ستارهمدانی، بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال در گفتوگو با «ایران»:
ستارهها فقط نمیدرخشند؛ سرنوشت را مینویسند
مهری رنجبر/ در جام جهانی، دیگر نمیتوان نقش ستارهها را فقط در چارچوب مهارت فردی خلاصه کرد. بازیکنانی از جمله هالند وامباپه تا مسی، رونالدو و وینیسیوس، در واقع به عناصر تعیینکنندهای تبدیل شدهاند که هم جریان بازی را تغییر میدهند و هم هویت تاکتیکی تیمها را شکل میدهند. در این شرایط ستاره بودن تنها یک عنوان نیست، بلکه یک مسئولیت چندبعدی است که از گلزنی تا ایجاد فضا برای همتیمیها و حتی تحتتأثیر قرار دادن ساختار دفاعی حریف را در بر میگیرد. به بهانه بررسی این موضوع و بررسی نقش ستارهها در این دوره از جام جهانی، نه فقط بررسی عملکرد فردی، بلکه تحلیل تأثیر آنها بر کل ساختار بازی، به سراغ ستار همدانی، بازیکن اسبق تیم ملی فوتبال رفتیم تا در این خصوص با وی گفتوگو کنیم. متن کامل این مصاحبه را در ادامه میخوانید.
عملکرد ستارههای بزرگ فوتبال مثل هالند، مسی، امباپه و وینیسیوس میتواند نویدبخش یک جام جهانی جذاب و مهیج باشد؟
درخشش ستارههای فوتبال پدیده تازهای نیست و محدود به جام جهانی ۲۰۲۶ هم نمیشود. در طول تاریخ فوتبال، همیشه بازیکنان بزرگ تعیینکننده بودهاند؛ از پله و مارادونا گرفته تا رونالدو و مسی، همگی نقش «ستارههای اثرگذار» را در تیمهای ملی خود ایفا کرده و جذابیت جام جهانی را چند برابر کردهاند. در این دوره نیز همین روند ادامه دارد و بازیکنانی مانند هالند برای نروژ با گلزنی و نمایشهای مؤثر یا امباپه با سرعت و تواناییهای فردیاش، از همان ابتدا در حال شکل دادن به جریان مسابقات هستند. این درخشش باعث میشود کیفیت بازیها بالا برود و مخاطبان نیز لذت بیشتری از تماشای فوتبال ببرند؛ فوتبالی که امروز دیگر فقط یک ورزش نیست، بلکه به یک صنعت و تجارت بزرگ جهانی تبدیل شده است.
آیا نقش ستارهها در فوتبال فقط به گلزنی و درخشش فردی محدود میشود؟
ستارههای بزرگ فوتبال فقط برای دیده شدن و گلزنی بازی نمیکنند. نقش آنها بسیار فراتر است و حتی میتواند زمینهساز درخشش سایر بازیکنان تیم باشد.
ستارههای بزرگ چگونه به موفقیت سایر بازیکنان در زمین کمک میکنند؟
در فوتبال مدرن، بازیکنان بزرگ معمولاً تحت فشار شدید دفاعی قرار میگیرند و تیمهای حریف اغلب تمرکز اصلی خود را روی مهار ستارهها میگذارند که این تمرکز باعث میشود فضا برای سایر بازیکنان تیم باز شود. به همین دلیل، مهاجمان یا هافبکهای دیگر فرصت بیشتری برای حرکت، پاسکاری و گلزنی پیدا میکنند.
چرا میتوان گفت بزرگی یک ستاره فوتبال فقط در گل زدن خلاصه نمیشود؟
زیرا ارزش واقعی یک ستاره در تأثیری است که بر کل ساختار بازی میگذارد. اگر فرصت داشته باشد، میتواند با هنرنمایی فردی نتیجه بازی را تغییر دهد، اما حتی در شرایطی که مهار شود، حضورش باعث تغییر آرایش دفاعی حریف و باز شدن فضا برای دیگران میشود. به همین دلیل، بزرگی یک ستاره دقیقاً در همین دوگانه تعریف میشود، یعنی یا خودش تعیینکننده نتیجه است، یا بستری برای درخشش دیگران فراهم میکند.
آیا میتوان گفت درخشش بازیکنانی مثل رامین رضاییان در جام جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد مرز پستها در فوتبال مدرن در حال از بین رفتن است؟
در بازی برابر نیوزیلند، رامین رضاییان با نمایش درخشان خود نشان داد که فوتبال مدرن دیگر محدود به چارچوبهای سنتی پستها نیست. او در عمل مرز میان وظایف دفاعی و هجومی را کمرنگ کرد و ثابت کرد که در فوتبال امروز، بازیکنان میتوانند چند مأموریت را همزمان انجام دهند؛ هم در حمله مؤثر باشند و هم در خلق موقعیت نقش داشته باشند.
رضاییان در آن بازی نهتنها از نظر فنی عملکردی درخشان داشت و با گل و پاس گل عنوان بهترین بازیکن زمین را به دست آورد، بلکه از نظر ذهنی و شخصیتی نیز تأثیرگذار بود. او بازیکنی است که مسیر خود را از زمینهای خاکی، زیر پلها و پارکها آغاز کرده و امروز به سطح اول فوتبال رسیده است؛ مسیری که نشاندهنده تلاش، پشتکار و رشد تدریجی او در فوتبال است.
