غلامعلی حداد عادل در مراسم عزاداری عاشورای حسینی دیدگاه رهبر انقلاب درباره گفتوگوهای اخیر دیپلماتیک را تشریح کرد
مذاکره یعنی عمل در چارچوب منافع ملت
یک هفته پس از بالا گرفتن مناقشه بر سر تفسیرهای متفاوت از پیام رهبر معظم انقلاب درباره «تفاهمنامه اسلامآباد» و تلاش بخشی از یک جریان سیاسی برای تبدیل برداشت خود به مبنای حمله به تیم مذاکرهکننده، مجموعه واکنشهای سیاسی و رسانهای در نهایت بر یک نقطه مشترک متمرکز شد: حفظ انسجام ملی، پرهیز از دوقطبیسازی و حمایت از مسئولان مذاکرهکننده.
در یکی از مهمترین این واکنشها، غلامعلی حدادعادل، شخصیتی که چه به دلیل پیشینه سیاسی- فرهنگی و چه به واسطه رابطه سببی از امنای بیت رهبر شهید انقلاب و اقربای آیتالله سید مجتبی خامنهای رهبر انقلاب بوده است، به تأویلهای غیر منطقی از پیام رهبری درباره تفاهمنامه پاسخ داد. سخنان او در مراسم عاشورای حسینی مهر ابطالی بود بر همه انتقادات تند و حملاتی که با مستمسک قرار دادن بخشهایی از آن پیام علیه تیم مذاکرهکننده انجام شد. او با بیان صریح این موضع که «همه مسئولان و کارشناسان حاضر در روند مذاکرات با حسن نیت و دلسوزی عمل کردهاند»، اعلام کرد که «اتهامزنی به مذاکرهکنندگان برخلاف تأکیدات رهبری است.»
به گزارش ایرنا، حدادعادل از جهت پایان دادن به هرگونه تفسیر اشتباه از پیام و بیانیه رهبر انقلاب به تبیین فرازهایی از آن پرداخت و اظهار کرد: «رهبر انقلاب در بند اول بیانیه خود، با صراحت میفرمایند همه کسانی که در مسیر رسیدن به این مرحله تلاش کردند، از مسئولان امر تا تیمهای کارشناسی، از سر دلسوزی، با حسن نظر و با تلاش بسیار حرکت کردهاند و این آمریکاییها بودند که در نهایت، مستأصل شدند و خودشان خواستار مذاکره و تفاهم شدند.» وی در این باره تصریح کرد: «معنای روشن این سخن آن است که اگر امروز کسی بخواهد مسئول مذاکرهکننده، یا فلان مسئول را با الفاظی مانند «خائن»، «وطنفروش» و امثال اینها متهم کند، این سخن مسلماً منطبق با نظر رهبر انقلاب نیست. اینگونه ادبیات چه در فضای مجازی و چه در برخی سخنرانیها، حرفهایی منطقی نیست.»
حداد عادل همچنین به تجمع شبانه مردم اشاره و با یادآوری اینکه «وحدت مردم و این تجمعات باشکوه، توطئه آمریکایی برای براندازی جمهوری اسلامی را به هم زده است»، تصریح کرد: «دشمن برای مصرف داخلی خودش حرفهای بیربط و غلط میزند؛ مثلاً تهدید میکند، ادعا میکند و حرفهایی میزند که ما نباید آنها را وارد فضای داخلی خودمان کنیم و علیه نیروهای خودمان به کار ببریم.»
اثبات نادرستی ادعای مخالفت رهبر انقلاب با مذاکره
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه این سخنان، نادرستی ادعای «مخالفت رهبری با تفاهم انجام شده» و موضع کسانی را که برای اثبات این ادعا حتی به انتشار خلاف قانون و تقطیع شده اسناد طبقهبندی شده متوسل شدند؛ اینگونه بیان کرد که «نکته دیگری که در این بیانیه بسیار مهم است، این است که ایشان میفرمایند: بنده نظر دیگری داشتم؛ اما چون رئیسجمهوری آمد و تعهد کرد که منافع ملت را تأمین کند، از جبهه مقاومت مراقبت شود و مسئولیتها پذیرفته میشود، اجازه صادر شد؛ هرچند نظر دیگری وجود داشت. این نکته چه معنا دارد؟ رهبر انقلاب با این بیان، در واقع میفرمایند که این تفاهم، آن چیزی نیست که من میخواستم؛ من بالاتر از این را میخواستم و این حرف، دست طرف ایرانی را در مذاکره قوی میکند؛ چون نشان میدهد ایران برای گرفتن امتیاز، ذوقزده و مرعوب نشده است.» وی در ادامه برای دقیقتر کردن این معنا با بیان اینکه «در ماجرای مقاومت هم دیدید که تهدید کردند، اما دفعه بعد عقب نشستند و عقبنشینی کردند. این یعنی نیروهای نظامی ما و مذاکرهکنندههای ما با هم همسو هستند و رهبری هم بر این مسیر اشراف کامل دارد و این بیانیه نیز چیزی جز همین هماهنگی و همسویی را بیان نمیکند»، گفت: «بیانات رهبری برای این نیست که ما به خیابان بیایم و در میان مردم دو دستگی ایجاد کنیم و بگوییم که مذاکره خیانت است، بلکه وقتی رهبر انقلاب میفرمایند که اجازه مذاکره را صادر کردهاند و تأکید میکنند که مذاکره حضوری به معنای پذیرش نظر دشمن نیست، در واقع اصل مذاکره را نفی نمیکنند، بلکه بر ضرورت پیگیری حقوق ملت ایران از طریق مذاکره تأکید دارند. مذاکره یعنی رفتن، شنیدن، سنجیدن و عمل کردن در چارچوب منافع ملت.»
