پهپادهای FPV حزبالله، چگونه معادلات جنگ در جبهه جنوبی را تغییر داده است؟
غافلگیری نظامی مقاومت
پهپادهای FPV مقاومت لبنان در حال تغییر معادله نبرد در جبهه شمالی سرزمینهای اشغالی است. مؤلفه جنگی تازهبهکار گرفتهشده حزبالله بهقدری مؤثر واقع شده که توجه مراکز نظامی-رسانهای جهان را به خود جلب کرده است. اندیشکدهها و منابع نظامی آمریکایی-صهیونیستی با اشاره به استفاده نسل جدید پهپادهای هدایتشونده با فیبر نوری توسط حزبالله در درگیریهای اخیر با اسرائیل تصریح میکنند این تحول میدانی جدید، میتواند معادلات نبرد در شمال سرزمینهای اشغالی و جنوب لبنان را دستخوش تغییر کرده و برتری عملیاتی تازهای برای مقاومت ایجاد کند. در این ارزیابیها تأکید شده است که اتکای این پهپادها به کابلهای فیبر نوری و پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا، فرآیند شناسایی و رهگیری آنها را دشوارتر ساخته است؛ مسألهای که به گفته این منابع، بخشی از آسیبپذیری سامانههای دفاعی اسرائیل را آشکار کرده است. مقامها و کارشناسان نظامی اسرائیلی نیز اذعان کردهاند که مقابله با این تهدید جدید، پیچیدهتر از گذشته شده و در برخی موارد، ارتش را به سمت استفاده از راهکارهای موقت و در حال آزمایش سوق داده است. در چنین شرایطی حزبالله توانسته با هزینهای پایین فشار عملیاتی قابلتوجهی بر نیروهای اسرائیلی وارد کند؛ مسألهای که برخی تحلیلگران امنیتی از آن به عنوان یکی از تحولات قابلتوجه در تاکتیکهای نبرد اخیر یاد کردهاند.
نیویورکتایمز در تازهترین گزارش خود نوشته است، پهپادهای جدید حزبالله (FPV) تهدیدی جدی برای رژیم صهیونیستی در شمال سرزمینهای اشغالی و جنوب لبنان ایجاد کردهاند. به گفته چند مقام نظامی اسرائیلی، حزبالله در هفتههای اخیر بارها با این پهپادها حملات مرگباری علیه اشغالگران انجام داده و این رژیم در تلاش است تا راهی برای مقابله و دفاع در برابر آنها پیدا کند. این افراد به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، زیرا اجازه نداشتند این موضوع را بهصورت عمومی مطرح کنند.
به نوشته این رسانه آمریکایی، این پهپادها نه با سیگنالهای رادیویی، بلکه با کابلهای نازک و تقریباً نامرئی فیبر نوری کنترل میشوند. این فناوری مدتهاست در جنگ اوکراین مورد استفاده قرار گرفته است. به گفته کارشناسان، این پهپادها تا حد زیادی در برابر اختلال در ارتباطات و سیستمهای موقعیتیابی جهانی که رژیم اسرائیل علیه پهپادهای عادی استفاده میکند، مقاوم هستند. همچنین این پهپادها میتوانند در ارتفاع پایین و با سرعت بالا پرواز کنند که همین موضوع شناسایی و نابودی آنها را دشوارتر میکند.
بر این اساس، یک مقام فعلی و یک مقام امنیتی سابق اسرائیل گفتهاند که ارتش اسرائیل برای مقابله با این تاکتیک جدید آمادگی کافی نداشته است.
رسانههای رژیم صهیونیستی اعلام کردند، در پی «حمله پهپادی» که روز پنجشنبه رخ داد، یک سرباز اسرائیلی در جنوب لبنان کشته شد. ارتش اشغالگر تأیید کرد که یک پهپاد انفجاری در همان روز در منطقه شومِرا نزدیک مرز لبنان سقوط کرده و چند سرباز را زخمی کرده است.
ویدیویی که توسط رسانههای عبری در شبکههای اجتماعی منتشر شده نشان میدهد که نیروهای امدادی در حال رسیدگی به خسارت واردشده به خودروهای نظامی در محوطهای نزدیک شومرا هستند. در همین هفته دستکم یک سرباز دیگر و همچنین یک پیمانکار که برای وزارت دفاع اسرائیل کار میکرد، بر اثر پهپادهای انفجاری در لبنان کشته شدهاند.
سلاح مدرن مقاومت
نیویورکتایمز مینویسد، در سه هفته گذشته، حزبالله تقریباً هر روز ویدیوهایی منتشر کرده است که حملات پهپادی علیه اهداف اسرائیلی را نشان میدهد. روز پنجشنبه، مقاومت لبنان تصویری منتشر کرد که در آن از «رشتهای که معادله را تغییر میدهد» تمجید شده بود؛ اشارهای آشکار به کابلهای فیبر نوری. در متن این تصویر آمده بود: «یک فیبر نازک میتواند پیشرفتهترین فناوریها را تهدید کند.»
