سینا حسینی / هفته اول مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ در ۲۴ بازی برگزارشده از 12 گروه، بیش از آنکه شبیه یک افتتاحیه معمولی باشد، به شروعی پرهیجان و غیرقابل پیش‌بینی شباهت داشت. هر بازی داستانی مستقل داشت، اما در نهایت همه این روایت‌ها به یک نقطه مشترک رسیدند؛ فوتبال امروز دیگر فقط با مالکیت توپ معنا نمی‌شود، بلکه با استفاده درست از موقعیت‌ها و تصمیم‌های سریع زنده می‌ماند.
از همان بازی‌های ابتدایی، آمارها نشان دادند این جام قرار نیست محافظه‌کارانه پیش برود. میانگین نزدیک به ۳ گل در هر بازی ثبت شد؛ یعنی تقریباً در هر مسابقه، تماشاگران چند بار هیجان واقعی را تجربه کردند. بیش از ۱.۳ میلیون نفر نیز در ورزشگاه‌ها حاضر شدند و میانگین هر بازی حدود ۶۵ هزار تماشاگر بود؛ نشانه‌ای روشن از اینکه این جام هم در زمین داغ است و هم روی سکوها.
اما مهم‌ترین اتفاقات درون مستطیل سبز رقم خورد. در گروه‌هایی مانند پنجم، ششم، هشتم و یازدهم، تیم‌های بزرگ مانند اسپانیا، پرتغال، سوئیس و اروگوئه با وجود مالکیت بالاتر توپ، نتوانستند به نتیجه دلخواه برسند. حتی در برخی مسابقات با بیش از ۱۰۰شوت، تعداد گل‌ها بسیار کمتر از انتظار بود. این یعنی فشار آوردن به تنهایی کافی نیست، باید دقیق ضربه زد.
در مقابل، تیم‌هایی که مالکیت کمتری داشتند اما سریع‌تر و مستقیم‌تر بازی کردند، معادلات هفته را بر هم زدند. نمونه روشن آن در گروه چهارم رقم خورد؛ جایی که استرالیا با ۲۸ درصد مالکیت، ترکیه را که بیش از ۷۰ درصد توپ را در اختیار داشت، شکست داد. این فقط یک نتیجه نبود، بلکه یک پیام روشن بود؛ سرعت و تصمیم درست، از مالکیت مهم‌تر شده است.
در جریان ۲۴ بازی هفته اول دور گروهی جام ۲۰۲۶، نسل جدید نیز کاملاً خود را نشان داد. بازیکنانی مانند گیلبرتو مورا با سن کم تاریخ‌ساز شدند. ایوب بوعدی با دقت پاس بالای ۹۰ درصد نشان داد می‌توان در میانه میدان بدون اشتباه بازی را کنترل کرد. در استرالیا ایرانکوندا و در آفریقا امبایه حمدی‌نیانگ نیز با گل‌های مهم خود ثابت کردند نسل جدید فقط آینده فوتبال نیست، بلکه همین حالا نیز تأثیرگذار است.
در کنار این ستاره‌ها، بازیکنانی مانند رامین رضاییان نیز نمایشی متفاوت داشتند. او با ۱۶ پاس رو به جلو، ۱۳ پاس خط‌ شکن، یک گل و یک پاس گل نشان داد که حتی مدافعان نیز دیگر صرفاً نقش تدافعی ندارند؛ آنها آغازگر حمله‌اند و می‌توانند جریان بازی را تغییر دهند.
در سطح تیمی نیز یک نکته کلیدی دیده شد؛ تیم‌هایی که بیشترین مالکیت را داشتند (مانند پرتغال، اسپانیا، ترکیه، سوئیس و اروگوئه) همیشه برنده نبودند. در مقابل، تیم‌هایی که ساده‌تر، سریع‌تر و مستقیم‌تر بازی کردند، نتایج بهتری گرفتند. این همان تفاوت مهم این جام است؛ فاصله میان زیاد بازی کردن و خوب بازی کردن.
در این میان، ستاره‌های بزرگ نیز همچنان حضور پررنگی دارند. رونالدو و مسی با ششمین حضور خود در جام جهانی هنوز در صحنه‌اند و نقش تجربه و میراث را در این تورنمنت حفظ کرده‌اند. در کنار آنها، چهره‌های تعیین‌کننده نسل فعلی فوتبال مانند امباپه، هالند و هری‌کین نیز با قدرت در خط اول گلزنی و تأثیرگذاری برای تیم‌های ملی خود ظاهر شده‌اند؛ ستاره‌هایی که نه آینده فوتبال، بلکه حالِ قطعی و اثرگذار این نسل را شکل می‌دهند.
در پایان ۲۴ بازی اول و 12 گروه، یک تصویر روشن دیده می‌شود؛ جام جهانی ۲۰۲۶ دیگر فقط درباره کنترل بازی نیست، بلکه درباره استفاده درست از لحظه‌هاست. اینجا تیمی موفق‌تر است که بهتر از توپ استفاده می‌کند.

