معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی در گفتوگو با «ایران»، جزئیات طرح تولید و خرید قراردادی مرغ را تشریح کرد
«مازندران» پیشتاز بهرهوری در صنعت طیور کشور
در پی کاهش تأمین نهادههای دامی و اختلال در زنجیره توزیع خوراک طیور در دوران جنگ رمضان، اجرای طرح تولید و خرید قراردادی مرغ در مازندران با شتاب بیشتری دنبال شد تا از فشار اقتصادی بر مرغداران کاسته و پایداری تولید در بزرگترین قطب صنعت طیور کشور حفظ شود. استان مازندران که سهمی بین ۱۱.۵ تا ۱۳ درصد جوجهریزی کشور را در اختیار دارد و سالانه حدود ۳۸۰ هزار تن گوشت مرغ تولید میکند، در ماههای اخیر تلاش کرده با تکیه بر مدل زنجیرهای و قراردادی، امنیت تأمین نهاده، خرید تضمینی و بازگشت سرمایه تولیدکنندگان را تضمین کند. این در حالی است که کاهش نهاده و نوسانات بازار، بسیاری از واحدهای مرغداری را در معرض زیان قرار داده بود، با این حال توسعه قراردادهای تولید میان مرغداران، زنجیرهها و شرکتهای پشتیبان، مانع افت تولید و تعطیلی واحدها شد. اکنون حدود ۳۰ درصد تولید گوشت مرغ مازندران در قالب تولید قراردادی مدیریت میشود؛ مدلی که علاوه بر کاهش ریسک تولید، موجب بهبود بهرهوری، تثبیت قیمت و استمرار عرضه مرغ به بازار استانهای مصرفکنندهای همچون تهران، البرز و خراسان رضوی شده است. به باور مسئولان جهاد کشاورزی استان مازندران، تداوم این سیاست میتواند به تقویت تابآوری صنعت طیور کشور در شرایط بحرانی کمک کند.
بیتا میرعظیمی
گروه ایران زمین
«حسین نگهدار» معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران به «ایران» گفت: «استان مازندران با تکیه بر ظرفیتهای گسترده در زنجیره صنعت طیور، بهعنوان یکی از قطبهای اصلی تولید گوشت مرغ و جوجه یکروزه در کشور و خاورمیانه شناخته میشود.»
نقش راهبردی مازندران
در امنیت غذایی کشور
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گفتوگو با «ایران» اظهار کرد: «استقرار مرکز پشتیبانی و اصلاح نژاد لاین آرین در استان، نقش راهبردی مازندران را در تأمین امنیت غذایی و توسعه صنعت طیور کشور دوچندان کرده است؛ ظرفیتی که امکان تولید مرغ اجداد، پشتیبانی فنی و تأمین نیاز واحدهای صنعتی سراسر کشور را فراهم کرده است.»
حسین نگهدار تصریح کرد: «در حال حاضر، وجود ۵ واحد مرغ اجداد، 220 واحد مرغ مادر، ۴۵ کارخانه جوجهکشی، ۱۹۲۸ واحد مرغ گوشتی و ۲۰ کشتارگاه صنعتی طیور با ظرفیت ۱۶۵ میلیون قطعه در هر شیفت، این استان را به یک زنجیره کامل و یکپارچه تولید تبدیل کرده است.» بر اساس آمارهای موجود، سالانه بیش از ۴۰۰ میلیون قطعه جوجه یکروزه و حدود ۳۸۰ هزار تن گوشت مرغ در مازندران تولید میشود؛ بهگونهای که این استان حدود ۱۱.۵ تا ۱۳ درصد از جوجهریزی کشور را به خود اختصاص داده و در جایگاه اول تولید قرار دارد.
وی افزود: «مازندران علاوه بر تأمین کامل نیاز داخلی استان، بخشی از نیاز استانهای تهران، البرز، خراسان رضوی و سمنان را نیز پوشش میدهد. توسعه واحدهای پرورش، کارخانجات خوراک دام و طیور، کشتارگاههای صنعتی، سردخانهها و شبکههای توزیع سراسری، این استان را به قلب تپنده صنعت طیور کشور تبدیل کرده است. در همین راستا، اجرای طرح تولید قراردادی مرغ از سال ۱۴۰۱ در مازندران آغاز شد و با شکلگیری زنجیرههای تولید، امروز حدود ۳۰ درصد تولید گوشت مرغ استان در قالب این ساختار مدیریت میشود.»
