عراقچی در پیامی به ادعای رئیسجمهوری لبنان مبنی بر مداخله تهران در این کشور عربی واکنش نشان داد
نگاه منطقهای تهران به تحولات لبنان
برای اولین بار در ماههای اخیر اختلاف دیدگاه میان تهران و بیروت درباره نقش ایران و حزبالله در لبنان به سطحی کم سابقه از جدال دیپلماتیک رسیده است؛ تقابلی که با ادعاهای جوزف عون، رئیسجمهوری لبنان آغاز شد و اکنون با پاسخ سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان ابعاد تازهای پیدا کرده است. ماجرا از مصاحبه «جوزف عون» با شبکه سیانان آغاز شد. او مدعی شد ایران و حزبالله از لبنان به عنوان ابزار چانهزنی در مذاکرات خود با آمریکا استفاده میکنند. «عون» در ادامه این گفتوگو ادعا کرد مردم لبنان بهای منافع ایران را میپردازند و پس از سالها تنش و درگیری از جنگ میان اسرائیل و حزبالله خسته شدهاند. او همچنین از تهران خواست در امور لبنان دخالت نکند و تأکید کرد که دیپلماسی تنها راهحل اختلافات با اسرائیل است.
این اظهارات اما با واکنش سریع تهران مواجه شد. عراقچی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس سخنان رئیسجمهوری لبنان را به چالش کشید و نوشت: «ظاهراً این ایران است که یک پنجم خاک لبنان را اشغال کرده، یک چهارم مردم لبنان را آواره کرده و هر روز این کشور را بمباران میکند.» او سپس با اشاره به حملات اسرائیل به لبنان استدلال کرد که متهم اصلی وضعیت کنونی لبنان بازیگری است که بخشهایی از خاک این کشور را اشغال کرده و همچنان به عملیات نظامی ادامه میدهد.
وزیر امور خارجه ایران در ادامه نوشت: «اگر لبنان برای ایران ابزار چانهزنی بود، ما مدتها پیش به توافق رسیده بودیم.» او در پایان نیز خطاب به رئیسجمهوری لبنان گفت: «لبنان را از دست دشمن واقعی خود نجات دهید.»
این جمله برای بسیاری از ناظران یادآور مواضع سالهای گذشته مقامهای ایرانی درباره لبنان بود. از جمله اظهارات زنده یاد علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران که در یکی از سفرهایش به بیروت گفته بود: «کسی که در امور لبنان دخالت میکند، همان کسی است که از هزاران کیلومتر دورتر برای شما طرح و زمانبندی تعیین میکند.» همزمان با واکنش تهران، انتقادها از سخنان جوزف عون در داخل لبنان نیز آغاز شد. شیخ احمد قبلان، مفتی جعفری لبنان در پیامی رئیسجمهوری این کشور را مورد انتقاد قرار داد و هشدار داد که ادامه چنین مواضعی میتواند به اعتبار ملی او آسیب بزند.
لبنان؛
خط قرمز تهران در مذاکرات
در نگاه تهران هرگونه تضعیف لبنان یا قرار گرفتن این کشور در موقعیتی آسیب پذیرمیتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای لبنان داشته باشد. بر این اساس، هنگامی که از طریق کانالهای میانجیگری پیشنهادهایی درباره پرونده لبنان مطرح شد، ایران پاسخ روشنی داد مبنی بر اینکه موضوع لبنان بخشی از یک بده بستان سیاسی نیست که بتوان آن را در ازای امتیازهای دیگر روی میز مذاکره قرار داد. در این چارچوب، مقامهای کشور معتقدند که مسأله به برداشت ایران از نظم امنیتی خاورمیانه بازمیگردد و امنیت کشورهای منطقه را به یکدیگر پیوند خورده میبیند.
در همین چارچوب، برخی تحلیلگران نزدیک به جریان مقاومت معتقدند تهران میخواهد این پیام را به واشنگتن منتقل کند که بحران لبنان نباید به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی یا کسب امتیاز در مذاکرات تبدیل شود. چه آنکه ایران حاضر نیست در برابر فشار بر لبنان سکوت کند؛ حتی اگر این موضوع روند مذاکرات را پیچیدهتر سازد. همزمان، رسانههای وابسته به محور مقاومت نیز بر نقش حزبالله در تحولات اخیر تأکید میکنند. آنها میگویند که در جریان هفتههای طولانی درگیری با اسرائیل، این گروه توانسته مانع تحقق بخشی از اهداف نظامی تلآویو شود. از همین منظر حمایت سیاسی و میدانی ایران از لبنان نیز بخشی از تلاش گستردهتر برای حفظ موازنه بازدارندگی در برابر اسرائیل ارزیابی میشود که از نگاه این جریان همچنان یکی از مهمترین مؤلفههای امنیتی در معادلات پیچیده خاورمیانه به شمار میرود.
