در طول جنگ رمضان که حالا به ایستگاه آتش‌بس دو هفته‌ای رسیده، هریک از نهادها، سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها برای ارائه خدمات به مردم و کاهش چالش‌ها و مشکلات احتمالی مربوط به جنگ، تلاشی بی‌وقفه داشتند و در این میان، با توجه به ماهیت ارتباطات و ضرورت حفظ آن به منظور تأمین امنیت روانی و آرامش مردم، وظیفه‌ای سنگین بر دوش مجموعه وزارت ارتباطات قرار داشت. هرچند قطع اینترنت بین‌الملل به منظور مقابله با هکرها و حملات سایبری خارجی، گلایه برخی کاربران را به دنبال داشت اما توسعه شبکه ملی اطلاعات سبب شد اینترنت بومی تا حد زیادی به نیازهای روزمره آنها پاسخ دهد. در این میان با وجود حملات موشکی به زیرساخت ها، ارتباطات نیز پایدار ماند.

پایداری ارتباطات
پایداری ارتباطات در سراسر کشور با وجود آسیب‌هایی به سایت‌ها و مراکز مخابراتی، ایجاد بستر مورد نیاز برای ارائه خدمات توسط پیام‌‌رسان‌های داخلی در غیاب اینترنت بین‌الملل و همچنین ایجاد ارتباطات پایدار در شهرهایی که به دلیل همزمانی جنگ با تعطیلات نوروز، میزبان جمعیت بالایی بودند، از چالش‌های حوزه ارتباطات بود. اگر نگاهی به اتفاقات و وضعیت ارتباطات در طول جنگ 40 روزه آمریکا-اسرائیل علیه ایران داشته باشیم، می‌بینیم که شرایط، نشان از تداوم ارائه خدمات ارتباطی در سراسر کشور دارد. به گواه معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات رگولاتوری، با وجود آسیب به بیش از ۱۵ مرکز مخابراتی و ۵۰۰ سایت اپراتورهای سیار طی حملات دشمنان صهیونیستی-آمریکایی، شبکه ثابت و سیار کشور، در این بازه زمانی همچنان پایدار ماند.
حمید خوانساری دراین باره گفت: «دراین مدت با وجود محدودیت‌های عملیاتی و چالش‌های ناشی از شرایط جنگی، تیم‌های فنی اپراتورهای ارتباطی ثابت و سیار با حداکثر توان برای جلوگیری از بروز قطعی در شبکه و تداوم خدمت‌رسانی به مردم تلاش کردند.»
او در ادامه توضیح داد: «در طول جنگ رمضان بیش از ۱۵مرکز مخابراتی و ۵۰۰ سایت اپراتورهای سیار در سراسر کشور دچار آسیب جزئی یا کلی شدند که با اقدامات فنی و تلاش مستمر، بخش عمده‌ای از این سایت‌ها بازیابی شد.»
خوانساری تصریح کرد: «در مواردی که به‌دلیل تخریب زیرساخت‌ها امکان بهره‌برداری مجدد از برخی سایت‌ها فراهم نشد، پوشش ارتباطی مناطق مربوط از طریق سایت‌های همجوار سایر اپراتورها و برقراری رومینگ تأمین شد تا کاربران به ارتباطات پایدار دسترسی داشته باشند.» او تأکید کرد: «شبکه ارتباطی کشور با وجود شرایط خاص جنگی و خسارت‌های وارده، در این مدت از پایداری قابل قبولی برخوردار بود و خدمات اپراتورها بدون وقفه به مردم ارائه شد.»
تداوم ارائه خدمات در استان‌های مسافرپذیر به‌ویژه شمال کشور، در ایام نوروز نیز هر سال مورد توجه وزارت ارتباطات قرار داشت اما امسال همزمانی جنگ با این تعطیلات، باعث شد حجم مسافران از انتظار فراتر برود که این چالش‌ها، خود نگرانی‌هایی ایجاد کرده بود. با این حال شاهد تداوم خدمت‌رسانی زیرساخت‌های دیجیتال با مدیریت ترافیک ارتباطی در کشور بودیم. به گونه‌ای که مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان گیلان از تداوم فعالیت بدون وقفه زیرساخت‌های ارتباطی این استان و استمرار خدمت‌رسانی شبکه‌های ارتباطی در سطح استان خبر داد.» توکلی، این وضعیت را حاصل هماهنگی میان اپراتورها و آماده‌باش کامل تیم‌های فنی عنوان کرد و افزود: «با وجود تهاجمات دشمن و افزایش بی‌سابقه ترافیک ارتباطی، شبکه‌های ارتباطی بدون هیچ قطعی به فعالیت ادامه دادند و ارتباطات مردم و مسافران به‌صورت پایدار برقرار ماند.»
او البته برخی اختلالات محدود را پذیرفت و گفت: «در برخی مناطق به دلیل تراکم بالای کاربران و محدودیت پهنای باند، اختلالات مقطعی ایجاد شد، اما این موارد به‌سرعت مدیریت شد.»

