استاندار خوزستان در گفتوگو با « ایران» رهاورد سفر به استان « میسان» را تشریح کرد
آمادهایم مسیر تجارت را از امارات به عراق منتقل کنیم
در شرایطی که الگوهای تجارت منطقهای در حال تغییر است و برخی مسیرهای سنتی با چالشهایی مواجه شدهاند، توجه به مسیرهای جایگزین به یکی از محورهای اصلی در سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شده است. افزایش هزینههای مبادله، تحولات ژئوپلتیک و تغییر در رفتار شرکای تجاری، مجموعه عواملی هستند که ضرورت بازنگری در مسیرهای موجود را بیش از گذشته آشکار کردهاند.
در این میان، استانهای مرزی بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفتهاند. خوزستان، بهعنوان یکی از مهمترین این استانها، بهدلیل دسترسی همزمان به مرزهای زمینی با عراق و مسیرهای آبی از طریق خلیجفارس، موقعیتی کمنظیر در میان استانهای کشور دارد. همین ویژگی باعث شده این استان بار دیگر بهعنوان یکی از گزینههای اصلی در بازتعریف مسیرهای تجارت منطقهای مطرح شود.
استان خوزستان از دیر باز به دلیل همجواری با دو استان بصره و میسان عراق پیوند های تجاری و اقتصادی گسترده ای با بندر بصره و شهر العماره در استان میسان داشته است. اما در شرایط جدید منطقه ای مسئولان استانی در دو کشور همسایه در تلاشند تا روابط اقتصادی و تجاری را توسعه دهند .
میسان؛
نقطه اتصال یا نقطه آغاز؟
در همین چهارچوب، سفر استاندار خوزستان به استان میسان عراق را میتوان در امتداد تلاشها برای فعالسازی ظرفیتهای مغفولمانده مرزی ارزیابی کرد. یکی از محورهای مهم این گفتوگوها، تقویت نقش مرزهای خوزستان در تجارت با عراق و حتی استفاده از این مسیر بهعنوان جایگزین یا مکمل برخی مسیرهای موجود بوده است.
«سید محمدرضا موالیزاده»، استاندار خوزستان، با اشاره به شرایط جدید تجارت منطقهای، از آمادگی این استان برای ایفای نقش فعالتر در این حوزه خبر داد و در گفتوگو با «ایران» اظهار کرد: «متأسفانه در برخی مسیرهای فعلی با محدودیتهایی مواجه هستیم و تجارت از مسیر دوبی نیز با اختلال همراه شده است؛ بر همین اساس، آمادگی داریم بخشی از مسیرهای تجاری را از طریق عراق دنبال کنیم.»
وی ادامه داد: «یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در این سفر، پیشنهاد انتقال بخشی از تجارت ایران از مسیر امارات به عراق است.»
استاندار خوزستان خاطرنشان کرد: «در سالهای گذشته، بخش قابل توجهی از تجارت ایران از طریق مسیرهای جنوبی و با اتکا به واسطههایی مانند دوبی انجام میشد. این الگو، اگرچه در دورههایی کارآمد بوده، اما همواره با هزینههای واسطهای، زمان بیشتر و وابستگی به بازیگران ثالث همراه بوده است. اکنون، با بروز برخی اختلالها در این مسیرها، نگاهها به سمت مسیرهای جایگزین، بویژه در مرزهای زمینی، معطوف شده است.»
نماینده دولت در خوزستان در اینباره توضیح داد: «استفاده از ظرفیت مرزهای غربی میتواند به کاهش هزینههای مبادلاتی و تسهیل دسترسی به بازارهای منطقه کمک کند و این موضوع به نفع هر دو کشور خواهد بود.»
وی ادامه داد: «در صورت تحقق این ایده، خوزستان میتواند از یک گذرگاه سنتی به یک «گره فعال» در شبکه تجارت منطقهای تبدیل شود؛ جایی که کالا نهفقط عبور میکند، بلکه مدیریت، توزیع و حتی ارزشافزوده پیدا
میکند.»
بازارچههای مرزی؛
اقتصاد در مقیاس محلی
موالیزاده با تأکید بر اینکه در کنار مباحث کلان تجارت، یکی از محورهای مهم همکاری میان خوزستان و میسان، توسعه بازارچههای مرزی است، افزود: «این بازارچهها، اگرچه در مقیاس کوچکتری نسبت به کریدورهای بزرگ تجاری تعریف میشوند، اما نقش مهمی در پویایی اقتصاد محلی دارند. در کنار این رویکرد، توسعه زیرساختهای مرزی نیز در دستور کار قرار گرفته است. ایجاد بازارچههای مشترک و افزایش تبادل هیأتهای تجاری، از جمله برنامههایی است که در تلاشیم با توسعه آن رونق اقتصادی مناطق مرزی را تقویت کنیم.»
استاندار خوزستان اظهار کرد: «تجربه مناطق مرزی نشان داده که فعالسازی این بازارچهها میتواند به کاهش قاچاق، افزایش اشتغال و بهبود معیشت ساکنان محلی منجر شود. همچنین این بازارچهها، بهعنوان یکی از ابزارهای «اقتصاد مردمی»، نقش مهمی در پیوند میان سیاستهای کلان و زندگی روزمره مردم دارند.»
کمیته مشترک؛
از هماهنگی تا مدیریت بحران
یکی دیگر از پیشنهادهای مطرحشده، تشکیل «کمیته مشترک مدیریت نیازهای عملیاتی» است؛ سازوکاری که به گفته استاندار خوزستان، میتواند به هماهنگی بیشتر در مدیریت مسائل مرزی کمک کند.
وی در اینباره اظهار کرد:«پیشنهاد میدهیم کمیته مشترکی برای مدیریت نیازهای لجستیکی تشکیل شود؛ برخی از این نیازها فوری و برخی مربوط به برنامههای بلندمدت است. اهمیت این پیشنهاد زمانی روشنتر میشود که به پیچیدگیهای تجارت مرزی توجه کنیم؛ از مسائل گمرکی و حملونقل گرفته تا چالشهای زیستمحیطی و حتی امنیتی. وجود یک سازوکار مشترک میتواند از بروز اختلال در جریان مبادلات جلوگیری کند و واکنشها را در شرایط بحرانی هماهنگتر سازد.»
استاندار خوزستان با بیان اینکه با وجود ظرفیتهای موجود، تحقق این برنامهها بدون رفع برخی موانع امکانپذیر نیست، افزود: «یکی از مهمترین این موانع، نیاز به هماهنگیهای حقوقی و اجرایی در سطح ملی و بینالمللی است. انتقال مسیرهای تجاری نیازمند برخی تصمیمگیریها و اعطای اختیارات در طرف عراقی است که امیدواریم با سرعت بیشتری دنبال شود.علاوه بر این، مسائل زیرساختی نیز از جمله چالشهای پیشرو محسوب میشود. نبود زیرساختهای کافی در مرزهای عراق و همچنین پیچیدگیهای مقررات گمرکی، از مهمترین موانع توسعه تجارت در این مسیر است.»