طبق گفته حسین نگهدار، این مدل نوین تولید، با ساماندهی مرغداران و کاهش ریسک تولید، به ارتقای بهرهوری، افزایش کیفیت و تثبیت بازار کمک کرده و مسیر توسعه پایدار صنعت طیور در استان را هموار ساخته است.
وی تصریح کرد: «یکی از مهمترین اهداف اجرای طرح تولید قراردادی در صنعت طیور استان مازندران، کاهش نوسانات تولید و قیمت، تأمین پایدار نهادهها و کاهش ریسک تولید برای مرغداران عنوان میشود؛ طرحی که به گفته فعالان این حوزه، نقش مؤثری در افزایش بهرهوری، بهبود مصرف بهینه خوراک و ارتقای شفافیت در زنجیره تولید داشته است. همچنین ارتقای کیفیت محصول نهایی و ایجاد ثبات در تأمین جوجه و نهادهها از دیگر دستاوردهای این مدل تولیدی به شمار میرود.»
تأمین نهاده با نرخ ترجیحی
یا توافقی
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران اظهار کرد: «در چارچوب این رویکرد، تلاش شده است تولیدکنندگان دغدغهای در زمینه تأمین جوجه، نهادهها، فروش محصول و بازگشت سرمایه برای دورههای بعدی جوجهریزی نداشته باشند؛ موضوعی که به شکل مستقیم در افزایش پایداری تولید و کاهش ریسک اقتصادی واحدهای مرغداری اثرگذار بوده است.»
وی افزود: «اجرای این طرح در مازندران منجر به بهبود شاخصهای فنی از جمله دستیابی به ضریب تبدیل حدود ۱.۷ و کاهش حداقلی تلفات در واحدهای پرورشی شده؛ دستاوردی که بیانگر ارتقای سطح مدیریت تولید در استان است.»
این مقام مسئول، نقش تشکلهای صنفی و اتحادیهها در هماهنگی میان مرغداران و شرکتهای پشتیبان، پیگیری مطالبات، نظارت بر قراردادها و ارائه خدمات آموزشی و فنی را از عوامل کلیدی موفقیت این طرح دانسته و تأکید کرد: «سازوکارهایی همچون بیمه واحدهای مرغداری، تضمین خرید با قیمت مصوب، تأمین نهاده با نرخ ترجیحی یا توافقی و نظارت دامپزشکی، بهعنوان ابزارهای مدیریت ریسک در این مدل تولیدی به کار گرفته شدهاند.»
طبق گفته حسین نگهدار، مجموع این اقدامات موجب شده صنعت طیور مازندران به سطحی از پایداری و بهرهوری برسد که در برخی مقاطع، ظرفیت تولید روزانه آن به حدود هزار تن گوشت مرغ رسیده و علاوه بر تأمین نیاز استان، بخش قابل توجهی از نیاز بازار استان تهران و سایر استانهای کشور را نیز پوشش دهد.
تحقق اهداف توسعهای
و ارتقای بهرهوری
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران گفت: «در صنعت طیور استان مازندران، برنامههای محوری متعددی در راستای تحقق اهداف توسعهای و ارتقای بهرهوری در دستور کار قرار گرفته است. یکی از مهمترین این برنامهها، اجرای طرح «تولید مرغ سایز» به میزان ۳۰ درصد از جوجهریزی استان است که در چارچوب احکام برنامه هفتم توسعه (فصل ۷، مواد ۳۲ و ۳۳) تعریف شده و با هدف ساماندهی تولید، حفظ پایداری زنجیره تأمین و ارتقای راندمان واحدهای گوشتی دنبال میشود.»
