در حافظه موقت ذخیره شد...
عثمانی در جنگ جهانی اول
با استناد به اینکه برخی ارامنه با روسها همکاری میکردند، یکی از جناحهای پرنفوذ حزب اتحاد و ترقی تصمیم گرفت جمعیت روستایی ارامنه در آناتولی را تهدیدی در پشت خطوط نبرد برای ارتش عثمانی قلمداد کند. از اوایل سال ۱۹۱۵، عثمانی سیاست تخلیه اجباری ارامنه در آناتولی شرقی و جنوبی را به اجرا گذاشت.
صدها هزار نفر از روستاییها جابهجا شدند و به سوی بیابانهای سوریه فرستاده شدند. بازماندگان، پناهگاهی — هرچند نه همواره خوشآمدگو — در لبنان یافتند و در نهایت در بیروت گرد آمدند. حتی ارامنه استانبول نیز از این سیاستها در امان نماندند؛ در ۲۴ آوریل ۱۹۱۵، حدود ۲۰۰ نفر از چهرههای برجسته جامعه ارمنی پایتخت بازداشت، تبعید و بنا بر برخی منابع، بعدها اعدام شدند.
اختلافنظرها درباره این رخدادها همچنان ادامه دارد. اعضای جامعه ارمنی در اروپا و ایالات متحده دولت عثمانی را به نسلکشی متهم میکنند، در حالی که دولت ترکیه بر این باور است که ابعاد این وقایع بیش از حد بزرگنمایی شدهاند. امروزه، شمار فزایندهای از پژوهشگران ترک، کشور خود را به مواجههای صادقانه با گذشتهاش وادار کردهاند.
پس از آنکه ضدحمله روسها در جبهه شرقی با شتاب ادامه یافت، متفقین دو جبهه تازه علیه عثمانیها گشودند: یکی به سوی استانبول و دیگری به سمت بینالنهرین. عثمانیها با پایداری و تدبیر هر دو را دفع کردند. هدف از عملیات گالیپولی، که در فوریه ۱۹۱۵ آغاز شد، شکستن محاصره داردانل و تصرف استانبول بود تا ارتباط عثمانیها با آلمان قطع شده و روسیه بتواند از خطوط امدادی متفقین از طریق دریای سیاه بهرهبرداری کند.
زمانی که توپخانه ساحلی عثمانی از نفوذ ناوگان دریایی متفقین به داردانل جلوگیری کرد، نیروی اعزامیای مرکب از ۲۰۰ هزار سرباز بریتانیایی و فرانسوی بر شبهجزیره گالیپولی پیاده شد. نبردی که در پی آن در گرفت، با دفاعیات مستحکم عثمانی تلفات سنگینی به نیروهای مهاجم وارد کرد و آنها را در ژانویه ۱۹۱۶ به تخلیه منطقه واداشت. در جریان این عملیات بود که سرهنگ جوان عثمانی، مصطفی کمال که بعدها با نام آتاتورک شناخته شد، شهرت خود را به عنوان فرماندهای مبتکر و توانا به دست آورد.
