توسعه زیرساختهای تجارت با همسایگان در آذربایجان غربی سرعت گرفت
شمال غرب ایران هاب ترانزیتی میشود
مرزهای ایران با همسایگانش اکنون به دروازههای راهبردی برای توسعه تجارت، صادرات و تعاملات اقتصادی کشورها تبدیل شدهاند و تبادلات مرزی ایران و تجارت با همسایگان در گذرگاههای مرزی ایران با پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکیه و عراق بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
آذربایجانغربی با برخورداری از حدود یک هزار کیلومتر مرز مشترک با ترکیه، عراق و جمهوری خودمختار نخجوان و وجود چندین پایانه مرزی، یکی از مهمترین حلقههای ارتباطی ایران با بازارهای منطقهای و حتی اروپایی به شمار میرود.
وجود پنج پایانه رسمی و یک پایانه غیررسمی مرزی، ظرفیتهای ترانزیتی و موقعیت جغرافیایی ویژه سبب شده این استان در سالهای اخیر به یکی از محورهای مهم سیاستهای اقتصادی و دیپلماسی تجاری کشور تبدیل شود؛ موضوعی که مسئولان استانی و ملی نیز بر آن تأکید دارند.
در این میان توسعه شبکه ریلی، تکمیل پروژههای نیمهتمام جادهای و مدرنسازی پایانههای مرزی میتواند این استان را از یک گذرگاه مرزی به هاب صادراتی و حلقه اتصال ایران به بازارهای منطقه و اروپا تبدیل کند.
سالانه بین پنج تا ۶ میلیون مسافر و حدود چهار میلیون تن کالا از پایانههای مرزی استان جابهجا میشود و روزانه نیز بین یکهزار و ۵۰۰ تا یکهزار و ۸۰۰ دستگاه کامیون از مرزهای استان تردد میکنند.
با این ظرفیتها آذربایجانغربی فراتر از یک محدوده جغرافیایی، به عنوان «دروازه اروپا» و یکی از راهبردیترین حلقههای اتصال ایران به بازارهای جهانی شناخته میشود که به دلیل موقعیت منحصربهفرد مرزی، پتانسیل بیبدیلی برای نقشآفرینی در تعاملات اقتصادی با کشورهای عربی (از مسیر عراق)، حوزه قفقاز (از طریق نخجوان) و کشورهای اروپایی (از دروازه ترکیه) دارد.
تبدیل مرز به دروازه تجارت
سفر اخیر رئیسجمهوری به آذربایجانغربی و تأکید صریح وی بر مدرنسازی پایانهها، هوشمندسازی شبکه حملونقل و رفع موانع مقرراتی، نشاندهنده اراده حاکمیتی برای یک جراحی ساختاری در پایانههای مرزی است.
رئیسجمهوری در سفر روز جمعه خود به استان با تأکید بر نقش راهبردی آذربایجانغربی در اتصال ایران به کریدورهای بینالمللی، توسعه زیرساختهای حملونقل ریلی، اصلاح فرآیندهای پایانههای مرزی و تسهیل تردد کالا و مسافر را از اولویتهای اصلی دولت برای تقویت جایگاه ترانزیتی کشور عنوان کرد.
مسعود پزشکیان با اشاره به ظرفیت ژئوپلتیکی این استان در همجواری با چند کشور همسایه و قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم منطقهای، گفت: «توسعه زیرساختهای حملونقل باید با رویکردی علمی، آیندهنگر و مبتنی بر نیازهای بلندمدت برنامهریزی شود تا با کاهش هزینهها، مزیت رقابتی ایران در حوزه ترانزیت تقویت شود.»
وی با تأکید بر ضرورت شناسایی و رفع موانع حقوقی، اجرایی و مقرراتی در پایانههای مرزی، افزود: «اصلاح ساختار نظام حملونقل و مدیریت پایانههای مرزی باید با نگاه یکپارچه و بر اساس بررسی دقیق گلوگاهها و بهرهگیری از تجربیات موفق جهانی انجام گیرد.»
