ثبتنام مرحلهای طرح آشیان از امروز کلید خورد
خانه اجارهای پنجساله برای دهکهای اول تا ششم
برنامه جدید حمایتی دولت از مستأجران با عنوان «طرح آشیان» از امروز وارد فاز اجرایی میشود؛ طرحی که با هدف حمایت از زوجهای جوان و ساماندهی بخشی از بازار اجاره طراحی شده و قرار است در مرحله اول بهصورت استانبهاستان اجرا شود. بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، ثبتنام ابتدا از سه استان آغاز میشود و با آمادهشدن واحدهای استیجاری، سایر استانهای مشمول فاز اول نیز وارد فرآیند ثبتنام خواهند شد. طرح آشیان در کنار پرداخت تسهیلات کمهزینه ودیعه مسکن، دومین برنامه حمایتی دولت برای مستأجران واجد شرایط به شمار میرود. در این طرح، واحدهای استیجاری آماده برای مدت حداکثر پنج سال در اختیار متقاضیانی قرار میگیرد که پس از ثبت درخواست، بررسی اطلاعات و اولویتبندی، واجد شرایط شناخته شوند. حبیبالله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، در گفتوگو با «ایران» جزئیات اجرای این طرح را تشریح کرد و گفت: «طرح حمایتی آشیان در راستای پاسخ به بخشی از نیاز بازار مسکن و کمک به مدیریت بازار اجاره، بویژه در کلانشهرها و مراکز استانها، اجرا میشود.»
ثبتنام مرحلهای از سه استان
طاهرخانی با اشاره به مصوبات شورای عالی مسکن درباره حمایت و توانمندسازی زوجهای جوان اظهار کرد: «ثبت درخواست متقاضیان واجد شرایط در طرح مسکن استیجاری زوجهای جوان، موسوم به طرح آشیان، در روزهای دوشنبه و سهشنبه ۱۸ و ۱۹ خردادماه از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن انجام خواهد شد. به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، اجرای این طرح مرحلهای است و ثبتنام در ابتدا از سه استان آغاز میشود. با آمادهشدن واحدها، ثبتنام به سایر استانها تسری پیدا میکند و در فاز اول، ۱۰ استان در برنامه قرار دارند. بر اساس اعلام طاهرخانی، واگذاری واحدها مطابق سهمیه ابلاغی وزارت راه و شهرسازی به استانها انجام میشود و پس از فرآیند پایش، احراز شرایط و اولویتبندی، واحدهای آماده به گروههای هدف اختصاص خواهد یافت.
چه کسانی مشمول طرح آشیان میشوند؟
طاهرخانی با اشاره به جامعه هدف طرح آشیان گفت: «این طرح عموماً زوجهای جوان واقع در دهکهای اول تا ششم درآمدی را هدف قرار داده است. بر این اساس، از تاریخ ازدواج رسمی زوجین نباید بیش از پنج سال گذشته باشد. همچنین متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل آنان نباید در پنج سال اخیر مالک مسکن یا زمین با کاربری مسکونی بوده باشند. یکی دیگر از شروط ثبت درخواست، داشتن سابقه سکونت پنجساله در شهر محل تقاضاست. البته برای ثبت تقاضا در شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری ملاک قرار میگیرد.»
اجارهبهای حمایتی برای دهکهای اول تا ششم
یکی از مهمترین بخشهای طرح آشیان، نحوه تعیین اجارهبهای واحدهای استیجاری است. در این طرح، اجارهبهای پرداختی متقاضیان بر اساس دهک درآمدی خانوار تعیین میشود. بر این اساس، زوجهای قرارگرفته در دهکهای اول و دوم، معادل ۳۵ درصد اجارهبها به نرخ روز را پرداخت خواهند کرد. این سهم برای دهکهای سوم و چهارم معادل ۴۵ درصد و برای دهکهای پنجم و ششم معادل ۵۵ درصد اجارهبهای روز تعیین شده است.
مسکن استیجاری
راهی برای کاهش فشار بازار اجاره
در کنار جزئیات اجرایی طرح، کارشناسان مسکن نیز مسکن استیجاری را یکی از ابزارهای مهم برای کاهش فشار بر خانوارهای تازهتشکیل و دهکهای کمدرآمد میدانند.
سهراب مشهودی، کارشناس مسکن، در گفتوگو با «ایران» اجرای برنامه مسکن استیجاری را یکی از راهکارهای اساسی برای پاسخ به نیاز مسکن عنوان کرد و گفت: «همه مردم نمیتوانند در سالهای ابتدایی تشکیل زندگی مشترک صاحب مسکن ملکی شوند. از سوی دیگر، دولت نیز منابع کافی برای ساخت مسکن ملکی برای همه متقاضیان ندارد؛ بنابراین مسکن استیجاری، بویژه در پنج سال اول زندگی مشترک یا برای خانوارهای مهاجر، میتواند نقش مهمی در دسترسی به مسکن ایفا کند.»
به گفته او، هزینه مسکن استیجاری معمولاً بسیار کمتر از مسکن ملکی است و میتواند به خانوارها فرصت دهد تا در دورهای مشخص، فشار کمتری از ناحیه اجارهنشینی تحمل کنند.
مشهودی با اشاره به انواع مسکن استیجاری افزود: «این نوع مسکن میتواند هم از سوی دولت و هم با مشارکت بخش خصوصی تأمین شود. در مدل دولتی، واحدها باید ارزانتر و بیشتر در اختیار دهکهای پایینتر قرار گیرد. در مدل مشارکت با بخش خصوصی نیز دولت میتواند از طریق تأمین زمین و ایجاد مشوق، زمینه ساخت واحدهای استیجاری را فراهم کند تا هزینه نهایی برای مستأجر کاهش یابد.»
ضرورت توانمندسازی مستأجران در دوره پنجساله
این کارشناس مسکن معتقد است دولت میتواند در دوره پنجساله استفاده خانوارها از مسکن استیجاری، برنامههایی برای توانمندسازی آنان نیز اجرا کند. به گفته مشهودی، یکی از راهکارها میتواند ذخیره بخشی از اجارهبهای دریافتی در صندوقی برای مستأجران باشد تا پس از پایان دوره استفاده از واحدهای استیجاری، خانوارها برای اجاره واحد جدید یا ورود به برنامههای دیگر حمایتی با دست خالی مواجه نشوند.
