بیتا میرعظیمی
گروه ایران زمین

برداشت گندم در کشور امسال در حالی وارد فاز عملیاتی شده که گستره وسیع اراضی زیر کشت، تنوع اقلیمی و حجم بالای تولید، این محصول راهبردی را بیش از پیش در کانون سیاست‌های امنیت غذایی قرار داده است. استان‌های پیشتاز همچون خوزستان و فارس با مجموع بیش از یک‌میلیون و دویست هزار هکتار سطح زیر کشت، اولین موج برداشت را از فروردین‌ماه آغاز کرده و با بهره‌گیری از هزاران دستگاه کمباین سنگین و سبک، فرآیند جمع‌آوری محصول را در یک بازه زمانی فشرده پیش می‌برند. برنامه خرید تضمینی گندم نیز همزمان با برداشت، به عنوان ابزار اصلی تنظیم بازار و حمایت از تولیدکنندگان، تحت نظارت شبکه‌ای گسترده از مراکز خرید فعال شده است. در خوزستان با اتکا به زیرساخت‌های تجهیز‌شده و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، پرداخت بهای گندم تحویلی در اولویت قرار گرفته و در فارس نیز بیش از ۱۴۰ مرکز خرید، آماده جذب حدود ۹۰۰ هزار تن محصول مازاد بر نیاز کشاورزان هستند. با وجود حجم بالای عملیات، چالش‌هایی همچون تأمین منابع مالی خرید تضمینی و لزوم تسریع در واریز مطالبات همچنان مطرح است، با این حال گزارش‌ها نشان می‌دهد که روند برداشت و تحویل محصول در هر دو استان با نظم، سرعت و آمادگی کامل در حال انجام بوده و پیش‌بینی می‌شود مجموع تولید گندم کشور بخش قابل‌توجهی از نیاز داخلی را پوشش دهد.
استان خوزستان با تولید ۱۴ درصد از محصولات کشاورزی کشور و سهم ۱۸ درصدی در تولید گندم، نقشی راهبردی در تأمین امنیت غذایی ایران ایفا می‌کند. برداشت گندم در شهرستان‌های خوزستان از اوایل فروردین‌ماه آغاز شده و تا خردادماه در تمامی شهرستان‌ها ادامه دارد. امسال بیش از ۷۶۰ هزار هکتار از مزارع استان زیر کشت گندم رفته و حدود سه هزار دستگاه کمباین در این عملیات مشارکت دارند. با توجه به نقش راهبردی خوزستان در تأمین امنیت غذایی ایران، تمامی زیرساخت‌های مرتبط از مراکز خرید تا شبکه حمل‌ونقل در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند تا فرآیند برداشت و خرید تضمینی بدون وقفه انجام شود. پیش‌بینی می‌شود استان خوزستان امسال سهم چشمگیری در تولید و تحویل گندم کشور ایفا کند. فرآیند برداشت گندم امسال طبق روال سال‌های گذشته از اوایل فروردین‌ماه آغاز شده و طی دوره‌ای فشرده (حدود دوماه) به پایان می‌رسد. روند برداشت از مناطق جنوبی استان نظیر هندیجان، ماهشهر، شادگان و خرمشهر آغاز شده و به تدریج به نواحی مرکزی و سپس غربی گسترش پیدا می‌کند. در مناطق سردسیرتر همچون ایذه، باغملک و دزپارت نیز برداشت از نیمه اول خردادماه آغاز و با اتمام این مرحله، عملیات برداشت گندم در سراسر خوزستان به پایان می‌رسد.

 خوزستان در خط مقدم
تأمین گندم کشور
«جواد سلطانی کاظمی» رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان با تأکید بر نقش راهبردی خوزستان در امنیت غذایی کشور به «ایران» گفت: «عملیات برداشت گندم در بیش از ۷۶۰ هزار هکتار از اراضی این استان آغاز شده است. این سطح شامل ۵۶۰ هزار هکتار گندم آبی و ۲۰۰ هزار هکتار گندم دیم است که جایگاه خوزستان را به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید گندم کشور تثبیت می‌کند.» جواد سلطانی کاظمی، با اشاره به بکارگیری حدود ۳ هزار دستگاه کمباین بومی و مهاجر بر تسریع برداشت تأکید و تصریح کرد: «تمامی زیرساخت‌ها از جمله مراکز خرید، ناوگان برداشت و حمل‌ونقل در حالت آماده‌باش هستند و تلاش شده فرآیند برداشت تا تحویل محصول بدون مشکل انجام شود.» رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان با تأکید برآمادگی کامل برای اجرای خرید تضمینی گندم گفت: «پرداخت مطالبات گندمکاران در اولویت قرار دارد تا وجوه در کوتاه‌ترین زمان ممکن به حساب آنان واریز شود. همچنین به‌منظور جلوگیری از انتقال آفات و بیماری‌های گیاهی، سه ایستگاه ضدعفونی در مبادی ورودی استان برای کمباین‌های مهاجر مستقر شده است.»

