محمدمحسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین

نود سال و پنج ماه و بیست و پنج روز پس از شهادت عزالدین قسام، شیخ سوری الاصل ضد استعماربریتانیا در روستاهای حیفای فلسطین، مردی هم نام خودش با 13 بمب فوق سنگین به همراه دختر و همسرش در حالی به شهادت رسید که سکاندار گردان‌های نظامی‌ای بود که به یاد آن مرد یعنی عزالدین قسام نامگذاری شده بودند.
 نقطه اشتراک هر دو بر عزالدین به معنای سربلندی و عزت دین است؛ اشتراکی که مسیر فلسطین را توصیف می‌کند. اسم‌هایی که حقیقتاً برازنده هر دو شهید در حد فاصل یک قرن در سرزمین پرحادثه فلسطین است. روز گذشته شهادت و تشییع پیکر عزالدین حداد، از اعضای شناخته شده حماس که به باور رسانه‌ها رهبری کل گردان‌های قسام پس از شهادت محمد ضیف و محمد سنوار را برعهده داشت، اعلام و برگزار شد.
ترور عزالدین حداد با لقب شبح القسام به عنوان شاخص‌ترین تصمیم گیر کنونی حماس داخل نوارغزه پس از بیش از 6 ماه ثبات نسبی، می‌تواند نشان دهنده تغییر رویکرد در سیاست‌های ارتش صهیونیستی برای این باریکه است. ترور عزالدین چند روز پس از ترور پسر خلیل الحیه شخصیت اول حماس در خارج از نوارغزه با هدف فشار بر رهبر حماس درحالی که در قاهره در حال مذاکره با میانجی‌ها بر سر ادامه آتش‌بس طرح ترامپ بود؛ همگی نشانه‌های قرار گرفتن نوارغزه در آستانه یک نبرد نظامی جدید است. 
علی رغم گذشت بیش از شش ماه از شروع آتش‌بس در نوارغزه، اما آنچه نقطه ثقل طرح ترامپ یعنی شکل‌گیری یک دولت تکنوکرات در غزه و مدیریت این باریکه توسط شورای صلح بود، هیچ پیشرفت و اقدام میدانی‌ای را شاهدش نبود. این مسأله از منظر راهبردی شکست برای کاخ سفید و احتمالاً بازگذاشتن دست تل آویو برای اقدام علیه غزه با روش پیش از آتش‌بس بر مبنای طرح ترامپ است.
باقی ماندن کنترل مناطق جمعیتی غزه در اختیار حماس و عدم پذیرش خلع سلاح از سوی حماس، اسرائیل را در یک راه قرار می‌دهد و آن بازگشت به تجربه اقدامات نظامی، ترور و فشار اجتماعی برای مجبور کردن حماس و مردم نوار غزه به عقب‌نشینی است. عدم دستیابی به دستاورد ملموس در صحنه سیاسی علی‌رغم دو سال جنگ و تخریب در غزه با هزینه‌های بالای انسانی، سیاسی و اعتبار جهانی برای صهیونیست‌ها یک شکست و بن‌بست راهبردی است؛ بن‌بستی که البته پیش‌تر بسیاری از تحلیلگران اسرائیلی پس از آغاز طرح ترامپ در غزه و اجرایی شدن نه چندان از روی رضایت آن توسط اسرائیلی‌ها، هشدار داده بودند که این طرح قطعاً شکست می‌خورد؛ زیرا این روش دو دهه در غزه با میانجیگری مصری‌ها، قطری‌ها و ترک‌ها اجرا شده است و در نتیجه آن نه تنها حماس حاضر به پذیرش نشد بلکه 7 اکتبر را رقم زد.