یاسمن صادق شیرازی
گروه خودرو

پس از جهش بی‌سابقه قیمت‌ها، بازار خودرو سرانجام عقب نشست. بازار خودرو در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ با ثبت بازدهی حدوداً ۳۷ درصدی، از بازارهای ارز و طلا نیز پیشی گرفت. تا جایی که بسیاری از رسانه‌ها از سبقت خودرو از دلار و طلا نوشتند. حالا اما کاهش نرخ ارز، آرام‌تر شدن فضای سیاسی و ازسرگیری عرضه از سوی خودروسازان، سمت‌وسوی بازار را تغییر داده و روند نزولی تازه‌ای را رقم زده است. موضوعی که بسیاری از خریداران را در آستانه تصمیم‌گیری به تردید واداشته است. اما آیا اکنون زمان مناسبی برای خرید است یا ریزش‌های بیشتری در راه است؟ سعید مؤتمنی، رئیس سابق اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودروی تهران، در گفت‌وگو با «ایران» از دلایل نوسانات اخیر، اثر اخبار مثبت سیاسی و کاهش نرخ ارز بر بازار و چشم‌انداز قیمت‌ها می‌گوید.

روز گذشته همزمان با خبرهای مثبتی که درباره توافق منتشر شد، شاهد کاهش نرخ ارز در بازار آزاد بودیم. با توجه به مجموعه این اخبار مثبت در حوزه سیاسی و اقتصادی، پیش‌بینی شما درباره آینده بازار خودرو چیست؟ اگر کاهش نرخ ارز ادامه‌دار باشد، آیا می‌توان امیدوار بود که حباب حدود ۳۰ درصدی قیمت‌ها که در اردیبهشت ایجاد شد، تخلیه شود؟
در حال حاضر روند صعودی قیمت خودرو، چه در بخش داخلی، چه مونتاژ و چه وارداتی، کاملاً متوقف شده و ریزش قیمت‌ها حدود سه تا چهار هفته است که آغاز شده است. بازار خودرو اکنون به وضعیتی انتظاری تغییر مسیر داده، یعنی هم فروشندگان و هم خریداران منتظرند ببینند سرانجام وضعیت جنگ تحمیلی به کجا می‌رسد. در یک نگاه کلی، بازار خودرو تحت تأثیر سه عامل اصلی شامل نرخ ارز، فضای سیاسی و چشم‌انداز اقتصادی است. هم‌اکنون هر سه عامل سیگنال مثبت می‌دهند. نرخ ارز روند کاهشی گرفته و خبرهای سیاسی امیدوارکننده‌ای وارد بازار شده است. به‌طوری که دلار از نرخ حدود 179 هزار تومان در روز شنبه، به زیر 170 هزار تومان در روز یکشنبه رسید. بنابراین اگر این روند طی یکی‌دو روز آینده ادامه داشته باشد، احتمال ورود دلار به کانال زیر 160 هزار تومان جدی است و چنین اتفاقی صددرصد روی قیمت خودرو اثر کاهشی خواهد داشت.

بنابراین با کاهش بیشتر نرخ دلار در بازار، شاهد ریزش قیمت بیشتری در بازار خودرو خواهیم بود؟
همان‌طور که اشاره کردم قیمت خودرو با نرخ ارز رابطه بسیار نزدیکی دارد. وقتی نرخ ارز بالا می‌رود، خودرو حتی بیش از آن افزایش قیمت پیدا می‌کند، اما وقتی نرخ ارز پایین می‌آید، بازار خودرو سریع‌تر و شدیدتر ریزش را نشان می‌دهد. برای نمونه، در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت، خودروی دنا که حدود دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان بود، ظرف چند روز به سه میلیارد تومان رسید؛ بدون اینکه اتفاق خاصی در بازار رخ دهد. فقط ارز بالا رفت و خودروسازان هم طبق روال هر سال، ابتدای سال خودرو فاکتور نکردند. همین هیجان، اثر روانی شدیدی گذاشت و در عرض سه تا پنج روز، قیمت برخی خودروهای ایرانی ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان جهش کرد. همان جهشی که دیدیم می‌تواند در چند روز آینده کاملاً معکوس شود و قیمت‌ها ریزشی شود. بر همین اساس، وقتی فضای مثبت در بازار پمپاژ می‌شود و نرخ ارز کاهش می‌یابد، قیمت خودرو هم ناچار به عقب‌نشینی است.
با این قیمت‌های نجومی اصلاً معامله‌ای انجام می‌شد؟
عملاً خیر. در وضعیت کنونی، قدرت خرید مردم بشدت کاهش یافته و بازار مشتری زیادی ندارد. بنابراین قیمت‌ها فقط روی کاغذ بالا رفته بودند. در حال حاضر شاید حدود ۳ تا ۵ درصد جامعه به دنبال خرید خودرو باشند، اما عملاً معامله‌ای در بازار نمی‌دیدیم؛ چه در تهران و چه در شهرستان‌ها. اکثریت جامعه از ورود به این بازار خودداری کردند.

