یادداشت

«همه باهم» راهبرد همیشگی امام(ره)

سیدابوالحسن نواب
رئیس سابق دانشگاه ادیان و مذاهب
وحدت و انسجام ملی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اندیشه سیاسی و اجتماعی امام خمینی(ره) به شمار می‌رود. ایشان از آغاز نهضت اسلامی تا سال‌های پس از پیروزی انقلاب، همواره بر ضرورت همدلی، همبستگی و پرهیز از تفرقه تأکید داشتند و وحدت را رمز پیروزی، تداوم انقلاب و پیشرفت کشور می‌دانستند. در نگاه امام خمینی(ره)، جامعه‌ای که دچار چنددستگی و اختلاف شود، توانایی مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی را از دست خواهد داد. از همین رو، ایشان بارها بر ضرورت حفظ انسجام میان همه اقشار جامعه تأکید کردند و شعار راهبردی «همه با هم» را به عنوان یکی از پایه‌های اصلی حرکت انقلاب اسلامی مطرح ساختند. این شعار تنها یک توصیه سیاسی نبود، بلکه نقشه راهی برای ساختن جامعه‌ای متحد و قدرتمند به شمار می‌رفت. امام معتقد بودند که همه مردم، فارغ از قومیت، زبان، منطقه جغرافیایی، سلیقه سیاسی و جایگاه اجتماعی، اعضای یک پیکره واحد هستند و باید در مسیر تحقق منافع ملی و آرمان‌های کشور در کنار یکدیگر حرکت کنند. از این منظر، اختلاف‌نظرها نباید به شکاف‌های اجتماعی و سیاسی تبدیل شود، بلکه باید در چارچوب منافع ملی و احترام متقابل مدیریت شود. یکی از مهم‌ترین جلوه‌های وحدت در اندیشه امام، همگرایی میان نخبگان و اقشار اثرگذار جامعه بود. ایشان بر وحدت حوزه و دانشگاه تأکید ویژه داشتند و معتقد بودند که پیشرفت کشور در گرو همکاری و هم‌افزایی مراکز علمی، فرهنگی و فکری است. از نگاه امام، هرگونه تقابل میان صاحبان اندیشه و دانش، زمینه‌ساز عقب‌ماندگی و تضعیف جامعه خواهد بود. امام خمینی(ره) همچنین بر وحدت دولت و ملت به عنوان یکی از ارکان ثبات کشور تأکید داشتند. ایشان همواره مسئولان را به خدمت صادقانه به مردم و مردم را به حمایت از مسیر پیشرفت کشور دعوت می‌کردند. در این نگاه، دولت و ملت دو بخش جدا از هم نیستند، بلکه دو بازوی مکمل برای تحقق اهداف ملی و حل مشکلات جامعه به شمار می‌آیند. توجه به اقشار محروم و جلوگیری از شکل‌گیری شکاف‌های طبقاتی نیز از دیگر ابعاد اندیشه وحدت‌محور امام بود. ایشان با تأکید بر جایگاه مستضعفان و محرومان، تلاش داشتند تا همه اقشار جامعه در کنار یکدیگر قرار گیرند و فاصله‌های اقتصادی و اجتماعی به عاملی برای تفرقه و تقابل تبدیل نشود. امروز نیز در شرایطی که کشور با چالش‌های گوناگون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و رسانه‌ای روبه‌رو است، بازخوانی اندیشه امام خمینی(ره) درباره وحدت و انسجام ملی بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. تجربه تاریخی انقلاب اسلامی نشان داده است که هر زمان ملت ایران با حفظ همبستگی و اتحاد در کنار یکدیگر ایستاده‌اند، توانسته‌اند از دشوارترین موانع عبور کنند و دستاوردهای بزرگی رقم بزنند. بر همین اساس، حفظ وحدت ملی، تقویت سرمایه اجتماعی، پرهیز از دوقطبی‌سازی‌های مخرب و توجه به نقاط مشترک، همچنان یکی از مهم‌ترین الزامات پیشرفت و اقتدار کشور است؛ راهبردی که امام خمینی(ره) آن را نه یک تاکتیک مقطعی، بلکه ضرورتی دائمی برای حفظ استقلال، امنیت و عزت ایران اسلامی می‌دانستند.
صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و چهل و یک
 - شماره نه هزار و چهل و یک - ۱۶ خرداد ۱۴۰۵