معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور:
لیست خانوادههای آسیب دیده از جنگ برای ارائه خدمات تهیه میشود
سمیه افشینفر
گروه اجتماعی
خدماترسانی به افراد دارای معلولیت در مناطق مختلف کشور یکی از ارکان مهم در هر جامعهای به شمار میرود. در سایه تلاشهای انجام شده، توانمندسازی افراد دارای معلولیت، حتی در موقعیتهای بحرانی، در زمره اولین اولویتهایی است که در مدار توجه مسئولان امر قرار میگیرد.
به گفته دکتر فاطمه عباسی معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور یک میلیون و ۶۵۰ هزار معلول تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور قرار دارند و از خدمات مختلف این سازمان استفاده میکنند.
عباسی درباره فعالیتهای حوزه توانبخشی به «ایران» میگوید: «نگاهی منصفانه به فعالیتهای توانبخشی، حکایتگر نیم قرن تلاش متولیان امور معلولان در بخشهای دولتی و غیردولتی و بهرهگیری مطلوب از ظرفیتهای مردمی و بسیج اجتماعی در مسیر توسعه کمی و کیفی خدمات مورد نیاز افراد دارای معلولیت است.» او با تأکید بر مقوله آموزش توضیح میدهد: «آموزش تسهیلگران شاغل به کار در برنامه توانبخشی مبتنی بر جامعه درخصوص اقدامات پیش، هم زمان و پس از بحران با هدف توانمندسازی خانوادهها در مواجهه مؤثر با این موقعیتها و آموزش خانوادهها یکی از مهمترین اقدامات انجام شده است. همچنین ایجاد فضاهای مجازی به منظور تشکیل شبکههای ارتباطی مؤثر میان این دسته از خانوادهها و تبادل تجارب آنها، شناسایی و ارزیابی نیازهای خانوادههای دارای فرد معلول در مناطق مختلف کشور بویژه در بخشهایی که بیشترین آسیب را دیدهاند و ارجاع بهنگام آنان جهت دریافت بهموقع خدمات مورد نیاز، شناسایی خانوادههایی که در نتیجه حملات دچار آسیبهای جسمی و روانی شدهاند و ارجاع آنان برای دریافت خدمات مشاوره روان شناختی و امکانات توانبخشی مورد نیاز از برنامههای دیگر این معاونت
بوده است.»
استفاده از فضای مجازی برای توانبخشی از راه دور
عباسی با اشاره به اهمیت توانبخشی از راه دور میگوید: «با توجه به اهمیت این مقوله ایجاد برنامههای توانبخشی از راه دور بویژه در مناطق محروم و کم برخوردار را با استفاده از ظرفیتهای فضای مجازی، تدوین فیلمها و کتابچههای آموزشی متناسب با نیازهای خانوادههای افراد دارای معلولیت در دستور کار قرار دادهایم و آن را به اجرا گذاشتهایم.»
او با اشاره به ارائه خدمات برای افرادی که در جنگ دچار آسیب شدهاند، میگوید: «مناسبسازی محل زندگی افراد دارای معلولیت که در جنگ دچار آسیب شدهاند، متناسب با نوع و سطح نیاز آنان از مهمترین برنامههایی است که با توجه به شرایط جامعه آن را دنبال میکنیم.» به گفته عباسی ارائه خدمات توانبخشی و مراقبتی توسط تیمهای تخصصی سیار به شکل شبانهروزی برای پاسخ گویی به نیازهای خانوادهها، ارائه خدمات هنردرمانی از طریق توسعه پایگاههای هنری بویژه در زمینه هنرهای نمایشی با هدف توانمندسازی روانی افراد دارای معلولیت به کمک فعالیتهای هنری انجام میشود.»
معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه خدمات معاونت توانبخشی در دو محور خدمات خانوادهمحور و خدمات در مراکز و خانههای شبانهروزی توانبخشی مراقبتی ارائه میشود، در مورد خدمات خانوادهمحور میگوید: «خدمات خانواده محور باهدف بهبود کیفیت زندگی و حفظ حداکثر استقلال نسبی افراد دارای معلولیت، سالمندان، بیماران مزمن روان و اختلالات طیف اوتیسم در خانه، خدمات تخصصی توانبخشی در منزل، مراقبت در منزل، خدمات حمایتی مستمر ارائه میشود. در خصوص آن دسته از افراد دارای معلولیت که خانوادههای آنها قادر به نگهداری از آنها نبوده و یا فاقد سرپرست مؤثر هستند یا مجهول الهویه ارجاعی از مقامات قضایی هستند، سازمان بهزیستی از طریق پذیرش و بستری آنها در مراکز شبانهروزی، خدمات توانبخشی و مراقبتی را ارائه میدهد.»