برخی کارشناسان می‌گویند نوسان قیمت خودرو به دلیل خرید توسط عده‌ای با هدف حفظ ارزش پول اتفاق افتاده است. نظر شما درباره این موضوع چیست؟
به اعتقاد من بازار خودرو در شرایط فعلی به‌هیچ‌وجه برای سرمایه‌گذاری مناسب نیست. ریسک فروش بالا رفته و نقدشوندگی به‌شدت کاهش یافته است. اینکه فرد امروز خودرو بخرد و فردا با سود بفروشد، دیگر وجود ندارد و برعکس، احتمال ضرر بسیار بالاست. در کنار اینها، عرضه‌نشدن خودرو از سوی خودروسازان پس از تعطیلات عید هم در بالا رفتن قیمت‌ها نقش داشت. هرچند کاهش عرضه خودروسازان به علت تعطیلات نوروز اتفاق جدیدی نبود، اما حضور برخی واسطه‌ها باعث شد تا بازار کمی هیجانی شود. البته این هیجان دوباره فروکش کرد و شاهد ریزش در هر سه بخش خودرویی هستیم. به‌طوری که چند روز پیش قیمت برخی خودروها مثل دنا و ۲۰۷ از کانال سه میلیارد تومان به دو میلیارد تومان برگشت. حتی اگر فقط ۲۰۰ دستگاه از همین خودرو در تهران فاکتور و همان روز تحویل شود، قیمت همان روز ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان دیگر پایین می‌آید. بازار در این حد حساس است.

در صحبت‌هایتان اشاره کردید که بازار خودرو در حال حاضر مناسب سرمایه‌گذاری نیست؛ در مورد خریداران مصرفی چطور؟ با این شرایط، آیا اکنون زمان مناسبی برای خرید خودروست؟
فعلاً خیر. به نظرم هنوز وقت خرید خودرو نیست. همان‌طور که گفتم، بازار را سه عامل هدایت می‌کند. اگر نرخ ارز و نرخ تورم کنترل و تثبیت شوند، اثر مثبتش را خیلی زود در قیمت خودرو می‌بینیم. به اعتقاد من خریدارانی که در اوج گرانی خرید نکردند، نباید در ابتدای روند ریزش قیمت‌ها وارد بازار شوند. الان زمان مناسبی نیست و با توجه به مثبت‌بودن اخبار، بهتر است چند روز دیگر هم صبر کنند تا چشم‌انداز سیاسی و اقتصادی روشن‌تر شود.

می‌توان امیدوار بود که قیمت خودروها به سطوح فروردین‌ماه بازگردد؟
به نظرم قیمت‌ها وارد فاز ریزشی شده‌اند و اگر اتفاق جدیدی رخ ندهد ظرف یک هفته تا ۱۰ روز آینده به قیمت‌های اوایل فروردین‌ماه بازخواهند گشت.

برش

سبقت وارداتی‌ها در ماراتن ریزش قیمت‌
بازار خودرو در دومین روز هفته، شاهد تداوم روند نزولی قیمت‌ها در هر سه بخش خودرویی (داخلی، مونتاژی و وارداتی) بود. با این حال، بررسی‌ پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین نشان می‌دهد که خودروهای وارداتی به ‌واسطه حساسیت بیشتر به نوسانات نرخ دلار، پیشتاز ریزش قیمت‌ها بودند. نگاهی به قیمت‌های روز یکشنبه، سوم خردادماه، در مقایسه با روز پیش از آن (دوم خرداد)، عمق این عقب‌نشینی را به‌خوبی نشان می‌دهد. قیمت خودروهایی که دچار ریزش شدند به این شرح است:
قیمت صفر تویوتا پرادو چهاردر 2.4 لیتر توربو مدل 2026 با کاهش 13 درصدی روبه‌رو شد و به 41 میلیارد و 500 میلیون تومان رسید. درحالی که 2 خرداد 48 میلیارد تومان قیمت داشت؛ یعنی کاهش 6 میلیارد و 500 میلیون تومان در عرض 24 ساعت!
 قیمت صفر تویوتا کمری 2 لیتر دو دیفرانسیل کاهش حدوداً 17 و نیم درصدی را تجربه کرد و روز یکشنبه 3 خرداد 9 میلیارد و 900 میلیون تومان قیمت خورد. این خودرو 2 خرداد 12 میلیارد تومان قیمت خورده بود.
قیمت صفر اوتار مدل 2024 در بازار روز یکشنبه 3 خرداد 17 میلیارد و 500 میلیون تومان تعیین شد. درحالی که روز شنبه 2 خرداد 19 میلیارد تومان قیمت خورد؛ یعنی 1 میلیارد و 500 میلیون تومان کاهش قیمت ظرف یک روز!
قیمت صفر تویوتاbZ3  الیت پرو مدل 2024 روز یکشنبه 3 خرداد 6 میلیارد و 500 میلیون تومان تعیین شد. درحالی که روز شنبه 2 خرداد 7 میلیارد تومان قیمت خورده بود. قیمت صفر تویوتا راوفور 2.5 لیتر دو دیفرانسیل مدل 2025 روز یکشنبه 3 خرداد 12 میلیارد و 500 میلیون تومان تعیین شد، درحالی که 2 خرداد 13 میلیارد و 500 میلیون تومان قیمت داشت.