گفتوگو با مدیر کل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
از بازگشت خوانندگان خارج نشین تا چالش قیمت کنسرتها
گروه فرهنگی
موضوع بازگشت برخی هنرمندان ایرانی خارج از کشور به وطن، طی هفتههای اخیر به یکی از بحثهای حوزه فرهنگ و هنر تبدیل شده است؛ موضوعی که پس از اظهارات سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره فراهم شدن زمینه حضور دوباره ایرانیانی که مرتکب جرم نشدهاند، بار دیگر مورد توجه قرار گرفت. صالحی در گفتوگو با «ایران» تأکید کرده بود که این رویکرد پیش از جنگ تحمیلی نیز سیاست دولت بوده و هست و هنرمندانی که در جریان جنگ تحمیلی اخیر همراهی بیشتری با فضای کشور داشتهاند، طبیعتاً مسیر بازگشت سریعتری خواهند داشت.
پس از این اظهارات، گمانهزنیها درباره بازگشت خوانندگان ایرانی خارجنشین افزایش یافت تا اینکه در جشن عید غدیر از بینش بلور با نام هنری «قیصر»، خواننده موسیقی پاپ که سالها خارج از کشور فعالیت داشت، رونمایی شد. این هنرمند پس از بازگشت به ایران تاکنون دو قطعه موسیقی منتشر کرده است؛ اول «هیچ جا تهران نمیشه» به مناسبت میهمانی کیلومتری غدیر، و دیگری «ستارههای ایران» که همزمان با حضور تیم ملی فوتبال کشورمان در آستانه رقابتهای جام جهانی پیشرو منتشر شد.
ارشاد مانع فعالیت هنرمندان نمیشود
بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفتوگو با «ایران» در این باره اظهار کرد: «تا به امروز هیچ درخواست مجوزی از سوی این خواننده به دفتر موسیقی ارائه نشده و هیچ مجوزی نیز برای ایشان صادر نشده است. حضور و اجرای او در عید غدیر و همچنین دو قطعهای که تولید و منتشر کرده، بدون دریافت مجوز بوده است.»
او درباره روند فعالیت هنرمندان خارج از کشور در ایران گفت: «دفتر موسیقی مجوز آثار را صادر میکند و با هویت افراد کاری ندارد. ما مانع فعالیت کسی نمیشویم و موضوعات غیرهنری و انضباطی خارج از وظایف دفتر موسیقی است، اما درباره هر اثری که تولید میشود، موارد لازم از جمله شعر و موسیقی برای دریافت مجوز بررسی خواهد شد.»
رضایی ادامه داد: «همواره اعلام شده است ایرانیانی که خارج از کشور زندگی و فعالیت میکنند، اگر با نظام جمهوری اسلامی عناد نداشته باشند و مرتکب جرمی نشده باشند، میتوانند به کشور بازگردند و فعالیت خود را از سر بگیرند. این مسیر برای هنرمندان نیز باز است و مانعی وجود ندارد، مگر اینکه خود افراد تمایلی به بازگشت نداشته باشند.»
انتقاد از انتشار بدون مجوز
سرود تیم ملی
مدیرکل دفتر موسیقی همچنین درباره سرود رسمی تیم ملی فوتبال ایران که با صدای پرواز همای منتشر شد، گفت: «این اثر نیز مجوزی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ندارد؛ در حالی که لازم بود پیش از انتشار، مراحل دریافت مجوز طی شود. ظاهراً این قطعه به سفارش و پیشنهاد فدراسیون فوتبال تولید شده و پس از آن دوستان شهرداری آن را در یکی از میادین شهر رونمایی کردند، اما نه برای تولید اثر و نه برای رونمایی آن از دفتر موسیقی مجوزی دریافت نشد. این موضوع از جمله گلایههایی است که نسبت به برخی دستگاهها داریم.»
تعطیلی اجراهای زنده در محرم
و برگزاری برنامههای عاشورایی
مدیرکل دفتر موسیقی درباره برنامههای موسیقی در ایام محرم و صفر اظهار کرد: «تمام اجراهای زنده موسیقی در این ایام تعطیل است، اما مانند سالهای گذشته برنامه «نغمههای عاشورایی» برگزار خواهد شد. این برنامه سال گذشته در قالب «خیمه هنر» در پهنه رودکی برگزار شد و امسال در دهه دوم محرم و به مدت ۱۰ شب، از ششم تا پانزدهم تیرماه، در محوطه تئاتر شهر اجرا میشود و ظرفیتهای موسیقی، هنرهای نمایشی و هنرهای تجسمی معاونت امور هنری را در حوزه هنر عاشورایی به نمایش خواهد گذاشت.»