رئیسجمهوری همچنین سرمایهگذاری در توسعه شبکه ریلی را یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش مصرف سوخت، کاهش بار ترافیکی جادهها و افزایش بهرهوری در حوزه حملونقل دانست و اضافه کرد: «تدوین نقشه راه توسعه مسیر ریلی ارومیه، سلماس و خوی و حرکت به سمت حملونقل پاک با استفاده از خطوط ریلی برقی و انرژیهای تجدیدپذیر باید در دستور کار قرار گیرد.»
صدرنشینی آذربایجان غربی
در جذب سرمایه
استان آذربایجان غربی از هماکنون هم گامهای خوبی در جذب سرمایه برداشته است و استمرار ورود سرمایهگذاران به این استان و ماندگاری سرمایه به توسعه زیرساختهای ارتباطی و حمل ونقل وابسته است. نکتهای که استاندار این استان در گفتوگوی خود با «ایران» بر آن تأکید کرد. رضا رحمانی گفت: «آذربایجانغربی استانی است با مزیتهای بینظیر مانند هممرزی با سه کشور مهم منطقه، ظرفیتهای گسترده معدنی، قطب کشاورزی و دامپروری، جاذبههای گردشگری طبیعی و تاریخی و موقعیت ترانزیتی ممتاز یک منطقه ویژه، اما با وجود این مزیتها، در برخی شاخصها مانند درآمد سرانه و سهم از تولید ناخالص داخلی، جایگاه استان متناسب با ظرفیتهایش نبود که علت اصلی، کمبود سرمایهگذاری طی سالهای گذشته بود. ما سال گذشته همایش معرفی فرصتهای سرمایهگذاری را با عنوان «اینوا» برگزار کردیم.
در این همایش نمایندگانی از ۱۸ کشور حضور یافتند. استقبال فراتر از پیشبینیها بود. از ۲۲ خرداد تاکنون، با وجود شرایط خاص منطقهای، بیش از ۲۱۲ همت تفاهمنامه و قرارداد سرمایهگذاری منعقد شده است. این رقم در مقایسه با بسیاری از استانها کمنظیر است و بر اساس ارزیابیها، آذربایجانغربی را در زمره سه استان اول کشور از نظر حجم جذب سرمایه قرار داده است.»
استاندار آذربایجان غربی با اشاره به اینکه این سرمایهگذاریها در حوزههای معدن، صنعت و گردشگری متمرکز است، گفت: «در حوزههای معدن، پروژههای مهمی در زمینه طلا، مس، سیلیس، سنگهای تزئینی و آهک هیدراته آغاز شده است. در بخش صنعت، سرمایهگذاری در حوزه نساجی، لوازم خانگی، صنایع غذایی، تولید کشنده و تریلیسازی در حال انجام است.
در بخش گردشگری هم چند پروژه شامل هتل پنجستاره و مجتمعهای بزرگ گردشگری کلنگزنی شده و برخی وارد مرحله اجرا شدهاند. شخصاً روند پیشرفت پروژهها را بهصورت میدانی رصد میکنم. بخش خصوصی به دلیل آنکه سرمایه خود را بهکار گرفته، انگیزه بالایی برای تکمیل سریع پروژهها دارد.»
رحمانی با اشاره به اینکه هر سرمایهگذاری بزرگ و پایدار نیاز دارد که زیرساختهای مناسب در محل فراهم باشد، گفت: «بدون این بسترها، هیچ سرمایهگذاری نمیتواند به شکل مطلوب وارد میدان شود یا پروژهها به بهرهبرداری برسند. به همین دلیل، همزمان با جذب سرمایه، توجه ویژهای به توسعه زیرساختها شده است.»
