مراسم اربعین شهادت آیت الله خامنه‌ای روز پنجشنبه با حضور پرشور مردم در سراسر کشور برگزار شد. از ساعات ابتدایی صبح روز پنجشنبه شهرهای مختلف ایران شاهد شکل‌گیری دسته‌جات عزاداری و تجمعات مردمی  بودند.
در تهران، به عنوان مرکز برگزاری مراسم اصلی، این حضور جلوه‌ای ویژه داشت. مسیر تعیین ‌شده برای آیین چهلم، از میدان جمهوری پایتخت آغاز و تا محل شهادت رهبر انقلاب در بیت رهبری امتداد داشت. 
از همان ساعات اولیه نیز جمعیت قابل توجهی در میدان جمهوری و خیابان‌های اطراف آن تجمع کردند و به‌ تدریج، دسته‌جات عزاداری شکل گرفتند. این مسیر، در طول روز به یک محور اصلی حرکت مردمی تبدیل شد. محوری که از مبدأ تا مقصد، مملو از جمعیتی بود که در قالب گروه‌های مختلف، به سمت نقطه پایانی حرکت  می‌کردند.
مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران نیز همگام و هم‌پیمان با خیل عظیم سوگواران و امت سلحشور در آیین اربعین شهادت جانسوز مقتدای مقتدر و حکیم امت اسلام، حضرت آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای (قدس‌الله‌نفسه‌الزکیه) حضور یافت تا ضمن ابراز همدردی با ملت شریف ایران، بر پیوند ناگسستنی میثاق دولت با طریقت متعالی آن رهبر فرزانه تأکید ورزد. در این مراسم دیگر اعضای دولت نیز حضور داشتند.
 
تشریح سه ضلع اصلی ثبات کشور در پیام رئیس جمهوری
همچنین همزمان با اربعین شهادت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و جمعی از فرماندهان نیروی های مسلح، مقامات کشوری و مردم عزیز کشورمان، پزشکیان با صدور پیامی راهبردی، به تبیین ابعاد دفاع حماسی ملت ایران در برابر تجاوزات اخیر پرداخت.
رئیس‌جمهوری در این پیام تأکید کرد که پیروزی بزرگ امروز در پذیرش شرایط جمهوری اسلامی ایران برای آتش‌بس از سوی دشمن، ثمره 40 روز ایستادگی سلحشورانه و خون‌های پاکی است که بر زمین ریخته شد.
پزشکیان این دستاورد را «تحمیل اراده ملت ایران به دشمن» توصیف کرد و آن را استمرار درس‌های بزرگی دانست که طی دهه‌ها توسط رهبر فقید انقلاب به ملت آموخته شده بود؛ مسیری که از رنج‌های انباشته عبور کرد تا به عزت و آبروی جهانی در نقطه موازنه قدرت منجر شود.
رئیس‌جمهوری همچنین با کالبدشکافی ابعاد تجاوزات دشمن، خاطرنشان کرد که آنچه بر ملت تحمیل شد، صرفاً یک درگیری نظامی محدود نبود، بلکه تهاجمی همه‌جانبه به زیرساخت‌های حیاتی، مراکز علمی، درمانی و میراث تاریخی سرزمین ایران بود.
در این نگاه تبیینی، پزشکیان تصریح کرد که وقتی هدف دشمن از بین بردن شاهکارهای مهندسی و نهادهای خدماتی است، روشن می‌شود که «هدف اصلی، خودِ ایران است.» لذا ایستادگی امروز، پاسداری از شرافت ملی و عظمت تاریخی کشوری است که همواره با منطق گفت‌وگو و دفاع مشروع شناخته شده، اما در برابر تهدیدِ موجودیت خود، به عشق وطن و دین تکیه کرده و استوار ایستاده است.
رئیس جمهوری در این پیام با تبیین نقش هماهنگ ارکان مختلف حاکمیت در 40 روز گذشته، «اقتدار نیروهای مسلح در دفاع مقدس 40 ‌روزه»، «پایداری و انسجام اجتماعی مردم با وجود تنوع‌های مذهبی و سیاسی» و «حضور مستمر دولت در خط مقدم خدمت‌رسانی» را سه ضلع اصلی ثبات کشور برشمرد و تأکید کرد که دولت همگام با مجاهدت نیروهای مسلح و مردم، اجازه نداد جریان تأمین کالاهای اساسی، دارو و سوخت متوقف شود و همزمان، «دیپلماسی فعال» با ابتنا بر افشای جنایات رژیم‌های متجاوز آمریکا و اسرائیل و رایزنی با بازیگران مؤثر، صدای مظلومیت و صلابت ایران را به جهان رساند تا حقیقت این دفاع همه‌جانبه در حافظه تاریخ  ثبت شود.
پزشکیان بخش پایانی پیام خود را نیز به تبیین چرایی تصمیم نظام در قبال توافق آتش‌بس اختصاص داد و با تأکید بر اینکه این تصمیم با اتفاق‌نظر ارکان نظام و تحت هدایت و تأیید رهبری عالی‌قدر اتخاذ شده، آن را مبتنی بر اصل «عزت، حکمت و مصلحت» دانست و خاطرنشان کرد که این توافق نه از موضع ضعف، بلکه برای تثبیت پیروزی‌های غرورآفرین میدانی و صیانت از منافع حداکثری ملت در بلندمدت است. ایران با رد «صلح از طریق قدرت» که منطق متجاوزان بود، اکنون «تثبیت قدرت ملی از طریق صلح عادلانه» را پیگیری می‌کند و با مأیوس ساختن دشمن از کاربرد زور، راه را برای ساختن ایرانی آبادتر و نیرومندتر در سایه وحدت ملی هموار نموده است.
 
