فداحسین مالکی، عضو کمیسیون سیاست خارجی مجلس در گفتوگو با «ایران»:
رفتار ترامپ میتواند باعث سلب میزبانی آمریکا در المپیک شود
حضور ورزشکاران ایران در میادین بین المللی، نمادی از فرهنگ و تمدن چند هزار ساله است
پریسا غفاری/ در فاصله کوتاهی که تا آغاز بزرگترین ضیافت فوتبالی جهان در قاره آمریکا باقی مانده، سایه سیاست و تنشهای خاورمیانه بر این تورنمنت سنگینی میکند. موضعگیریها و نقدهای چهرههای سیاسی و فوتبالی علیه اینفانتینو و ترامپ همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که از ماهها پیش مطرح بوده و حتی در برخی کشورهای اروپایی، پیشنهاد تحریم جام جهانی نیز به میان آمده است. فداحسین مالکی، عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با «ایران» به تشریح ابعاد این مسأله پرداخته است.
اظهارات اطرافیان ترامپ درباره جایگزینی ایتالیا به جای ایران واکنشهای زیادی به همراه داشته است؛ ارزیابی شما از این موضوع چیست؟
این سخنان مضحک، واکنشهای گستردهای را به دنبال داشت. همه میدانیم هر تیم ورزشی بهعنوان نماینده یک ملت در یک تورنمنت بینالمللی حضور مییابد و بر اساس هیچ قاعدهای نمیتوان حق مردم ایران را نادیده گرفت. موضعگیری اخیر ترامپ درباره جام جهانی، فاقد وجاهت قانونی است. او پیشتر نیز در موضوعاتی مانند جنگ رمضان، مذاکرات اسلامآباد و… پیامهای متناقضی ارائه کرده و اکنون وارد عرصه فوتبال
شده است.
همین مسأله با واکنش کشورهای اروپایی، بویژه ایتالیا مواجه شده و این پیشنهاد را شرمآور دانستند. در مقابل، رئیس فیفا نیز صراحتاً اعلام کرد حضور در جام جهانی، حق ایران و مردم آن است. در واقع ترامپ با این اظهارات متناقض، فضای جهانی را دچار سردرگمی کرده است.
چرا آمریکا چنین مباحثی را مطرح میکند؟
فوتبال نمادی از نزدیکی ملتهاست؛ جایی که کشورها در قالب یک رویداد جهانی، ابعاد اجتماعی و فرهنگی خود را به اشتراک میگذارند و کشور میزبان موظف است امنیت و شرایط حضور همه تیمها را فراهم کند. با این حال، در بحبوحه تنشها و اظهارنظرهای دولت آمریکا، ما خواستار انتقال مسابقات گروه ایران به مکزیک شدیم، اما فیفا در این زمینه کوتاهی کرد و اینفانتینو تأکید داشت این نهاد بر اساس قواعد مستقل خود عمل میکند و مسائل سیاسی را دخیل نمیداند.
آمریکا با این پیشنهاد در عمل خواستار جایگزینی یک تیم اروپایی به جای سهمیه آسیا شده است، در حالی که قوانین چنین اجازهای نمیدهد. نظر شما چیست؟
سهمیهها متعلق به قارههاست و این پیشنهاد در واقع توهینی به قاره آسیا محسوب میشود؛ قارهای که ایران یکی از نمایندگان آن است. به نظر میرسد اینگونه اظهارات بیشتر جنبه سیاسی دارد. این موضوع در کمیسیون امنیت ملی مجلس بررسی و در نهایت تصمیم بر حضور پرقدرت تیم ملی در آمریکا گرفته شد. فدراسیون نیز باید در مدت باقیمانده بهترین شرایط را برای تیم فراهم کند.
نهادهای بینالمللی همواره بر جدایی ورزش از سیاست تأکید دارند، اما در عمل گاهی خلاف آن دیده میشود. تحلیل شما چیست؟
درست است. طبق قوانین فیفا، هیچ دولتی حق دخالت در امور فدراسیونها را ندارد، اما در عمل، برخی دولتها تنها زمانی به این اصل پایبند هستند که منافعشان تأمین شود.
ورزش از نگاه ما نهادی مردمی است که اقشار مختلف را گرد هم میآورد و به سلامت جامعه کمک میکند. ایران نیز در بسیاری از رشتهها، از جمله کشتی و ورزشهای رزمی، در سطح آسیا و جهان جایگاه ممتازی دارد و در فوتبال هم در جمع سه تیم برتر آسیاست. حضور ورزشکاران ایرانی در میادین بینالمللی، نمادی از فرهنگ و تمدن چند هزار ساله کشور است. فدراسیون فوتبال به ریاست مهدی تاج نیز با قاطعیت از حقوق تیم ملی دفاع میکند و مجلس هم تمامقد از این تیم حمایت
خواهد کرد.
با توجه به اظهارات وزیر ورزش، آیا شرایط سیاسی میتواند بر حضور ایران در جام جهانی تأثیر بگذارد؟
با توجه به تحولات اخیر و برخی تنشها، ممکن است شرایط اعزام تحتتأثیر قرار گیرد؛ بویژه با توجه به حملات اخیر و پیامدهای آن که به شهادت تعدادی از هموطنان و ورزشکارانمان ختم شد. با این حال، جام جهانی رویدادی تاریخی است و ایران به هر شکل برای حضور در این رقابت بزرگ تلاش خواهد کرد.
از سوی دیگر، سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی آمریکا و محدودیتهای ورود، نگرانیهایی را در میان نهادهای بینالمللی، از جمله سازمان عفو بینالملل و برخی فدراسیونهای فوتبال ایجاد
کرده است.
با توجه به میزبانی آمریکا در المپیک ۲۰۲۸، آیا احتمال بروز مشکلات مشابه برای کاروان ایران وجود دارد؟
در این زمینه دو موضوع اهمیت دارد؛ اول، تلاش فدراسیونها برای کسب سهمیههای المپیک تا هیچ بهانهای برای عدم صدور روادید باقی نماند و دوم، نحوه برخورد دولت آمریکا.
ممکن است در روند میزبانی جام جهانی، دولت آمریکا دچار تناقضاتی شود که حتی به سلب میزبانی المپیک از این کشور و واکنش جهانی بینجامد. در این میان، نقش کمیته بینالمللی المپیک بسیار تعیینکننده
است.
