چالشی که کیفیت نان خراسانی را تهدید می‌‌کند

کمبود نیروی ماهر در نانوایی‌های خراسان شمالی

بجنورد- در کوچه‌پس‌کوچه‌های شهرها و روستاهای خراسان شمالی، هنوز بوی نان تازه یکی از نمادهای زند‌گی روزمره مردم است؛ اما در ورای این عطر آشنا، مسأله‌ای جدی به نام «کمبود نیروی انسانی ماهر در نانوایی‌ها» در حال رشد است.  بی‌توجهی به این چالش می‌تواند کیفیت نان، یعنی اصلی‌ترین ماده غذایی خانواده‌های ایرانی را تحت ‌تأثیر قرار دهد. در سال‌های اخیر، بسیاری از نانواهای با تجربه به دلیل پایین بودن سطح درآمد و دستمزد، از حرفه خود فاصله گرفته یا برای یافتن شرایط بهتر به استان‌های دیگر کوچ کرده‌اند. نتیجه این روند، کمبود کارگران متخصص در واحدهای نان پزی است؛ مشکلی که تنها یک دغدغه صنفی نیست، بلکه مستقیماً با کیفیت نان مصرفی مردم ارتباط دارد. نانوایی‌ها برای تداوم فعالیت خود، ناچار به استخدام نیروهای تازه‌کار و آموزش‌ندیده شده‌اند؛ اما جایگزینی تجربه و مهارت سال‌ها کار با چنین نیروهایی به‌راحتی ممکن نیست. نان، از مرحله ورز دادن خمیر تا زمان‌بندی دقیق پخت و خروج از تنور، نیازمند دقت، مهارت و شناخت عمیق از فرآیند پخت است؛ عناصری که تنها در سایه تجربه‌های سالیان به دست می‌آید.
 
قیمت نان واقعی نیست
کارشناسان و فعالان این حوزه معتقدند که یکی از مهم‌ترین دلایل بروز این وضعیت، واقعی نبودن قیمت نان در استان است. به گزارش ایرنا، پایین بودن قیمت نان نسبت به سایر استان‌ها، باعث شده بود تا درآمد نانوایان و به‌ویژه کارگران این صنف، با زحمت و سختی کارشان همخوانی نداشته باشد. در نتیجه، بسیاری از نیروهای ماهر ترجیح دادند به مشاغل دیگر روی آورند یا در جست‌وجوی درآمد بهتر، استان را ترک کنند؛ این در حالی است که کار در نانوایی، از جمله مشاغل سخت و نیازمند مهارت بالا به شمار می‌رود. ساعات کاری طولانی، گرمای شدید محیط کار و فشار فیزیکی، از جمله شرایطی است که بدون انگیزه مالی مناسب، ادامه فعالیت را برای بسیاری دشوار می‌کند.
 
ضرورت اصلاح ساختار قیمت‌گذاری نان
در چنین شرایطی، اجرای دوره‌های آموزش مهارتی برای کارگران نانوایی به یکی از راهکارهای اصلی تبدیل شده است. هم‌اکنون، بخش قابل‌توجهی از نانوایی‌های خراسان شمالی تحت پوشش این آموزش‌ها قرار گرفته‌اند تا نیروهای جدید بتوانند در بازه زمانی کوتاه‌تر، مهارت‌های لازم را فراگیرند. بااین‌حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که آموزش به‌تنهایی قادر به جبران خلأ تجربه چندین‌ساله نیروهای ماهر نیست. به باور آنان، حل ریشه‌ای این معضل مستلزم اصلاح ساختار قیمت‌گذاری نان و بهبود شرایط معیشتی کارگران این صنف است. از سوی دیگر، مسئولان استان اعلام کرده‌اند که کیفیت آرد تولیدی در سطح مطلوبی قرار دارد و تجهیزات بسیاری از نانوایی‌ها نیز به‌روز شده است. با این همه، فقدان نیروی انسانی ماهر، ظرفیت‌های فنی و زیرساختی یادشده را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. امروز نانوایی‌های خراسان شمالی در نقطه‌ای حساس ایستاده‌اند؛ جایی که تداوم وضع موجود می‌تواند به افت کیفیت نان و در نتیجه، نارضایتی عمومی بینجامد. به نظر می‌رسد حل این چالش، نیازمند نگاهی جامع است؛ نگاهی که همزمان به سه مؤلفه آموزش، معیشت کارگران و پایداری این حرفه دیرپا توجه کند. تنها در آن صورت است که بوی نان تازه، همچنان با همان کیفیت همیشگی در کوچه‌پس‌کوچه‌های استان جاری خواهد ماند.