واکنش نظامی ایران به نقض آتش بس در لبنان چه تأثیری بر ترتیبات امنیتی در منطقه خواهد داشت؟
عملیات گرهگشا برای پساجنگ
شامگاه یکشنبه و پس از آنکه ایران در روزهای گذشته هشدارهای متعددی نسبت به تبعات نقض آتشبس در لبنان و بیروت از سوی رژیم صهیونیستی صادر کرده بود، سرانجام با اجرای یک عملیات موشکی مناطقی در شمال سرزمینهای اشغالی را هدف قرار داد.
اقدامی که تهران آن را در چارچوب راهبرد کلان «وحدت میدانها» و در پاسخ به نقض مکرر آتشبس ۱۹ فروردین و نیز همکاری با آمریکا در حمله به اهداف ایرانی در دو هفته گذشته در خلیج فارس و همچنین حمله عصر یکشنبه اسرائیل به بیروت توصیف کرد. این اولین حمله مستقیم موشکی ایران به اسرائیل از زمان اعلام آتشبس 19 فروردین با میانجیگری پاکستان به شمار میرود. همچنین این اولینبار است که تهران در واکنش به حملات اسرائیل در لبنان که از اواسط اسفند ماه تقریباً بهطور روزانه رخ داده مستقیماً از خاک ایران موشک شلیک کرده است. ایران ساعاتی پیش از این عملیات اعلام کرده بود حمله اسرائیل به حومه جنوبی بیروت با پاسخ مواجه خواهد شد. بر اساس گزارش رسانهها، ایران حدود ۳۰ موشک بالستیک شلیک کرد. در واکنش به این اقدام، رژیم صهیونیستی در طول شب اهدافی را در مرکز و غرب ایران هدف قرار داد و پس از آن تهران موج دوم حملات خود را آغاز کرد.
در همین حال، مسعود پزشکیان رئیسجمهوری کشورمان نیز با اشاره به تحولات اخیر منطقه بر تداوم همزمان مسیر دیپلماسی و دفاع تأکید کرد. وی روز گذشته با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اولویت ما امنیت ملی و آرامش مردم است. با اقتدار از حقوق ملت دفاع میکنیم و در برابر هیچ تهدیدی عقبنشینی نخواهیم کرد.» رئیسجمهوری در ادامه این پیام افزود: «دیپلماسی و دفاع دو بال قدرت ملیاند؛ نه میدان را ترک کردهایم و نه میز مذاکره را. به امید خدا با وحدت و عقلانیت، ایران از این آزمون نیز سربلند عبور خواهد کرد.»
تماسهای مکرر با عراقچی
از منطقه و خارج از منطقه
همزمان با عملیات ایران در راستای مقابله با اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه نیز در شبکه ایکس با انتشار تصویری از پرچمهای ایران و لبنان بر اهمیت راهبرد «وحدت میدانها» تأکید کرد. همچنین وزارت امور خارجه با انتشار بیانیهای درباره ضربات دفاعی ایران علیه اهدافی در سرزمینهای اشغالی اعلام کرد: «متعاقب نقضهای مکرر آتشبس مورخ ۱۹ فروردین و تکرار اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه لبنان و جمهوری اسلامی ایران، از جمله از طریق همدستی با ارتش تروریستی آمریکا در حملات دو هفته اخیر به کشتیها و اهداف ایرانی در مناطق جنوبی کشور و نیز همدستی با رژیم آمریکا در راهزنی دریایی علیه ملت ایران، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران شامگاه یکشنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ در چارچوب حق ذاتی دفاع مشروع وفق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد چند هدف نظامی را در شمال سرزمینهای اشغالی فلسطین مورد ضربه قرار دادند.»
در این بیانیه همچنین تأکید شده است آتشبس در لبنان بخش لاینفک تفاهم آتشبس ۱۹ فروردین بوده و دولت آمریکا مسئولیت مستقیم در قبال نقضهای آتشبس از سوی رژیم صهیونیستی و پیامدهای آن و نیز هرگونه افزایش تنش در منطقه را دارد. عراقچی همچنین طی تماسهایی جداگانه با همتایان منطقهای و اروپایی خود درباره آخرین تحولات منطقه و پاسخ ایران به نقض مکرر آتشبس در لبنان از سوی رژیم صهیونیستی گفتوگو کرد. در همین راستا، وزیر امور خارجه کشورمان در تماسهای تلفنی جداگانه با ایوت کوپر وزیر خارجه انگلیس، ژان نوئل بارو وزیر خارجه فرانسه و بدر عبدالعاطی وزیر امور خارجه مصر رایزنی کرد. عراقچی همچنین در تماسهایی با فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی وزیر خارجه قطر، فؤاد حسین وزیر امور خارجه عراق و فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه عربستان، کشورهای منطقه را در جریان مواضع و اقدامات ایران در قبال تحولات اخیر قرار داد.
پیام عملیات موشکی ایران
برای میز مذاکره
افزایش تنشها در منطقه بیش از پیش با روند مذاکرات جاری میان آمریکا و ایران گره خورده است، چرا که تهران بارها تأکید کرده پیشرفت در گفتوگوها با واشنگتن منوط به توقف واقعی عملیات نظامی اسرائیل در لبنان است؛ جایی که ارتش اشغالگر اسرائیلی همچنان بخشی از خاک این کشور را در اشغال دارد. ایران این وضعیت را «آتشبس روی کاغذ و نقض مکرر در میدان» توصیف کرده و عملیات شامگاه یکشنبه را در راستای برهم زدن این معادله تعریف میکند. در همین چارچوب، به نظر میرسد مجموعه اقدامات اخیر ایران نشان میدهد تهران در عین پاسخ به تحرکات نظامی اسرائیل، مسیر دیپلماسی را مسدود نکرده است. به باور برخی ناظران، این اقدام میتواند حتی به گرهگشایی از روند مذاکرات نیز کمک کند، چرا که ایران در شرایط کنونی میکوشد همزمان با تأکید بر تداوم گفتوگوها، معادله بازدارندگی خود را نیز تثبیت کند. تهران در این مسیر در پی آن است که جایگاه خود را در معادلات پساجنگ به عنوان یک بازیگر قدرتمند منطقهای تحکیم کند؛ بازیگری که نظم منطقهای را در چارچوب منافع و ملاحظات امنیتی خود تعریف میکند.
بــــرش
تأثیر اقدامات مخرب اسرائیل بر روند مذاکرات
اسماعیل بقایی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان روز گذشته در پاسخ به روزنامه ایران درخصوص تأثیر نقض مکرر آتشبس از سوی اسرائیل بر روند مذاکرات گفت: فلسفه وجودی مذاکرات و گفتوگوها اطمینان از خاتمه جنگ در منطقه، بهویژه لبنان بود. رژیم صهیونیستی با اقداماتی که انجام داد، با اطلاع یا بیاطلاع آمریکا و با خواسته یا بدون هماهنگی با آن، هدفش چیزی جز تخریب هر روند دیپلماتیکی نیست. بنابراین نمیتوانیم بگوییم که این تحولات بر روندهای جاری تأثیر نخواهد گذاشت. وی همچنین درباره ماهیت سفر ویز کشور پاکستان به ایران گفت: سفر وزیر کشور پاکستان در ادامه ایفای نقش دولت پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات بود. پاکستان این وظیفه را جدی گرفته و در جریان سفر وزیر کشور پاکستان به ایران پیامی از طرف نخست وزیر این کشور برای مقام معظم رهبری به همراه داشتند که تحویل داده شد.