حسین نگهدار افزود: «با هماهنگی ستاد وزارت جهاد کشاورزی و مدیریتهای شهرستانی، برشهای اجرایی مشخصی برای هر شهرستان تعیین شده تا افزایش هدفمند جوجهریزی متناسب با ظرفیتهای منطقهای محقق شود. همزمان، اصلاح ساختار واحدهای مرغداری گوشتی با رویکرد کاهش مصرف سوخت و بهینهسازی زیرساختها نیز در اولویت قرار دارد؛ بهگونهای که نوسازی سیستمهای گرمایشی، ارتقای عایقبندی، نصب سنسورهای هوشمند و اجرای سامانههای کنترل شرایط محیطی در واحدهای منتخب
در حال اجراست.»
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران اظهار کرد: «از دیگر محورهای مهم، تعیین تکلیف واحدهای فاقد پروانه بهرهبرداری است که در استان حدود ۲۵۰ واحد را شامل میشود. این واحدها عمدتاً مربوط به دهههای گذشته بوده و ساماندهی آنها با هدف ارتقای ضوابط بهداشتی، تسهیل صدور مجوزها و افزایش شفافیت تولید در دستور کار قرار گرفته است». طبق گفته این مقام مسئول، علاوه بر این، توسعه تولید تخممرغ صنعتی که در استان نسبت به سایر حلقههای زنجیره طیور کمتر توسعه یافته، بهعنوان یکی از برنامههای اصلاحی دنبال میشود. در همین راستا، افزایش حدود ۱۲ درصدی ظرفیت تولید معادل نزدیک به دو میلیون قطعه در سال هدفگذاری شده است.
حسین نگهدار تصریح کرد: «در کنار این اقدامات، ارتقای ضریب تبدیل خوراک از سطح فعلی حدود ۱.۷ با بهرهگیری از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، استفاده از جایگزینهای خوراکی، اجرای طرحهای الگویی و توسعه فناوریهای نوین پرورش نیز در دستور کار قرار دارد. علاوه بر آن، تقویت زنجیرههای تولید بهمنظور کاهش هزینه تمامشده و افزایش رقابتپذیری گوشت سفید، از دیگر راهبردهای کلان این بخش محسوب میشود.»
ارتقای بهرهوری و تأمین پایدار
نیاز بازار
حسین نگهدار، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران گفت: «نقش زنجیرههای یکپارچه تولید در صنعت طیور استان مازندران بهعنوان یکی از ارکان اصلی پایداری و بهرهوری این بخش، امروز بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا، حمایت از زنجیرههای تولید با محوریت مرغ مادر، جوجهکشی، واحدهای پرورش گوشتی و کشتارگاههای صنعتی در دستور کار قرار دارد تا با افزایش هماهنگی بین حلقههای تولید، سهم بیشتری از تولید به مجموعههای پیشرو و ساختارمند اختصاص یابد.» طبق گفته این مقام مسئول، بهبود مدیریت در مراکز مرغ مادر، ارتقای کیفیت جوجه از طریق اصلاح جیره غذایی، مدیریت وزن، بهبود بهداشت گله و اجرای برنامههای منسجم واکسیناسیون از جمله محورهای اصلی ارتقای بهرهوری در این بخش محسوب میشود که در سطح شهرستانها و استان بهصورت هدفمند دنبال میشود. در کنار این اقدامات، حرکت به سمت احداث واحدهای بزرگمقیاس نیز بهعنوان یک راهبرد کلیدی در دستور کار قرار گرفته است.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران اظهار کرد: «هدف از این سیاست، کاهش پراکندگی واحدهای خرد، افزایش ضریب نظارت، ارتقای بهرهوری و تأمین پایدار نیاز بازار، بویژه در استان تهران و خود مازندران عنوان شده است.»
طبق گفته این مقام مسئول، توسعه شرکتهای زنجیرهای تولید گوشت، بازنگری در فرآیند صدور مجوزها و ساماندهی واحدهای پراکنده و کوچکمقیاس از دیگر رویکردهای اجرایی این بخش است. در این میان، رصد و پایش مستمر عملکرد واحدهای تولیدی و ارتقای نظام نظارتی نیز بهعنوان ابزار تضمین کیفیت و پایداری تولید در دستور کار قرار دارد؛ مجموعه اقداماتی که در نهایت با هدف تقویت جایگاه مازندران بهعنوان یکی از قطبهای اصلی صنعت طیور کشور دنبال میشود.