پیش‌بینی برداشت ۳۰ هزار تن گندم از مزارع شادگان
«جمشید اسلامیان»، مدیر جهاد کشاورزی شادگان نیز گفت: «امسال برداشت ۳۰ هزار تن گندم از مزارع این شهرستان پیش‌بینی می‌شود.» وی افزود: «برداشت گندم از سطح مصوب ۲۴ هزار هکتار از اراضی کشاورزی شادگان آغاز شده و تا پایان اردیبهشت‌ماه ادامه دارد.» اسلامیان تأکید کرد:« مراکز خرید گندم در شادگان کاملاً آماده خرید محصول از کشاورزان هستند و هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد.» او با اشاره به بارش‌های مناسب در سال‌جاری، وضعیت زراعی منطقه را مطلوب ارزیابی کرد، اما در عین حال رهاسازی آب برای مزارع شادگان را همچنان ضروری دانست. مدیر جهاد کشاورزی شادگان همچنین از آغاز برداشت گندم، جو و کلزا همزمان با ورود به‌موقع کمباین‌ها و مساعد بودن شرایط جوی خبر داد. به گفته وی، ۱۵۰ دستگاه کمباین در مزارع شادگان فعال است که نسبت به سال گذشته افزایش یافته تا عملیات برداشت با سرعت بیشتری انجام شود.
پیش‌بینی تولید بیش از
یک میلیون تن گندم در فارس
با آغاز فصل برداشت گندم در استان فارس، جنب‌وجوش در پهنه ۴۴۸ هزار هکتاری مزارع این استان، رنگی تازه گرفته و کمباین‌ها از جنوب تا شمال در حال درو خوشه‌های طلایی‌اند. امسال در سایه بارندگی‌های مناسب، پیش‌بینی تولید تا مرز بیش از یک میلیون تن افزایش یافته و فارس را در جایگاه یکی از قطب‌های اصلی تولید گندم کشور قرار داده است. همزمان، شبکه گسترده مراکز خرید تضمینی با آمادگی کامل وارد میدان شده تا محصول کشاورزان را بی‌وقفه تحویل بگیرد.
«احد بهجت» رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس از آغاز عملیات برداشت گندم در شهرستان‌های جنوبی استان خبر داده و به «ایران» گفت: «استان فارس دارای 270 هزار هکتار گندم آبی و 178 هزار هکتار گندم دیم است. ارقام سیروان، چمران ۲، ترابی، جلال و حیدری بیشترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده‌اند.» این مقام مسئول با توجه به پراکنش خوب بارندگی‌های سال زراعی جاری پیش‌بینی کرد: بالغ بر یک میلیون تن محصول از سطح گندمزارهای این استان برداشت شود. ۲۹۳ کمباین سنگین و ۹۱۴ کمباین سبک، عملیات برداشت محصول را در ۳۷ شهرستان استان بر عهده خواهند داشت. در سال‌جاری ۱۱۲ مرکز خرید گندم در سطح استان فعال و هماهنگی‌های لازم میان دستگاه‌های مرتبط انجام شده تا فرآیند خرید تضمینی بدون وقفه و خلأ اجرایی انجام گیرد.
«مجید صفری» سرپرست مدیریت امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان فارس نیز به «ایران»گفت:«پیش‌بینی می‌شود مجموع تولید گندم استان در سال‌جاری به ۱.۳ میلیون تن برسد. عملیات برداشت ابتدا از شهرستان‌های لامرد و مهر شروع شده و تا اواخر مردادماه در تمامی شهرستان‌های استان ادامه خواهد داشت. از مجموع تولید پیش‌بینی‌شده، حدود ۹۰۰ هزار تن به عنوان مازاد بر نیاز کشاورزان، توسط ۱۰۸ مرکز خرید فعال در سطح استان به صورت تضمینی خریداری می‌شود. در مجموع، ۳۱ رقم گندم آبی و دیم در سه اقلیم سرد، معتدل و گرم استان کشت شده است. عملیات برداشت گندم در ۳۷ شهرستان استان فارس اجرا می‌شود که برای این منظور ۲۹۳ دستگاه کمباین سنگین و ۹۱۴ دستگاه کمباین سبک به کار گرفته شده است.»

بــــرش

 استقبال از خرید تضمینی مطلوب است

«مهدی جمالی» مدیرکل غله و خدمات بازرگانی جهاد کشاورزی فارس به «ایران» گفت: «امسال با همکاری خوب اداره کل تعاون روستایی و اداره کل غله و خدمات بازرگانی 140 مرکز خرید تضمینی گندم در استان فارس تجهیز و آماده خرید محصول کشاورزان است. تاکنون ۶ مرکز در شهرستان‌های جنوبی استان فارس عملیاتی و حدود ۱۰ هزار تن گندم خریداری شده است.» قیمت پایه خرید تضمینی گندم در سال گذشته را ۲۷,۵۰۰ تا ۲۹,۵۰۰ ریال عنوان کرده و توضیح داد: «به دلیل سیاست‌های دولت در خصوص آزادسازی ارز ترجیحی و حذف آن برای کالاهای اساسی، مبلغ ۲۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم به عنوان جایزه به قیمت پایه اضافه شده است؛ بدین ترتیب قیمت جدید به ترتیب به ۴۷,۵۰۰ و ۴۹,۵۰۰ ریال رسیده است.» وی استقبال کشاورزان از خرید تضمینی گندم توسط دولت را مطلوب ارزیابی می‌کند، اما تأکید می‌نماید که تأمین منابع مالی خرید تضمینی منوط به تمهیدات ستاد هدفمندسازی یارانه‌ها، بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه است.