این رسانه آمریکایی ادامه میدهد، یک مقام ارشد حزبالله روز پنجشنبه گفت، این فناوری در مقایسه با تسلیحات صهیونیستی هزینه بسیار پایینی دارد، اما در میدان نبرد باعث شده نیروهای اسرائیلی به اهداف آسانتری تبدیل شوند. در حال حاضر، این پهپادها به زرادخانه حزبالله اضافه شدهاند؛ زرادخانهای که پیشتر شامل راکتها و موشکهای ضدتانک بوده است، سلاحهایی که سالهاست ارتش اسرائیل را تحت فشار قرار دادهاند. به گفته یکی از مقامات نظامی اسرائیل، پهپادهای فیبر نوری حزبالله بردی حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلومتر دارند. این یعنی حزبالله میتواند آنها را از فاصلهای شلیک کند که خارج از محدوده حضور فعلی نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان است؛ محدودهای که تا حدود ۱۰ کیلومتر در شمال مرز اسرائیل امتداد دارد.
در همین حال وال استریت ژورنال هم به مسأله پهپادهای فیبرنوری مقاومت لبنان پرداخته است. این روزنامه آمریکایی گزارش داد، حزبالله به طور فزایندهای از پهپادهای FPV یا دید اول شخص برای حمله به سربازان اسرائیلی استفاده کرده است و این تهدید بزرگی برای ارتش اسرائیل محسوب میشود که در دورهای قبلی جنگ در غزه و لبنان با آن مواجه نشده بود. این دستگاهها نوعی پهپاد کوچک و ارزان هستند که در روسیه و اوکراین ویرانی به بار آوردهاند. به نوشته این رسانه، دولت و ارتش اسرائیل با انتقادات فزایندهای در داخل کشور مواجه شدهاند که چرا با وجود سابقه اوکراین، برای حملات پهپادی آماده نبودهاند. آنها اکنون در جستوجوی تکنیکهایی برای خنثی کردن این تهدید هستند، زیرا اسرائیل و حزبالله بیش از دو هفته پس از اعلام آتشبس توسط ایالات متحده در جنوب لبنان، همچنان به یکدیگر حمله میکنند.
اپراتورهای ماهر حزب الله
وال استریت ژورنال میافزاید، حزبالله اخیراً دهها ویدیو از هواپیماهای بدون سرنشین (FPV) که تانکها، خودروهای زرهی و بیل مکانیکیها را هدف قرار میدهند، منتشر کرده است. این ویدیوها اهداف را با دایرههای قرمز نشان میدهند. کارشناسان پهپاد و تحلیلگران نظامی گفتند که این ویدیوها نشان میدهد که اپراتورهای پهپاد حزبالله ماهر هستند و آموزش دیدهاند. در گزارش دیگری «اندیشکده مطالعات امنیت ملی اسرائیل» تحلیل کرده است، پهپادهای FPV دارای چندین مزیت ذاتی هستند: آنها جمعوجور و ساده هستند، قدرت مانور بالایی دارند و میتوانند به مناطقی با دهانههای بسیار کوچک نفوذ کنند. آنها همچنین قادر به پرواز در ارتفاع کم هستند و از عوارض پیچیده زمین برای فرار از تلاشهای اولیه برای شناسایی و رهگیری استفاده میکنند. هزینه کم آنها امکان تولید انبوه هزاران پهپاد و استقرار آنها به عنوان دستههای مهاجم را فراهم میکند. پهپادها همچنین زمان پرسهزنی طولانی و سطح مقطع راداری پایینی دارند که هم از مشخصات هندسی آنها و هم از مواد ساختمانی غیرفلزی آنها ناشی میشود. این ویژگیها، شناسایی و رهگیری اولیه را دشوارتر میکند.
این اندیشکده وابسته به نهادهای نظامی رژیم صهیونیستی ادغان کرده، حزبالله اخیراً به عنوان بخشی از درسهایی که از جنگ بین روسیه و اوکراین آموخته، شروع به استفاده از پهپادهای انفجاری FPV کرده است. پهپادهای سریع و بسیار مانورپذیر که محمولههای انفجاری چند کیلوگرمی حمل میکنند. این پهپادها معمولاً توسط یک اپراتور با استفاده از فناوریهای واقعیت مجازی هدایت میشوند و به اپراتور اجازه میدهند مسیر هدف و عوارض زمین را طوری ببیند که انگار سوار پهپاد شده و از زاویه دید پرنده به منظره نگاه میکند.
طبق تحلیل این اندیشکده عبری، این قابلیت به اپراتور امکان میدهد حداکثر کنترل را بر مسیر پرواز پهپاد اعمال کند و آن را برای حمله دقیق به اهداف ثابت یا متحرک هدایت کند. برای جلوگیری از اختلال در ارتباط بین اپراتور و پهپاد از طریق جنگ الکترونیکی، حزبالله اخیراً از پهپادهای هدایتشونده با فیبر نوری استفاده کرده است که در برابر پارازیت ارتباطی مصون هستند و به دلیل عدم وجود رد الکترونیکی، نمیتوان آنها را تا نقطه پرتاب ردیابی کرد.
ناامیدی نظامیان عبری
این در شرایطی است که روزنامه اسرائیلی یدیعوت آحارونوت (Ynet) هم در گزارش خود اعتراف کرد، در آسمان شهر طیبه لبنان سیستمهای دفاعی چند میلیارد دلاری اسرائیل بیفایده شدهاند.
بر اساس این گزارش، دورون کادوش، خبرنگار نظامی اسرائیل میگوید، ناتوانی در متوقف کردن این حملات باعث ناامیدی عمیقی در میان فرماندهان خط مقدم اسرائیل شده است. یکی از فرماندهان اسرائیلی که در حال حاضر در لبنان است، گفت: «کار زیادی برای انجام دادن در این مورد وجود ندارد. دستورالعملی که به نیروها داده میشود این است: «هوشیار باشید و اگر پهپادی را مشاهده کردید، به آن شلیک کنید.»

