اقبال در منظومه «پس چه باید کرد ای اقوام شرق؟» هوشمندانه و هنرمندانه به همین نکته توجه داشته است. نهیب می‌زند و بیدار باشی با حسرت:
«وای آن دریا که موجش کم تپید
گوهر خود را ز غواصان خرید»
دچار دشمنانی می‌شود که زخم می‌زنند و می‌گویند معالجه و التیام زخم زخمیان به دست آنان است:
«زخم از او سوزن از او نشتر از او
ما و جوی خون و امید رفو
گوهرش تف‌‌دار و در لعلش رگ است
مشک این سوداگر از ناف سگ است!»
وقتی ما مشک را از ناف آهوی ختن نگرفتیم، دیگری مشک ناف سگ را به ما قالب می‌کند. در حقیقت توانایی درونی صرفاً یک مقوله نظری فردی یا حتی اجتماعی محدود نیست، یک مقوله ملی است. امری که به بقا و دوام و عزت یک کشور و ملت پیوند درونی پیدا می‌کند. اقبال بر اساس همین ایده «فلسفه خودی» خویش را استوار و تفسیر کرده است.
فلسفه خودی اقبال در حقیقت نوعی وجدان یا آگاهی وجودی، کرامت انسانی و تشخص و توانایی آفرینندگی انسانی است:
«نقطه نوری که نام او خودی است
زیر خاک ما شرار زندگی است
تا کجا خود را شماری ماء و طین
از گِل خود شعله طور آفرین
خویش را چون از خودی محکم کنی
تو اگر خواهی جهان برهم کنی»
رحمت و رضوان خداوند بر شهید عزیز آیت‌الله خامنه‌ای. هیچ‌کس مثل او فلسفه خودی اقبال را به درستی نمی‌شناخت و باور نداشت و در زندگی خود و در رهبری کشور و ملت ایران چنان فلسفه‌ای را محقق نکرد. البته انقلاب اسلامی با همین نگاه و راهبرد و رویکرد امام خمینی(ره) به سرانجام پیروزی رسید. امام خامنه‌ای در تثبیت و استقرار نظام جمهوری اسلامی با نگاه به خود آن پیروزی را تبدیل به نظام پایا کرد. شهید آیت‌الله خامنه‌ای بیش از چهل سال پیش در ۱۹ اسفند سال ۱۳۶۴ در سخنرانی خود، فلسفه خودی اقبال و نسبت آن با کشور و ملت و نظام جمهوری اسلامی را تبیین کرد: «امروز خیلى از پیام‌هاى اقبال مال ماست…ملت ما پیام خودىِ اقبال را به عمل و در عالم تحقق، زنده کرده و به عمل رسانده. ما مردم ایران امروز کاملاً احساس می‌کنیم که روى پاى خودمان هستیم، متکى به فرهنگ خودمان، متکى به داشته‌هاى خودمان، متکى به تمدنى که می‌توانیم بر پایه‌هاى تفکر و ایدئولوژى خودمان آن را بسازیم و بنا کنیم، هستیم. البته در طول زمان از لحاظ زندگى مادى و گذران زندگى، ما را محتاج و متکى به غیر بار آورده‌اند؛ یواش یواش داریم این ریسمان‌هاى بیگانه را هم از این خیمه‌ خودمان قطع می‌کنیم و خودمان را به ریسمان خودمان 
می‌بندیم.»
در این چهل سالی که از عمر این سخن می‌گذرد، شاهد تحقق این سخن و ایده هستیم. شاهد؟! ‌جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰ روزه و حضور مردم در میدان و دیپلماسی اقتدار.
پیام «خودی» در حقیقت تفسیر همین سخن امام حسین علیه‌السلام در دعای عرفه است: «اللهم اجعل غنای فی نفسی!» دارایی حقیقی و همیشگی انسان از بود اوست و نه متکی به داشته‌های فناپذیر و نابود شونده.