مهراوه خوارزمی
گروه سیاسی

 اولین جلسه صحن مجلس شورای اسلامی در سال 1405 امروز با تمرکز بر مسائل اقتصادی کشور برگزار می‌شود. این جلسه پس از 83 روز وقفه به دلیل تهدیدات امنیتی ناشی از جنگ، امروز به صورت وبینار برگزار می‌شود تا نمایندگان در آن به بررسی ابعاد مختلف التهابات اخیر بازار و نگرانی‌های معیشتی مردم بپردازند.
این وقفه حدود 3 ماهه در حالی اتفاق افتاد که آخرین جلسه علنی مجلس پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، ۲۸ بهمن ماه ۱۴۰۴ و با بررسی اصلاحات لایحه بودجه ۱۴۰۵ به پایان رسید. اما قانون بودجه‌ای که آن روز به تصویب نمایندگان رسید امروز در مقام اجرا با الزامات ناشی از سومین جنگ تحمیلی و تبعات اقتصادی آن مواجه است.
چه اینکه، جنگ رمضان در یک سو سبب افزایش جهانی قیمت نفت و به تبع آن افزایش درآمدهای نفتی ایران شده است و از سوی دیگر با آسیب‌هایی که به برخی زیرساخت‌های تولیدی کشور، اماکن مسکونی و کسب و کار مردم وارد شده و گرانی کالا و خدمات، تغییر در پیش‌بینی‌های درآمدی و هزینه‌ای را ضروری ساخته است. تغییراتی که بی‌شک هدف غایی‌شان باید افزایش تاب‌آوری اقتصادی کشور و مردم باشد.
جلسه امروز صحن مجلس در حالی متمرکز  بر  بررسی نگرانی‌های معیشتی مردم از گرانی‌های اخیر برگزار می‌شود که دولت نیز چه در طول جنگ و چه در روزهای پس از آتش‌بس تلاش داشته است از طریق تأمین بموقع و توزیع متوازن کالاهای اساسی، افزایش تمهیدات نظارتی و نیز بررسی امکان افزایش رقم کالابرگ از معیشت مردم در مقابل تبعات جنگ محافظت کند.
درخواست برخی 
نمایندگان برای اصلاح بودجه
برخی نمایندگان معتقدند تقویت تاب‌آوری اقتصادی در پساجنگ نیازمند اصلاحاتی در قانون بودجه 1405 است. از جمله مهرداد بائوج لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس در این باره به «ایران» گفت: «ما بودجه سال ۱۴۰۵ را بودجه جنگی نبستیم. این بودجه بر اساس شرایط عادی طرح‌ریزی و تصویب شده و قطعاً نیاز است که برای اصلاح و تطبیق آن با شرایط ناشی از جنگ یا دولت لایحه بدهد یا ما در مجلس طرحی ارائه بدهیم». لاهوتی درباره محتوای این تغییر با یادآوری اینکه «فروش نفت در بودجه بشکه‌ای 54 دلار پیش‌بینی شده بود اما حالا به طور متوسط 80 دلار است و در مقابل درآمدهای ناشی از مالیات بر کالاها و خدمات که در بودجه ۲۷۳۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده بود بعید است کاملاً قابل تحقق باشد»، گفت: «ما برای کالا برگ هزار همت و برای یارانه عادی 800 همت پیش‌بینی کردیم. اما الان با تورمی که به سبب جنگ به کشور و معیشت مردم تحمیل شده ضروری است که در میزان کالابرگ تجدید نظر کنیم. همچنین جبران خسارت‌هایی که به منازل مسکونی و دیگر اموال مردم و نیز اموال و زیرساخت‌های کشور وارد شده هزینه‌هایی هستند که باید پرداخت شوند. در نتیجه لازم است که تغییراتی چه در بخش درآمدها و چه در بخش هزینه‌ها اعمال شود.»
لاهوتی احکام بودجه در حوزه تسهیلات و سرمایه در گردش را از دیگر بخش‌های نیازمند اصلاح دانست اما با گفتن اینکه لازم است بانک‌ها در بحث تبصره 15 و اعطای 30 همت تسهیلات اشتغال‌زایی فعال‌تر عمل کنند، اظهار کرد: «با همه آنچه گفته می‌شود معتقدم نگرانی وجود ندارد. کافی است منابعمان را به خوبی مدیریت کنیم و ضرورت‌ها را در اولویت قرار دهیم». وی در عین حال از تشکیل کمیته‌ای در مجلس برای بررسی و پیشنهاد همین تغییرات خبر داد و گفت: «با وجود جنگ منابع ارزی خوبی در کشور وجود دارد که می‌تواند به جای هدر رفتن در قاچاق کالا، صرف ضرورت‌ها شود. ما در کمیته‌ای که تشکیل شده این مسائل را بررسی می‌کنیم و در حال تدوین پیشنهاداتی هستیم که در راستای تقویت تاب‌آوری اقتصادی باشد.»
این عضو کمیسیون برنامه و بودجه در عین حال درباره تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز تغییر مبادی اصلی تجاری کشور و جایگزینی بنادر و گذرگاه‌های مرزی شمالی به جای بنادر جنوبی تصریح کرد: «مجموع صادرات و واردات ما چیزی در حدود 110 میلیون تن است. این در حالی است که ظرفیت اسمی بنادر شمالی 130 میلیون تن است و ما در حال حاضر تنها 20 تا 25 درصد این ظرفیت را استفاده می‌کنیم و در عین حال همچنان امکان استفاده از تجارت ریلی و جاده‌ای هم وجود دارد. بنابر این بر خلاف خبرسازی‌هایی که انجام می‌شود نگرانی در این باره وجود ندارد.»