پرداخت کمکهزینه حمایتی برای تجهیزات توانبخشی
ابزار و تجهیزات توانبخشی، یکی از مهمترین موارد مورد نیاز افراد دارای معلولیت در راستای توانمندسازی و رسیدن به استقلال است که تأمین آن برعهده حوزه توانبخشی سازمان قرار دارد، عباسی میگوید: «در سال ۱۴۰۴ اعتبارقابل توجهی برای تأمین تجهیزات کمک توانبخشی گروههای مختلف دارای معلولیت اختصاص داده شده است که بخش عمدهای از این اعتبار به شکل کمک هزینه حمایتی پرداخت میشود.» او معتقد است: «با توجه به اینکه خرید مستقیم وسیله انجام نمیشود و همچنین درصد عظیمی از اعتبارات قبل از جنگ به کلیه استانها ابلاغ شده است بنابراین دراین خصوص چالش نگران کنندهای وجود ندارد.» با این اوصاف به گفته عباسی نمیتوان اثرات جنگ وتحریم را بر گرانی وسایلی که تولید داخل نیستند نادیده گرفت، او در مورد اقدامات انجام شده دراین خصوص میگوید: «تلاشهایی برای افزایش سرانه کمک هزینه وسایل کمک توانبخشی انجام شده است.همچنین جلساتی با نماینده who و روابط بینالملل سازمان و وزارت بهداشت در خصوص برنامهریزی برای نیازسنجی پزشکی، بهداشتی، تجهیزات توانبخشی داشتهایم. البته نیازسنجی وسایل کمک توانبخشی استانهای آسیب دیده از جنگ رمضان و ارسال موارد به خیرین و هلال احمر با همکاری حوزه مشارکتها انجام شده است.»
او با اشاره به آمار یک میلیون و ۶۵۰ هزار نفری از افراد دارای معلولیت که تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند، درباره پرداختهایی مانند حق پرستاری و کمک هزینه معیشت به افراد دارای معلولیت توضیح میدهد: «بر اساس موضوع ماده 7 قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، پرداختهای سازمان بهزیستی شامل حق پرستاری افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید و معلولیتهای چندگانه نیازمند و کمک هزینه مراکز توانبخشی مراقبتی براساس سرانه مصوب سالانه هیأت محترم وزیران است. همچنین بر اساس موضوع ماده 27 قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، کمک هزینه معیشت افراد دارای معلولیت خیلی شدید و شدید فاقد شغل و درآمد منطبق با اعتبار تخصیص یافته در قانون بودجه سالانه پرداخت میشود.» به گفته عباسی بهجز این دو مورد کمک هزینه، مستمری ماهانه به افراد دارای معلولیت نیازمند هم پرداخت میشود.
برش
با پیشبینی بحران مشکلات به حداقل رسید
تهاجم دشمنان صهیونی-آمریکایی به کشورمان و شرایط جنگی در کشور میتوانست باعث مشکلاتی در تهیه اقلام مورد نیاز افراد دارای معلولیت شود، اما به گفته معاون امور توانبخشی با مجموعه تمهیدات اندیشیده شده و پیشبینی بحران این مشکلات به حداقل رسید، او میگوید: «سازمان بهزیستی در راستای ارتقای سطح آمادگی و افزایش توانمندی مراکز شبانهروزی توانبخشی برنامههایی را برای مدیریت مؤثر شرایط بحرانی در این مراکز در دستور کار داشته است. برنامه عملیاتی مداخله در بحران در بازه زمانی بین دو جنگ تدوین و اقدامات لازم با هدف افزایش تابآوری مراکز در چهارچوب برنامه در زمینه بهروزرسانی برنامههای عملیاتی داخلی مرکز براساس سناریوهای محتمل انجام شده است.» عباسی معتقد است پایش مستمر وضعیت مراکز شبانهروزی در زمینه ایمنی، امنیت غذایی و دارویی و رصد نیازها و نظام مسائل به شکل شبانهروزی در دستور کار سازمان بهزیستی در سطح ستاد، استان و شهرستان بوده است. حتی کمک هزینه مراکز شبانهروزی زودتر از موعد مقرر ماهانه در اسفندماه پرداخت شد و کالابرگ ماهانه افراد مقیم مرکز، برای مراکز و کمک به تهیه اقلام اساسی شارژ شده است.