در حوزه حملونقل ریلی، توسعه خطوط ریلی و اتصال آنها به مراکز لجستیکی اصلی در دستور کار قرار دارد. هدف این است که سرمایهگذار بتواند کالاهای خود را بدون مشکل و با سرعت به بازارهای داخلی و بینالمللی منتقل کند. در کنار آن، در فرودگاه ارومیه نیز 10 پروژه زیرساختی فعال داریم؛ 4 پروژه آن کاملاً دولتی و 6 پروژه با مشارکت بخش خصوصی در حال اجراست. این پروژهها شامل توسعه ترمینالها، بهبود باندهای پرواز و افزایش ظرفیت جابهجایی کالا و مسافر است تا فرودگاه بتواند نقش مؤثری در تسهیل تجارت و حملونقل ایفا کند.
در حوزه انرژی و برقرسانی، بیش از ۱۵ همت پروژه در حال اجراست که شامل انتقال برق، احداث پستهای جدید و توسعه شبکه برق است. هدف این است که صنایع و سرمایهگذاران مطمئن باشند انرژی پایدار و مطمئن در اختیار آنها قرار دارد. علاوه بر آن، توسعه نیروگاههای خورشیدی نیز در برنامه قرار دارد تا هم سهم انرژیهای تجدیدپذیر افزایش یابد و هم منابع انرژی برای پروژههای صنعتی و تولیدی تأمین شود.
در بخش لجستیک و زیرساختهای تجاری، مراکز جدیدی در کنار خطوط ریلی طراحی شدهاند تا فرآیند بارگیری و صادرات کالاها تسهیل شود. این مراکز نقش کلیدی در کاهش زمان و هزینه حملونقل دارند و امکان تجارت سریع و امن را برای سرمایهگذار فراهم میکنند.
رویکرد ما این است که بستر مناسبی برای سرمایهگذار ایجاد کنیم، بهگونهای که نه تنها از نظر اداری و مجوزها مشکلی نداشته باشد، بلکه از نظر زیرساختی نیز بتواند پروژههای خود را با سرعت و کیفیت بالا اجرایی کند. این اقدامات نشان میدهد که توسعه زیرساختها همگام با جذب سرمایهگذاری، یک سیاست راهبردی برای رشد اقتصادی استان است و زمینه را برای رونق اشتغال، افزایش تولید و ارتقای رفاه عمومی فراهم میکند.
بــــرش
شمالغرب در مسیر جهش ترانزیتی
استاندار آذربایجانغربی در نشست مشترک با رئیسجمهوری در جمعه گذشته با تأکید بر جایگاه راهبردی این استان در اتصال ایران به کریدورهای بینالمللی، گفت: «تکمیل پروژههای نیمهتمام راه، ریل و پایانههای مرزی با حمایت دولت و تخصیص اعتبارات ملی میتواند شمالغرب کشور را به یکی از مهمترین محورهای تجارت، صادرات و ترانزیت منطقهای تبدیل کند.»
به گزارش ایرنا، رضا رحمانی خاطرنشان کرد: «در حال حاضر پروژههای مهمی از جمله راهآهن ارومیه - سلماس و ادامه آن تا خوی، آزادراه ارومیه - تبریز، بزرگراه خوی - قطور - رازی و طرحهای توسعه مسیرهای منتهی به پایانههای مرزی از مهمترین پروژههای نیمهتمام استان هستند که تکمیل آنها نیازمند حمایت ویژه و تخصیص اعتبارات ملی است.»
استاندار آذربایجانغربی به تأکید و توجه رئیسجمهوری بر توسعه حملونقل ریلی نیز اشاره کرد و افزود: «توسعه شبکه ریلی و تکمیل کریدورهای ترانزیتی علاوه بر افزایش ایمنی و هزینههای حملونقل، جایگاه استان را بهعنوان یکی از مهمترین دروازههای ارتباطی ایران با اروپا و کشورهای همسایه بیش از پیش تقویت میکند.»