ضرورت تغییر بودجه 
به نفع انعطاف‌پذیری
مهرداد گودرزوند، دیگر عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز در پاسخ به سؤال «ایران» درباره ضرورت‌های بودجه‌ای تاب‌آوری اقتصادی، گفت: «بسیاری از مسائل مربوط به معیشت و اقتصاد مانند تأمین منابع مورد نیاز برای کالابرگ‌های الکترونیک و ذخیره‌سازی سوخت و کالاهای اساسی در بودجه سال 1405 پیش‌بینی شده بود. اما شرایط اکنون کاملاً تغییر کرده و بودجه نیازمند تغییر است تا برای حل مسائل پیش آمده انعطاف‌پذیر‌تر باشد و دست دولت را در حل مشکلات باز بگذارد.»
 گودرزوند با بیان اینکه حتماً لازم است که دولت لایحه‌ای برای اصلاح بودجه بدهد، درباره تغییراتی که لازم است در بودجه لحاظ شوند، اظهار کرد: «اگر چه درآمدهای نفتی افزایش پیدا کرده اما ما با هزینه‌های ضروری در حوزه بازسازی مواجهیم. همچنین برخی درآمدها در حوزه مالیات و عوارض گمرکی تحقق‌پذیر نیستند و باید برای جبرانشان چاره‌اندیشی  شود.»
نماینده مردم رودبار با یادآوری اینکه دولت در بازه جنگ 40 روزه توانست به خوبی بازار را مدیریت کند و با تأمین کالاهای اساسی مورد نیاز مردم افزایش قیمت‌ها را تا حدود زیادی کنترل کند، گفت: «حالا هم بحث مقابله با گرانی کالاها همچنان باید در اولویت باشد. باید هم از معیشت مردم حمایت شود و هم پایداری اقتصادی صورت بگیرد.» گودرزوند همچنین بر استقبال مجلس از لایحه احتمالی دولت برای اصلاح بودجه تأکید کرد و گفت: «این آمادگی وجود دارد تا به محض اینکه لایحه اصلاحی بیاید این حمایت‌ها صورت بگیرد و این تغییرات انجام شود تا دولت توان انعطاف پذیری را در شرایط موجود بتواند در بودجه ببیند.» وی درباره افزایش رقم کالابرگ هم اظهار کرد: «در بحث کالابرگ دولت دارد مطالعاتی انجام می‌دهد و ان شاء‌الله افزایش کمک معیشتی مردم متناسب با شرایط کشور اتفاق بیفتد.»

پیش‌بینی‌های بودجه 1405 
درباره افزایش درآمدهای احتمالی
با وجود تأکید این نمایندگان بر ضرورت ارسال لایحه اصلاحی از سوی دولت برای تطبیق بودجه 1405 با شرایط ناشی از جنگ؛ غلامرضا تاجگردون رئیس کمیسیون برنامه و بودجه به «ایرنا» گفت که جدولی در بودجه ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده که افزایش درآمدهای ناشی از فروش نفت برای تقویت معیشت مردم، افزایش رقم کالابرگ و تقویت دفاعی هزینه شود.» تاجگردون درباره ضرورت اصلاح بودجه با توجه به شرایط خاص کشور و لزوم بازسازی کشور در دوران «پساجنگ»، گفت: «اصلاح لایحه بودجه ۱۴۰۵ در صورت نیاز با همکاری دولت و مجلس بررسی خواهد شد. هماهنگی‌های لازم در این زمینه با دولت انجام شده تا دولت ارزیابی دقیق‌تر خود را در این باره انجام دهد و پیشنهادهای مورد نظر را درباره اصلاح لایحه بودجه به مجلس ارائه دهد.»
وی با بیان اینکه فعلاً دولت تلاش دارد با همان بودجه مصوب سال گذشته، اقدامات اجرایی کشور را پیش ببرد، گفت: «اگر در این بین، دولت احساس کرد که نیاز به اصلاح بودجه برای پیشبرد امور وجود دارد، مجلس از همکاری با دولت دریغ نخواهد کرد.»

کمبودی در تأمین مایحتاج مردم تا پایان سال وجود ندارد
تاجگردون درباره اینکه در صورتی که شرایط نه جنگ و نه صلح طولانی شود، آیا کمبودی در تأمین کالاها و مایحتاج مردم وجود خواهد داشت یا خیر؟ گفت: «دولت برای تأمین کالاهای اساسی تمام توان خود را گذاشته و موفق هم عمل کرده است و شاهد هستیم که در تمام فروشگاه‌های کشور همه کالاهای مورد نیاز مردم وجود دارد و تا پایان سال هم به دلیل پیش‌بینی‌هایی که در این باره صورت گرفته است، قفسه فروشگاه‌ها پُر خواهند بود.کمی افزایش قیمت در کالاها وجود دارد که دولت برای جلوگیری از افزایش قیمت‌ها اقداماتی را در دستور کار دارد و برآورد ما این است که مشکلی در آینده در تأمین کالاها و مایحتاج مردم وجود نخواهد داشت.»