تجدید بیعت مردم با آرمان‌های رهبر شهید
اما آیین عزاداری اربعین شهادت آیت‌الله خامنه‌ای از ساعت ۹ و ۴۰ دقیقه صبح آغاز شد، یعنی لحظه شهادت رهبر انقلاب در روز نهم اسفندماه 1404. آغاز حرکت در این ساعت، به ‌نوعی یادآوری لحظه‌ای بود که قرار بود سرآغاز فروپاشی جمهوری اسلامی شناخته شود، اما حالا پس از گذشت 40 روز، به ‌عنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران ثبت شده و سرآغاز ورود ایرانیان به عصر شکوفایی همبستگی و انسجام و مقاومت در برابر دشمن شناخته  خواهد شد.
با این حال، مراسم محدود به یک بازه زمانی کوتاه نبود. برخلاف اغلب تجمعات و راهپیمایی‌های کشور که در ساعات مشخصی برگزار و به ‌سرعت پایان می‌یابند، این آیین تا آخرین ساعات شامگاه پنجشنبه ادامه داشت. همین تداوم زمانی، باعث شد تا مراسم حالتی شناور به خود بگیرد. دسته‌جات عزاداری از ساعات مختلف روز، از نقاط گوناگون شهر، خود را به مسیر اصلی می‌رساندند و در آن ادغام می‌شدند. برخی از گروه‌ها در ساعات ابتدایی صبح حرکت خود را آغاز کردند، در حالی که گروه‌های دیگر در ساعات بعدازظهر یا حتی عصر به جمعیت پیوستند.
این شناور بودن، به‌ویژه برای مردمی که به دلایل مختلف امکان حضور در ساعات اولیه را نداشتند، فرصت مشارکت فراهم کرد. به این ترتیب، خیابان‌های منتهی به مسیر مراسم، در تمام طول روز شاهد جریان پیوسته‌ای از جمعیت  بود.
در کنار بُعد سوگوارانه، مراسم اربعین کارکردهای دیگری نیز پیدا کرد. یکی از مهم‌ترین این کارکردها، تبدیل این آیین به بستری برای اعلام موضع صریح از سوی مردم بود. یعنی شرکت ‌کنندگان، با حضور در خیابان‌ها، صرفاً به عزاداری نپرداختند، بلکه از این فرصت برای بیان حمایت خود از حاکمیت و نیروهای مسلح نیز استفاده کردند.در واقع، می‌توان گفت که مراسم اربعین، ادامه همان روندی بود که در 40 روز گذشته از سوی مردم در کشور جریان داشته و اکنون نیز در جریان است.
نکته قابل توجه دیگر، تنوع گروه‌های شرکت‌ کننده در این مراسم بود. در مسیر حرکت، می‌شد دسته‌جات مختلفی را مشاهده کرد که هر یک با سبک خاص خود به عزاداری می‌پرداختند.
اما این مراسم، تنها به داخل مرزهای ایران محدود نماند. همزمان با برگزاری آیین اربعین در ایران، در برخی دیگر از کشورهای مسلمان و به‌ویژه جوامع شیعی نیز مراسم‌هایی به همین مناسبت برگزار شد. در کشورهایی مانند عراق و یمن نیز شرکت‌ کنندگان با برپایی مراسم عزاداری، اربعین شهادت رهبر انقلاب اسلامی را گرامی داشتند.
 
خطیب جمعه تهران: به مسئولان کشور اعتماد داریم
البته این تنها مراسم اربعین رهبر شهید انقلاب نبود. روز گذشته نیز همزمان با برگزاری نماز جمعه، مردم سراسر کشور یاد آیت‌الله خامنه‌ای را گرامی داشتند. این مراسم در تهران در مرقد بنیانگذار جمهوری اسلامی برگزار شد که این هفته میزبان نماز جمعه به امامت حجت‌الاسلام و المسلمین حاج علی اکبری بود.
خطیب نماز جمعه تهران در بخشی از خطبه‌های خود با اشاره به برقراری آتش‌بس و در پیش بودن مذاکرات، تأکید کرد که «وحدت و انسجام ملی  «تنها راه ادامه پیروزی» است و  «اعتماد به مسئولان عالی و شورای عالی امنیت ملی» وجود دارد، اما «هیچ‌گونه اعتماد به دشمن» صورت نخواهد گرفت مگر آنکه «تمام شرایط توافق اولیه را اجرا کند.»