محبوبه ستارزاده
گروه علم و فناوری

سرطان کولورکتال(روده بزرگ و راست روده)، یک چالش بزرگ بهداشت جهانی و سومین سرطان شایع در جهان محسوب می‌شود. درمان این بیماری که دومین علت اصلی مرگ و میر ناشی از سرطان است، معمولاً به جراحی، پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی متکی است؛ رویکردهایی که می‌توانند نجات‌بخش باشند اما اغلب با عوارض جانبی جدی همراه هستند. با افزایش تعداد موارد ابتلا در سطح جهان، محققان در سراسر جهان تلاش دارند راهکارهایی نوین برای درمان این نوع بیماری بیابند تا بتوانند تومورها را با دقت بیشتری هدف قرار دهند و درعین حال سلول‌های سالم را حفظ کنند؛ موضوعی که به نظر می‌رسد دانشمندان سوئدی راهکار مناسب آن را یافته‌اند.

پاسخ غیرمنتظره یک باکتری
محققان دانشگاه اومئو سوئد در تازه‌ترین مطالعات خود، پاسخی غیرمنتظره از سمی یافتند که توسط باکتری‌های مسئول ایجاد بیماری «وبا» ترشح می‌شود. این گروه از دانشمندان معتقدند شناسایی چنین مکانیسم بیولوژیکی غیرمنتظره‌ای می‌تواند بر درمان‌های آینده انواع سرطان بویژه سرطان کولورکتال تأثیر بگذارد.این گروه معتقدند که این سم باکتریایی می‌تواند رشد تومورهای کولورکتال را بدون آسیب زیاد به بافت سالم، کند کند. «Sun Nyunt Wai»، از اساتید دانشگاه اومئو می‌گوید: «این ماده نه تنها سلول‌های سرطانی را مستقیماً از بین می‌برد، بلکه محیط تومور را تغییر می‌دهد و به سیستم ایمنی کمک می‌کند تا بدون آسیب رساندن به بافت سالم، علیه تومور عمل کند.»
تیم تحقیقاتی اومئو، « MakA» را به عنوان یک سیتوتوکسین ترشح شده توسط باکتری وبا (Vibrio cholerae) در موش‌ها بررسی کردند و نتیجه، کاهش قابل توجه رشد تومور بود. ماده MakA به طور خاص در بافت تومور تجمع یافت و با تغییر ترکیب محیط سلولی تومورها باعث افزایش مرگ سلول‌های تومور و کاهش توانایی تولید آنها شد. همچنین در این محیط، تعداد سلول‌های ایمنی بویژه ماکروفاژها و نوتروفیل‌ها افزایش یافت که به نوبه خود در مهار رشد تومور نقش داشت. این درمان بدون بروز هیچ التهابی در موش‌ها حتی پس از دوزهای مکرر، هیچ اثر نامطلوبی بر وزن، سلامت عمومی یا عملکرد اندام‌های حیاتی نداشت که این موضوع نشان می‌دهد اثر MakA موضعی است و به طور خاص تومورها را هدف قرار می‌دهد. به نظر می‌رسد این ترکیب به طور انتخابی در تومورها عمل می‌کند و فعالیت ایمنی آنها را به روش‌هایی تغییر می‌دهد که ممکن است از کنترل طولانی‌مدت سرطان پشتیبانی کند.تجزیه و تحلیل‌های بیشتر نشان داد MakA با تحریک تشکیل واسطه‌های ایمنی در تومور، مرگ سلولی را افزایش می‌دهد و با حفظ مکانیسم‌های تنظیمی، آسیب به بافت اطراف را محدود می‌کند. «ساسکیا ارتمن»، یکی دیگر از محققان حاضر در این پژوهش، می‌گوید: «اگرچه تحقیقات بیشتری مورد نیاز است، اما نتایج به وضوح مسیر جالبی برای توسعه نوع جدیدی از درمان سرطان نشان می‌دهد که از مواد تولید شده توسط باکتری‌ها برای از بین بردن سلول‌های سرطانی و تقویت دفاع بدن استفاده می‌کند.