واکنش صریح رضاییان در برابر خبرنگاران در قبال مسائل غیرورزشی را چگونه ارزیابی میکنید؟
او با صراحت و اقتدار اعلام کرد که مسائل حاشیهای و بیرونی ارتباطی به تیم ملی و بازیکنان ندارد. این واکنش، تصویری از بازیکنی ساخت که نسبت به پیراهن تیمملی تعصب دارد و با قاطعیت مانع حاشیهسازی میشود. بسیاری معتقدند همین روحیه و اقتدار شخصیتی او، تأثیری حتی فراتر از عملکرد فنیاش بر ذهنیت هواداران گذاشت.
آیا میتوان گفت سن در فوتبال مدرن دیگر تعیینکننده نیست؟
نمونههایی مانند رامین رضاییان و حتی بازیکنانی چون کریستیانو رونالدو نشان میدهد که سن بهتنهایی معیار تعیینکننده نیست. زمانی که بازیکن از نظر ذهنی آماده، منظم در تمرین و متعهد به تیم و کشورش باشد، میتواند در هر سنی در سطح بالا بازی کند. در واقع، آمادگی ذهنی و حرفهایگری مهمتر از سن و اعداد است.
بازیکنانی مانند امام عاشور، سون هیونگمین، کوبو و رامین رضاییان محصول فوتبال مدرن به شمار میروند؟
این بازیکنان نشان میدهند که در فوتبال امروز، اثرگذاری مهمتر از شهرت است. هرکدام با سبک بازی خود فضایی در زمین ایجاد میکنند که میتواند جریان مسابقه را تغییر دهد. فوتبال، برخلاف تصور فردمحور، ورزشی کاملاً تیمی است و موفقیت در آن حاصل هماهنگی و قرار گرفتن تواناییهای فردی در دل تاکتیک جمعی است.
آیا ستاره بودن در فوتبال فقط به نام و شهرت وابسته است؟
ستاره بودن به کارایی و تأثیرگذاری در موفقیت تیم وابسته است، نه صرفاً نام و جایگاه. نمونههایی مانند حضور لوکاکو در بازی بلژیک و مصر نشان میدهد که یک بازیکن حتی بهعنوان ذخیره هم میتواند با ورود به زمین، جریان بازی را تغییر دهد و گلزنی کند. در فوتبال حرفهای، ستاره واقعی کسی است که بتواند در لحظههای حساس اثر بگذارد؛ و مهمتر از آن، ستاره ماندن بسیار دشوارتر از ستاره شدن است.
با این وضعیت آیا شرایط لازم برای ظهور ستارههای جدید در تیم ملی فوتبال ایران فراهم است؟
هر بازیکنی که به سطح تیم ملی میرسد، در واقع یک ستاره است؛ اما طبیعی است که برخی بازیکنان بیشتر دیده میشوند و تأثیرگذاری بالاتری دارند. در فوتبال، صرفاً تواناییهای فنی تعیینکننده نیست. در سطح بالا، علاوه بر مهارتهای فنی، مسائل اخلاقی و رفتاری نیز اهمیت زیادی دارد. بازیکنی که در سطح ملی بازی میکند، باید از نظر اخلاق حرفهای نیز در سطحی باشد که بتواند علاوه بر عملکرد فنی، از نظر شخصیتی نیز برای تیم و جامعه الگو باشد. ترکیب این دو عامل، یعنی توانایی فنی و رفتار حرفهای، زمینه رشد و توسعه واقعی یک ستاره را فراهم میکند.
آیا تیم ملی ایران در حال حاضر تیمی ستارهمحور است و این موضوع چه تأثیری بر عملکرد آن دارد؟
تیم ملی ایران در دورههای مختلف همیشه ستارههایی داشته، اما گاهی در ساختار تیمی دچار ضعف شده است. در برخی مقاطع، تمرکز بیش از حد روی ستارهها باعث شده انسجام تیمی کمتر دیده شود. در بازیهایی مانند دیدار با نیوزیلند نیز این مسأله تا حدی مشهود بود و تیم در برخی خطوط، بویژه دفاع و حمله، عملکرد کاملی نداشت. بازیکنانی مانند رامین رضاییان با ویژگیهای شخصیتی و فنی خود و همچنین بازیکنانی چون طارمی و بیرانوند با انگیزه و تأثیرگذاری بالا، میتوانند به ارتقای کیفیت تیم و ایجاد روحیه در سایر بازیکنان کمک کنند.
تیم ملی ایران برای نتیجه گرفتن در بازی مقابل بلژیک و افزایش شانس صعود چه برنامهای باید داشته باشد؟
با توجه به شرایط پس از تساوی برابر نیوزیلند، کار تیم ملی در ادامه مسیر دشوارتر شده است. تجربه نشان میدهد که تیم ایران باید در بازی مقابل بلژیک با رویکردی حسابشده وارد زمین شود و از ضدحملات و سرعت مهاجمان خود بیشترین استفاده را ببرد. بازیکنانی مانند مغانلو میتوانند با حضور در محوطه جریمه و استفاده از ارسالها و سانترها از جناحین، به تیم کمک کنند و در کنار بازیکنانی مانند قایدی، جریان هجومی تیم را تقویت کنند.
نباید فراموش کرد که بلژیک تیمی قدرتمند با بازیکنانی شاغل در لیگهای معتبر اروپایی، بویژه لیگ برتر انگلیس است و برای پیروزی وارد زمین میشود. اولویت اصلی تیم ملی ایران باید دریافت نکردن گل باشد و سپس استفاده از موقعیتهای محدود برای گلزنی. بدون تردید، این بازی یکی از چالشبرانگیزترین دیدارها خواهد بود.
