مشهد- بخش کشاورزی استان خراسان رضوی به‌دلیل وسعت اراضی زیرکشت، تنوع اقلیمی و نقش مؤثر در تأمین امنیت غذایی، وابستگی بالایی به منابع آب دارد. با این حال، تداوم خشکسالی، کاهش بارش‌های مؤثر، افزایش دمای سالانه و برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، الگوی سنتی مصرف آب را با چالش جدی مواجه کرده است. شواهد اقلیمی و هیدرولوژیکی نشان می‌دهد این استان در شمار مناطق دارای تنش شدید آبی قرار دارد و ادامه روش‌های سنتی آبیاری، با کاهش بهره‌وری تولید، موجب تشدید افت منابع آب زیرزمینی شده است. در این شرایط، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری شامل روش‌های تحت فشار، قطره‌ای، بارانی و کم‌فشار، به‌عنوان یکی از راهکارهای اصلی مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است. این سامانه‌ها با افزایش بهره‌وری مصرف آب، کاهش تلفات تبخیر و نفوذ عمقی و توزیع یکنواخت آب، نقش مؤثری در بهینه‌سازی مصرف منابع آبی دارند. نتایج اجرای این روش‌ها در مناطق مختلف استان نشان می‌دهد که استفاده از آبیاری نوین، علاوه بر صرفه‌جویی قابل توجه در مصرف آب، موجب افزایش عملکرد محصول، بهبود درآمد کشاورزان و کاهش هزینه‌های تولید شده است. طبق گفته مسئولان جهاد کشاورزی استان، مجموع اراضی مستعد اجرای این طرح‌ها در خراسان رضوی حدود ۳۹۰ هزار هکتار برآورد شده که تاکنون حدود ۵۲ درصد آن تحت پوشش سامانه‌های نوین قرار گرفته است. 
همچنین در سال ۱۴۰۴ میزان اجرای این سامانه‌ها در سطح پنج هزار و ۶۰۴ هکتار بوده و با تخصیص اعتبار جدید روند توسعه طرح در سال‌جاری نیز با قوت ادامه دارد.
«مجید جعفری» رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان رضوی درباره اهمیت اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در مزارع و زمین‌های کشاورزی اظهار کرد: «این موضوع دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقای کشاورزی و اقتصاد استان محسوب می‌شود.» وی با اشاره به اینکه خراسان رضوی با چالش‌های جدی کم‌آبی، خشکسالی‌های پیاپی و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی مواجه است، افزود: «روش‌های سنتی آبیاری در شرایط اقلیمی خشک، منجر به هدر رفت قابل توجه آب از طریق تبخیر و نفوذ غیرقابل کنترل در خاک می‌شود.» جعفری ادامه داد:« در حالی‌که سامانه‌های نوین آبیاری امکان می‌دهند آب مستقیم و هدفمند به ریشه گیاه برسد و از این طریق مصرف آب کاهش یافته و تخلیه سریع آبخوان‌های زیرزمینی نیز تا حد قابل توجهی کنترل می‌شود.» وی در ادامه به جنبه‌های اثرگذاری این سامانه‌ها اشاره کرد و گفت: «از مهم‌ترین پیامدهای اجرای سامانه‌های نوین آبیاری، مقابله مؤثر با بحران کم‌آبی و مدیریت بهتر منابع آب است. همچنین این رویکرد با افزایش بهره‌وری در مزرعه به تولید پایدار کمک می‌کند.»

پایداری تولید 
محصولات کشاورزی
«محمد قیصری» مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی نیز در تشریح مزایای اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در استان گفت: «این سیستم‌ها با کنترل دقیق مقدار و نحوه توزیع آب، نقش مؤثری در جلوگیری از «فرسایش خاک» دارند و از تخریب ساختار خاک، شست‌وشوی مواد مغذی و کاهش حاصلخیزی اراضی جلوگیری می‌کنند.» 
وی با اشاره به جنبه‌های اقتصادی اجرای این طرح ادامه داد: «اگرچه استقرار سامانه‌های نوین آبیاری در مراحل ابتدایی نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه است اما در بلندمدت موجب کاهش هزینه‌های کود دهی، کاهش نیاز به نیروی انسانی، بهینه‌سازی مصرف انرژی و مدیریت دقیق‌تر مزرعه می‌شود و این یعنی کشاورز با صرفه‌جویی مداوم در منابع، بهره‌وری بالاتری به دست می‌آورد.»
مدیر آب و خاک و امور فنی مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان تأکید کرد: «پایداری اقتصادی و امنیت غذایی استان نیز در گرو توسعه این سامانه‌هاست و با توجه به اینکه بخش عمده‌ای از اقتصاد و اشتغال خراسان رضوی به کشاورزی وابسته است، ادامه روش‌های سنتی آبیاری می‌تواند پیامدهایی چون کاهش منابع آب زیرزمینی، مهاجرت روستاییان و تضعیف چرخه اقتصادی مناطق کشاورزی را به دنبال داشته باشد.در مقابل، اجرای سامانه‌های نوین آبیاری تضمین‌کننده امنیت شغلی کشاورزان و پایداری تولید محصولات کشاورزی خواهد بود.با وجود استقبال کشاورزان و مزایای فراوان این سامانه‌ها، محدودیت اعتبارات همچنان اصلی‌ترین مانع محسوب می‌شود.»