اگر چه طی یک هفته گذشته فضاسازی علیه تیم مذاکرهکننده تا جایی پیش رفت که برخی تریبونداران در تجمعات شبانه، حاضران را به سر دادن شعار علیه مسئولان مذاکرهکننده فراخواندند. با این حال، این رویکرد پیش از سخنان حدادعادل نیز با واکنش شماری از مسئولان و چهرههای انقلابی روبهرو شده بود. از جمله سردار یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه که دوشنبه هفته گذشته در همایش روز ملی بسیج اساتید گفت: «رهبر انقلاب پس از تنظیم شروط توسط ایران اذن مذاکره را از موضع عزت دادند و «علی الاصول» به معنی عدم مذاکره با آمریکا نیست.»
حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد حاج علی اکبری امام جمعه موقت تهران هم با این اعتقاد که «پیام راهبردی رهبر معظم انقلاب دست مسئولان و سرداران کشور را در عرصههای مختلف، بهویژه در میدان دیپلماسی تقویت کرد و در مقابل، موجب ناامیدی، سرخوردگی و استیصال جریانهای منافق، نفوذی و غربگرا شد»، در این باره گفت که دیدگاه رهبر انقلاب در آن پیام «نشاندهنده صداقت، صراحت و پایبندی به اصول» و «التزام به ساختارها و بهرهگیری از عقل جمعی در تصمیمگیریها» بود.
در کنار این مواضع، حتی روزنامه کیهان که سالها ارگانی برای بازتاب دادن دیدگاههای انتقادی علیه مذاکره و توافق با کشورهای غربی بوده است، از مخالفان تفاهمنامه پرسید: «چرا به جای رفتار قانونی، به سخنرانیهای هیجانی و فضاسازیهای سیاسی در خیابان مشغولند؟»
«صبح صادق» هفته نامه معاونت سیاسی سپاه هم در یادداشتی نسبت به «مصادره کردن مطالبات مردم» و «مخدوش کردن بعثت مردم با رقابتهای جناحی و سهمخواهیهای سیاسی» هشدار داد و نوشت: «میدان، سرمایه همه مردم است؛ نه حیاط خلوت احزاب و نه ملک مشاع جناحها. ولایتمداری را نه در استخدام میدان مردم به نفع سلایق سیاسی، بلکه در پاسداری از مردمی ماندن آن باید نشان داد.» در این یادداشت با تأکید بر اینکه «فعالیت شفاف سیاسی امری ضروری و طبیعی است»، مسأله نامطلوب اصلی مخدوش شدن مرزمیان «تجمع مردمی» و «میتینگ جناحی» عنوان شده و آمده بود: «اگر این بدعت جا بیفتد، به جای یک صدای عمومی، با چندین صدای متعارض روبهرو خواهیم شد. هر میدان به قلمرو یک جریان خاص تبدیل میشود و دیگر هیچ تجمعی نمیتواند ادعای نمایندگی از افکار عمومی را داشته باشد؛ زیرا هر مطالبهای به نام یک جناح ثبت خواهد شد.»
یکی از مداحان نامآشنای اهل بیت(ع) هم ضمن تأکید بر خونخواهی شهدای جنگ رمضان و رهبر شهید انقلاب، نسبت به ادبیات برخی منتقدان تفاهمنامه هشدار داد و گفت: «برخی چطور به خودشان اجازه میدهند زیر باد کولر بنشینند پا روی پا بیندازند و فرماندهان نظامی سپاه و ارتش و نیروهای امنیتی را با بدترین الفاظ خطاب قرار دهند؟ این همان چیزی است که ضد انقلاب میخواهد؛ اینکه ما خودمان به دست خودمان نیروهای مؤمن و مجاهد نظامی کشورمان را تضعیف کنیم. راه رهبر شهید ما این نبود! انتقاد اگر هست منصفانه باشد.»
بازنمایی وحدت در آستانه
یک تشییع ملی
به این ترتیب، یک هفته مناقشه بر سر برداشتهای متفاوت از پیام رهبر انقلاب درباره تفاهمنامه، اکنون با مجموعهای از مواضع روشنگرانه از سوی شخصیتهای سیاسی و انقلابی، از جمله غلامعلی حدادعادل، وارد مرحله تازهای شده است. این تحولات در حالی رخ میدهد که ملت ایران در آستانه برگزاری مراسم ملی تشییع رهبر شهید خود قرار دارد؛ مراسمی که انتظار میرود جلوهای از وحدت و انسجام ملی را در برابر افکار عمومی جهان به نمایش بگذارد. انسجام ملتی که به بیان حداد عادل «در بیش از صد شب تجمع نشان دادهاند که در افقی بالاتر از دستهبندیهای سیاسی ایستادهاند»؛ «صاحب اصلی میدان» که «اجازه نخواهند داد سرمایه اجتماعی بزرگی که برای ایران، انقلاب، نظام اسلامی و رهبری شکل گرفته، به دست منافع جناحی مصادره شود؛ چه از سوی کسانی که پنهانی در پی جهتدهی صحنهاند و چه از سوی آنان که آشکارا با هویت تشکیلاتی وارد میدان میشوند.»
در ساحت سیاسی هم واکنش شخصیتهای سیاسی، نظامی، مذهبی و رسانهای به برخی تفسیرهای جناحی از پیام رهبر انقلاب از تأکید آنان بر حفظ انسجام ملی، پرهیز از تخریب مسئولان و مذاکرهکنندگان و صیانت از سرمایه اجتماعی کشور حکایت دارد. تقویت وحدت و پرهیز از دوقطبیسازی سیاسی که بیش از هر امر دیگری میتواند پشتوانهای مؤثر برای دفاع از منافع ملی و افزایش قدرت چانهزنی کشور در عرصه بینالمللی باشد.