مهدی پاشازاده، کارشناس فوتبال در گفت‌و‌گو با «ایران»:

معادلات گروه ایران شبیه بازی شطرنج است

پریسا غفاری/ شاگردان امیر قلعه‌نویی در اولین تقابل خود با حریفی که از نظر سابقه و رنکینگ جهانی چندان قدرتمند به نظر نمی‌رسید، نتوانستند به پیروزی برسند و در نهایت به تساوی ۲–۲ رضایت دادند؛ نتیجه‌ای که تنها یک امتیاز برای تیم ملی کشورمان به همراه داشت. با وجود آن‌که گل‌های رامین رضاییان و محمد محبی، امید را در دل هواداران زنده نگه‌داشت، اما این تساوی در معادلات جدول گروهی و با توجه به حضور دو رقیب جدی یعنی مصر و بلژیک، مسیر صعود را به شکل محسوسی دشوار کرده است.

مهدی پاشازاده، کارشناس فوتبال، پس از این تساوی در گفت‌وگو با «ایران» تأکید می‌کند که تنها راه زنده نگه داشتن شانس صعود، کسب امتیاز از دیدار حساس برابر بلژیک است: «اگر برخلاف مسابقه اول، در بازی با بلژیک طرح و برنامه مشخصی داشته باشیم می‌توانیم شگفتی‌ساز شویم و از این بازی امتیاز بگیریم، وگرنه ممکن است با مشکلات متعددی مواجه شویم.»
او در ادامه با اشاره به دیدار تیم ملی برابر نیوزیلند می‌گوید: «متأسفانه دوباره همان مشکلات قدیمی نمایان شد. بازیکنان باید در فاز دفاعی حریف را اصطلاحاً ساندویچ کنند؛ یعنی حتی مدافعان میانی هم می‌توانند مهاجم را دو به یک مهار کنند. در نهایت داشته‌های ما همین است و مشخص شد آماده‌سازی و عیب‌یابی درستی نداشتیم.»
مدافع پیشین تیم ملی ادامه می‌دهد: «امروز در لیگ برتر و تیم ملی، مدافع میانی در سطح استاندارد جهانی مثل گذشته نداریم. البته تمام مشکل فقط مدافعان نیستند؛ در ساختار دفاعی، حمایت تیمی به‌درستی انجام نمی‌شود. بنابراین باید روش کار را تغییر داد و میزان اشتباهات در سازمان دفاعی را به حداقل رساند.»
پاشازاده در بخش دیگری از صحبت‌هایش با وجود ستاره‌های بزرگ بلژیک همچون روملو لوکاکو و کوین دی‌بروینه همچنان معتقد است امکان خلق شگفتی وجود دارد: «بلژیک بازیکنان بزرگی دارد، اما دوندگی خط حمله‌اش آن‌چنان بالا نیست. لوکاکو و دی‌بروینه هرچند کم‌تحرک‌ترند، اما روی هر توپی که وارد محوطه جریمه شود، تأثیرگذارند. بلژیک در پرسینگ ایده‌آل نیست، اما در فاز دفاعی بسیار منظم و دقیق عمل می‌کند. وقتی مالک توپ باشند، تیمی بسیار خطرناک هستند. فوتبال همیشه پر از شگفتی است؛ مثل اتفاقی که کیپ‌ورد مقابل اسپانیا رقم زد یا کنگو برابر پرتغال. اگر ما هم بتوانیم مانند کنگو در فاز دفاعی خلاق باشیم، شگفتی دور از دسترس نیست؛ در غیراین صورت خطر شکست جدی  است.»
این کارشناس در پایان درباره معادلات صعود از گروه می‌گوید: «با همین یک تساوی هم می‌توان به خلق شگفتی امیدوار بود. اگر مصر بتواند نیوزیلند را شکست دهد و ما هم از بلژیک یک امتیاز بگیریم، به امتیاز دو می‌رسیم و در رده دوم یا سوم قرار خواهیم گرفت. در آن صورت نیوزیلند در عمل از معادلات صعود خارج می‌شود و بازی آخر همچنان ما را امیدوار نگه می‌دارد. بنابراین نباید ناامید شد. معادلات گروه ما شبیه بازی شطرنج است؛ همه چیز به اشتباهات حریفان هم بستگی دارد.»