«ایران» چالش‌های کادر فنی تیم ملی فوتبال در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ را بررسی می‌کند

مأموریت خاص آقای سرمربی

سینا حسینی/ امیر قلعه‌نویی در مقطع کنونی نه‌تنها با یک انتخاب ساده، بلکه با «طراحی مجدد ساختار‌تیمی» مواجه است؛ جایی که انتخاب ۲۶ بازیکن از میان ۳۱ نفر، بیش از آنکه یک فهرست‌نویسی معمولی باشد، به معنای تثبیت «الگوی بازی» تیم ملی برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ است. چالش اصلی او نه در نام‌ها، بلکه در ایجاد یک سیستم پایدار در هر سه فاز بازی (دفاع، انتقال و حمله) تعریف می‌شود.
در فاز دفاعی، مشکل صرفاً به غیبت مهره‌های کلیدی محدود نمی‌شود، بلکه به «ناهماهنگی ساختاری» در کمربند دفاعی تیم ملی بازمی‌گردد. زوج‌سازی در قلب دفاع هنوز به ثبات نرسیده و «فشردگی عمودی خطوط» (کاهش فاصله طولی میان دفاع، هافبک و حمله) در بازی‌های تدارکاتی بارها دچار اختلال شده است. این مسأله باعث شده تیم ملی در لحظات از دست دادن توپ، بویژه در «انتقال منفی» (تغییر سریع از حمله به دفاع)، با چالش جدی مواجه شود. مدافعان کناری نیز در تصمیم‌گیری میان «اضافه شدن به حمله» و حفظ موقعیت دفاعی دچار تردید هستند و همین موضوع، «فضاهای میانی کناره‌ها» (فضای بین مدافع کناری و مدافع میانی) را برای حریفان قابل دسترس کرده است. در چنین شرایطی، انتخاب نفرات دفاعی باید بر پایه «درک تاکتیکی و هماهنگی جمعی» باشد، نه صرفاً تجربه فردی.
در خط میانی، چالش به‌ مراتب پیچیده‌تر است. تیم ملی هنوز به ساختاری مشخص در «سازماندهی مالکیت توپ» نرسیده و نقش‌ها در پست‌های هافبک دفاعی و هافبک میانی به‌طور کامل تعریف نشده‌اند. نبود هافبکی با توانایی «کنترل ریتم بازی» موجب شده انتقال از فاز دفاع به حمله با تأخیر و افت دقت همراه باشد. علاوه بر این، فاصله میان هافبک‌ها و مهاجمان در فاز حمله افزایش یافته و همین امر، کیفیت خلق موقعیت را کاهش داده است. نوسان عملکرد بازیکنان در اردوی آنتالیا نیز این ابهام را تشدید کرده و انتخاب ترکیب ایده‌آل را به تصمیمی پرریسک تبدیل کرده است.
در فاز تهاجمی، مسأله اصلی «کیفیت تغذیه مهاجمان» است. با توجه به سبک بازی احتمالی ایران که مبتنی بر «انتقال سریع از دفاع به حمله» و بهره‌گیری از فضاهای پشت خط دفاع حریف خواهد بود، هماهنگی میان هافبک‌های پیش‌برنده و مهاجمان اهمیت حیاتی دارد. در حال حاضر، زمان‌بندی پاس‌های عمقی و «حرکت بدون توپ» مهاجمان به اندازه کافی هماهنگ نشده و همین موضوع، بهره‌وری خط حمله را کاهش داده است.
از دیدگاه تاکتیکی، کارشناسان بر این باورند که قلعه‌نویی در دوراهی انتخاب میان سیستم‌های مختلف (مانند ۴-۲-۳-۱ یا ۳-۵-۲) قرار دارد. هر یک از این سیستم‌ها مزایا و ریسک‌های خاص خود را دارند. استفاده از دفاع سه‌نفره می‌تواند به پوشش ضعف‌های دفاعی کمک کند، اما نیازمند مدافعان کناری دونده و هماهنگ در نقش‌های رفت‌وبرگشتی است؛ در حالی که سیستم چهار دفاعه، تعادل بیشتری در میانه میدان ایجاد می‌کند، اما در برابر تیم‌های سریع همچنان آسیب‌پذیر است. بنابراین، انتخاب سیستم مستقیماً به نوع بازیکنانی که از اردو حذف یا حفظ می‌شوند وابسته است.
مهم‌ترین چالش قلعه‌نویی به «هم‌راستاسازی ویژگی‌های فردی با نیازهای سیستم» بازمی‌گردد. او باید بازیکنانی را انتخاب کند که نه‌تنها در فرم مطلوب باشند، بلکه بتوانند نقش‌های تاکتیکی مشخصی را در چارچوب تیمی اجرا کنند. حذف پنج بازیکن از این جمع، در واقع حذف پنج گزینه تاکتیکی است و هر تصمیم می‌تواند بر میزان انعطاف‌پذیری تیم در طول تورنمنت تأثیر مستقیم بگذارد.
در مجموع، تیم ملی ایران در آستانه جام جهانی، با توجه به اظهارات سرمربی و دیدگاه کارشناسان، با سه مسأله ساختاری مواجه است؛ نبود انسجام دفاعی در انتقال‌ها، ابهام در سازماندهی خط میانی و عدم هماهنگی در الگوهای تهاجمی. اگر قلعه‌نویی بتواند در زمان محدود باقی‌مانده، این سه محور را به تعادل برساند، ایران از شانس رقابت‌پذیری برخوردار خواهد بود؛ در غیر این صورت، شکاف‌های تاکتیکی می‌توانند در سطح جام جهانی به ‌سرعت به نقاط چالشی تبدیل شوند.
صفحات
  • صفحه اول
  • سیاسی
  • دیپلماسی
  • جهان
  • اجتماعی
  • اقتصادی
  • اندیشه
  • خودرو
  • حوادث
  • ورزشی
  • علم و فناوری
  • ایران زمین
  • کتاب
  • صفحه آخر
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و سی و هشت
 - شماره نه هزار و سی و هشت - ۱۱ خرداد ۱۴۰۵