روایت تلخ از آنچه بر سعدآباد گذشت

اسفندماه ۱۴۰۵ در تقویم میراث فرهنگی ایران با خاطره‌ای تلخ ثبت شد. شلیک بمب‌ها به آثار تاریخی، لرزه بر اندام مجموعه‌ای انداخت که نماد معماری و هنر معاصر ایران است. اکنون با گذشت حدود ۵۰ روز از آن واقعه، در حالی که آواربرداری و کدگذاری قطعات فروریخته آغاز شده، ابعاد فاجعه در مجموعه کاخ‌موزه‌ سعدآباد روشن‌تر شده است.
 گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که در دو حمله پیاپی، بمب‌ها حریم سعدآباد را نشانه رفتند. موج انفجار چنان سهمگین بود که تا شعاع ۱۲۰۰ متری را تحت تأثیر قرار داد. در مجموعه‌ای با حدود ۱۰۰ ساختمان، لرزش‌های افقی و عمودی باعث شد ۱۷ هزار مترمربع از شیشه‌های بناها فرو بریزد. اما فاجعه به شیشه‌ها ختم نشد؛ ۹۰ درصد شیروانی‌های ساختمان‌های سعدآباد بر اثر موج انفجار دفرمه شده یا از بستر چوبی خود جدا شده‌اند. 
 در میان ۱۵ کاخ‌موزه‌ای که آسیب دیده‌اند، «کاخ سبز»، «عمارت والی» و «موزه برادران امیدوار» بیشترین خسارت سازه‌ای را متحمل شده‌اند. کاخ سبز  هدف ترکش‌ها قرار گرفته است.
فتح‌الله نیازی، مشاور فنی و مرمت مجموعه، در نشست رسانه‌ای که در میان آوارهای «کاخ اشرف» برگزار شد، جزئیات نگران‌کننده‌ای را روایت کرد: «آینه‌کاری‌های نفیس کاخ سبز در بخش‌هایی از دیوار و سقف فرو ریخته و گچ‌بری‌ها نیز آسیب جدی دیده‌اند. اگرچه خاتم‌کاری‌ها جان سالم به در برده‌اند، اما پرده‌های زربفت گران‌بها از آسیب موج انفجار در امان نمانده‌اند.»
 یک نکته تأمل‌برانگیز در این گزارش، نقش محیط‌زیست در حفاظت از آثار تاریخی است. به گفته کارشناسان، اگر انبوه درختان کهن سعدآباد نبود، حجم خسارت‌های سازه‌ای به‌مراتب بیش از این بود. با این حال، آسیب به «عمارت والی» به دلیل سبکی سازه و اصابت نزدیک بمب‌ها چنان جدی است که خرپاهای چوبی آن دچار شکستگی و فروریزش شده‌اند.  تیم‌های مرمت بلافاصله پس از انفجار، عملیات «حفاظت اضطراری» را آغاز کردند تا بارندگی‌های بهاری، آسیب‌های ناشی از شکاف سقف‌ها را دوچندان نکند.
صفحات
  • صفحه اول
  • سیاسی
  • دیپلماسی
  • بین الملل
  • اجتماعی
  • انرژی
  • اقتصادی
  • اندیشه - گزارش
  • خودرو
  • حوادث
  • ورزشی
  • زیست بوم
  • ایران زمین
  • کتاب
  • صفحه آخر
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و یازده
 - شماره نه هزار و یازده - ۰۸ اردیبهشت ۱۴۰۵