می‌کند. برایشان جالب و متفاوت است که یک خانم اطلاعات فوتبالی داشته باشد، بازیکنان را بشناسد و بتواند مسابقات را تحلیل و گزارش کند. این موضوع مثل یک تیغ دولبه است؛ از یک طرف خیلی خوب است و از طرف دیگر، هنوز بعضی‌ها نمی‌توانند آن را باور یا قبول کنند.»  جعفری در پاسخ به این سؤال که آیا در این مدت خانم‌هایی برای ورود به عرصه گزارشگری فوتبال با او مشورت کرده‌اند، اظهار کرد: «واقعیتش نه. البته خانم‌های زیادی را دیده‌ام که درباره فوتبال با هم صحبت می‌کنیم، هوادار تیم‌های بزرگ هستند و حتی تاریخچه بسیاری از تیم‌ها را هم می‌دانند، اما اینکه به‌صورت جدی مشتاق باشند وارد عرصه گزارشگری شوند، هنوز چنین اتفاقی نیفتاده است. شاید خودشان را در این جایگاه نمی‌بینند یا اعتماد به نفس لازم را ندارند.»

 بهترین و بدترین واکنش‌ها
به گزارشگری‌ام
 این گزارشگر در پاسخ به این پرسش که بهترین و بدترین بازخوردی که درباره گزارش‌هایش دریافت کرده چه بوده است، گفت: «یکی از بهترین حرف‌هایی که شنیده‌ام این بوده که خیلی‌ها می‌گویند دوست دارند جای من باشند. می‌گویند شما تابوشکن هستید. اینکه می‌گویند اطلاعات گسترده و خوبی دارید و از اطلاعات فوتبالی و ورزشی آقایان چیزی کم نداریدکه برای من بسیار ارزشمند است.»  او ادامه داد: «بدترین واکنش ها هم این بوده که : «خانم، چرا فوتبال گزارش می‌کنی؟ برو ظرف بشور یا لباس بشور.» اینها بدترین نظراتی است که دریافت کرده‌ام. البته بخشی از کامنت‌ها هم به تن صدای من مربوط می‌شود. مثلاً می‌گویند: «چرا جیغ می‌زنی؟» اتفاقاً اینها برای من سازنده هستند. شاید در ابتدا ناراحت‌کننده باشند، اما بعد از مدتی باعث می‌شوند روی صدایم کار کنم. در همین جام جهانی تلاش کردم روی صدایم کار کنم، آن حالت جیغ‌گونه را از بین ببرم و انرژی صدا را کنترل کنم.»  جعفری درباره اینکه بازخوردهای منفی بیشتر از سوی چه کسانی بوده است، گفت: «بیشتر آقایان چنین نظراتی می‌دهند. خانم‌ها معمولاً حامی هستند، اما بخشی از آقایانی که فوتبال را خیلی جدی دنبال می‌کنند، هنوز نگاه مثبتی به حضور یک خانم در گزارشگری ندارند. البته نکته جالب اینجاست که همین آقایان به گزارشگران مرد هم ایرادهای زیادی وارد می‌کنند. آنجا متوجه می‌شوید که برایشان چندان فرقی نمی‌کند گزارشگر زن باشد یا مرد، اما چون من تازه وارد این عرصه شده‌ام، حساسیت نسبت به من دوچندان است.»

 هنوز گزارشگری فوتبال را 
مردانه می‌دانند
 او درباره اینکه آیا پس از تجربه گزارشگری فوتبال مردان پیشنهادی از سوی تلویزیون دریافت کرده است یا خیر، گفت: «خیر.  اساساً در برخی رسانه‌ها این محدودیت وجود دارد. حتی می‌بینید که این محدودیت به حدی است که در برنامه‌های فوتبالی هم از کارشناسان خانم استفاده نمی‌شود. در جام جهانی و یورو، شبکه‌های اینترنتی از مجری و کارشناس خانم استفاده می‌کنند، اما تلویزیون همچنان بر این موضوع اصرار دارد که این حوزه کاملاً مردانه است. در این مدت از طرف یکی از شبکه های ورزشی در ماهواره پیشنهاد همکاری دریافت کردم. حتی درخواست کردند دیدار فینال را هم برای آنها گزارش کنم، اما چون خودم در چارچوب یک رسانه فعالیت می‌کنم، امکان همکاری با آن مجموعه را نداشتم.»  جعفری در پاسخ به این پرسش که چرا همچنان این محدودیت در برخی رسانه‌ها وجود دارد، گفت: «واقعاً نمی‌دانم قرار است چه اتفاقی بیفتد. یادم هست چند سال قبل در مجموعه ای مانع کارم شده بودند، گفتند که الان بحث اصلی ما این است که «چرا شما باید گزارش کنید؟» و «چرا شما نباید گزارش کنید؟» گفتند هر زمان زودتر به جواب یکی از این دو سؤال برسیم، شاید شرایط بهتر شود. فکر می‌کنم هنوز به پاسخ هیچ‌کدام از این سؤال‌ها نرسیده‌اند.»
 
جلب رضایت مخاطبان مرد 
سخت است
 جعفری درباره استرس پیش از گزارش مسابقات گفت: «هنوز هیجان دارم، اما این هیجان بیشتر مربوط به کنترل صدایم است تا تعداد بیشتری از مخاطبان با من همراه شوند. دیگر مثل روزهای اول نگران این نیستم که بازیکنان را نشناسم یا گزارش خوبی ارائه ندهم. جلب نظر مخاطبان مرد کار خیلی سختی است. در یورو، چون این کار تازه و متفاوت بود، تقریباً همه بازخوردها مثبت بود، اما حالا که این موضوع عادی‌تر شده، تمرکز بیشتر روی ایرادها قرار گرفته است.»
 وی درباره سخت‌ترین تجربه گزارشگری خود نیز گفت: «سخت‌ترین بازی‌هایی که گزارش کردم، دیدار انگلیس و مکزیک و همچنین مسابقه انگلیس و نروژ بود؛ چون هر دو مسابقه بیش از ۹۰ دقیقه طول کشیدند و حساسیت بازی در دقایق پایانی به اوج رسید. همین حساسیت باعث می‌شود در بعضی لحظه‌ها کنترل صدا سخت‌تر شود. البته این دو مسابقه از زیباترین بازی‌هایی بودند که گزارش کردم.»
 
همچنان از فردوسی‌پور 
مشورت می‌گیرم
 این گزارشگر درباره ارتباط خود با عادل فردوسی‌پور نیز گفت: «بله، همچنان از ایشان مشورت می‌گیرم. اخیراً هم در باکس گزارش  یکی از پلتفرم‌های‌ برخط ایشان را دیدم و درباره تیم‌هایی که به آنها علاقه داریم صحبت کردیم و حتی کمی هم کری خواندیم.»جعفری در پاسخ به این سؤال که دوست دارد با کدام گزارشگر اجرای دونفره داشته باشد، گفت: «بدون شک عادل فردوسی‌پور.»