قیمت بلیت کنسرتها
و نبود امکان پرداخت یارانه
بحث قیمتگذاری بلیت کنسرتهای موسیقی از موضوعات پرچالشی است که این روزها بسیار درباره آن صحبت میشود و بیتردید بعد از ایام عزاداری محرم و صفر، قیمت بلیت کنسرتها افزایش خواهد داشت.
رضایی درباره اینکه آیا وزارت فرهنگ سوبسیدی (یارانه) برای کنسرتها اختصاص میدهد، پاسخ داد: «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منبعی برای اختصاص یارانه به کنسرتها ندارد.»
او با قدردانی از تهیهکنندگان و هنرمندان موسیقی افزود: «در ماههای پیش از محرم و صفر، افزایش چشمگیری در قیمت بلیتها اتفاق نیفتاد و برخی سالنها قیمتهای مناسبی اعلام کردند. بهطور مثال، «جشنواره موسیقی صدای ایران» که در اریکه ایرانیان برگزار شد، قیمت بلیتها کاملاً مبتنی بر مقیاس سال گذشته بود. اجرای «ارکستر آوام» نیز به دلیل حضور یک ارکستر ۱۵۰ نفره، استفاده از سالن خصوصی و زمان طولانی اجرا، شرایط متفاوتی داشت. با این حال باید مبنایی مشخص برای قیمتگذاری وجود داشته باشد تا مخاطب بداند هزینهای که پرداخت میکند بر چه اساسی تعیین شده است.»
او همچنین درباره تفاوت قیمت اجاره سالنها گفت: «هر سالن با توجه به امکانات و خدماتی که ارائه میدهد، قیمت متفاوتی دارد. تالار وحدت، برج میلاد، سالن نمایشگاه و اسپیناس شرایط یکسانی ندارند و این تفاوت باید در برنامهریزیها مورد توجه قرار گیرد. نکته دیگر اینکه ضرورت دارد گروههای موسیقی هم از نظر تعداد و هم به لحاظ کیفیت و جایگاه هنری که دارند، نسبت به یکدیگر متفاوت قیمتگذاری شوند.»
ضرورت ساماندهی
صنف تهیهکنندگان موسیقی
رضایی تأکید کرد: «مدتهاست درخواست کردهایم صنف تهیهکنندگان موسیقی به ثبات برسد تا درباره این موضوعات با یک خرد جمعی تصمیمگیری شود. اگر صنف شکل بگیرد، میتوان درباره قیمتگذاری و ضوابط اجرایی به جمعبندی روشنتری رسید. امیدوارم در فاصله شروع کنسرتهای بعد از ایام محرم و صفر این موضوع نیز تحقق پیدا کند.»
رضایی در پاسخ به این پرسش که آیا فعالیت مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار شنیداری همچنان برقرار است یا خیر، اظهار کرد: «ظاهراً این مجمع فعالیت فعالی ندارد و تهیهکنندگان موسیقی باید انتخابات تازهای برگزار کنند تا بتوانند به نمایندگی از صنف، مسائل و چالشهای موجود را پیگیری و حلوفصل کنند.»
او افزود: «ضرورت دارد صنف تهیهکنندگان موسیقی با سازوکاری مشخص شکل بگیرد تا بتواند با یک نمایندگی رسمی، پاسخگوی مسائل این حوزه باشد و فضای موجود از حاشیهها و برداشتهای نادرست فاصله بگیرد.»
پیگیری ایمنسازی
سالنهای موسیقی
مدیرکل دفتر موسیقی درباره بحث ایمنسازی سالنها که سال گذشته آغاز شد، اظهار کرد: «این موضوع همچنان با جدیت دنبال میشود. تأییدیههای آتشنشانی باید استمرار داشته باشد و سالنها برای ادامه فعالیت، استانداردهای لازم را رعایت کنند. البته سال گذشته دوستان محبت کردند و تأییدیه آتشنشانی را گرفتند، اما این تأییدیه دائمی نیست و ما همچنان مکاتبه داریم و پیگیر این موضوع هستیم. این موضوع جزو مباحث بهنوعی بلامنازع برنامهها و فعالیتهای ما در سالنهای موسیقی است.»
نبود سالن اختصاصی موسیقی یکی از نقدهای جدی
رضایی در پایان درباره اختصاص سالن ویژه کنسرتهای موسیقی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: «با توجه به شرایط بودجهای، ایجاد سالن اختصاصی موسیقی فعلاً بسیار دشوار است و این یکی از نقدهایی است که خود ما نیز به مجموعه وارد میدانیم. متأسفانه موسیقی نسبت به سینما و تئاتر از امکانات سختافزاری کمتری برخوردار است؛ اما در ماههای گذشته تلاش کردهایم از ظرفیت سالنهای برخی نهادها و مجموعهها استفاده کنیم تا امکان حمایت بیشتر از گروههای موسیقی فراهم شود.»