ارائه خدمات کلیدی پنج سازمان در پیام‌رسان داخلی
در شرایطی که امکان مراجعه حضوری به اداره‌های مختلف برای کاربران وجود نداشت، در طول جنگ تحمیلی سوم، درگام اول ارائه خدمات کلیدی پنج سازمان در یکی از پیام رسان ها(بله) آغاز شد؛موضوعی که قرار است ادامه‌دار باشد و سایر سازمان‌ها نیز به ارائه خدمات کلیدی خود بر بستر پیام‌رسان‌های داخلی بپردازند. از این خدمات می‌توان به سلامت ایران اشاره کرد که کاربران می‌توانند پیگیری پوشش، استعلام اعتباربیمه، دریافت نسخه الکترونیک و پشتیبانی را از طریق این پیام‌رسان داخلی انجام دهند. از دیگر سازمان‌هایی که در طول جنگ، خدمات خود را بر این بستر ارائه دادند می‌توان به شرکت توزیع برق، شرکت ملی گاز ایران، شرکت آب و فاضلاب و سازمان راهداری اشاره کرد. از سوی دیگر پیام‌رسان‌ها هرچند در ارائه خدمات با اختلالات مقطعی هم مواجه شدند اما درنهایت درغیاب اینترنت بین‌الملل و پیام‌رسان‌های خارجی موفق شدند به نیازهای کاربران پاسخ دهند. میزان استقبال از پیام‌رسان‌های داخلی هم در این مدت بسیار بالا رفت به گونه‌ای که یکی از پیام‌رسان‌های داخلی(ایتا) برای جلوگیری از افت کیفیت خدمات برای کاربران فعلی، ثبت‌نام کاربران جدید را متوقف و اعلام کرد که این سرویس به دلیل مدیریت و کنترل منابع، امکان پذیرش کاربر جدید را ندارد. این موضوع البته نگرانی‌هایی را ایجاد کرده و بسیاری معتقدند این امر نشان می‌دهد که زیرساخت‌ها هنوز پاسخگوی نیاز کاربران نیستند و باید به تقویت زیرساخت‌های پیام‌رسان‌های داخلی توجهی ویژه‌تر شود.

ارائه 13میلیون خدمت پستی
در ایام جنگ بسیاری از مردم ترجیح می‌دادند به منظور تأمین امنیت خود از تردد در شهر اجتناب کنند و خرید خود را از فروشگاه‌های اینترنتی انجام دهند. اینجا بود که بخش دیگری از بدنه ارتباطات یعنی شرکت ملی پست، پای کار مردم ماند. معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ملی پست از ارائه بیش از ۱۳ میلیون خدمت پستی در جنگ رمضان خبر داد و این عملکرد را حاصل پایداری شبکه و تلاش مستمر کارکنان در سراسر کشور دانست.
محمد احمدی، مدیرعامل شرکت ملی پست یادآور شد: «از این میزان، ۳ میلیون و ۹۹۵ هزار مورد مربوط به خدمات الکترونیکی و ۹ میلیون و ۳۸ هزار مورد مربوط به خدمات باجه‌ای و فیزیکی بوده است.» او تصریح کرد: «از مجموع خدمات فیزیکی، حدود ۸۸۹ هزار مورد به مرسولات حوزه تجارت الکترونیک و فروشگاه‌های اینترنتی اختصاص دارد که نشان‌دهنده تداوم جریان خدمات‌رسانی در این بخش است.» احمدی از پاسخ سرویس «دستیار پستی من» در پیام‌رسان «بله» به یک میلیون و ۹۸۶ هزار و ۱۵۰ درخواست رهگیری مرسوله خبر داد و آن را نشانه‌ای از کارکرد مناسب ارائه خدمات دولتی بر بستر پیام‌رسان‌های بومی دانست.

برش

پایداری شبکه ارتباطی تهران با بیش از ۷۰۰ مأموریت اضطراری

مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان تهران هم از انجام بیش از ۷۰۰ مأموریت اضطراری برای حفظ پایداری شبکه ارتباطی استان در جریان جنگ تحمیلی سوم خبر داد و اعلام کرد با تلاش تیم‌های فنی و عملیاتی، خدمات ارتباطی به شهروندان بدون وقفه ارائه شد.
مرتضی رضایی با اشاره به تأکید وزیر ارتباطات بر تداوم خدمات‌رسانی مطلوب در جریان جنگ تحمیلی سوم، گفت: «شبکه ارتباطی استان با تلاش اپراتورها و مجموعه مخابرات در طول جنگ ۴۰ روزه پایدار ماند و شهروندان به خدمات ارتباطی دسترسی کامل داشتند.»
رضایی با اشاره به قطع ارتباط بیش از ۵۰ هزار مشترک در پی حمله ۱۶ اسفند به مرکز مخابراتی شهید منتظری شهرری یادآورشد: «با تلاش شبانه‌روزی، تاکنون ارتباط بیش از ۳۰ هزار مشترک برقرار شده است. برای برقراری ارتباط ۲۰هزار مشترک باقی‌مانده، توسعه شبکه فیبر نوری و حفاری مورد نیاز است که این اقدام با همکاری شهرداری تهران در دستور کار قرار دارد. او همچنین با اشاره به آسیب به یکی از هاب‌سایت‌های همراه اول در این مرکز، تصریح کرد: «این سایت به‌سرعت بازسازی شد و به مدار بازگشت تا اختلال در سایت‌های وابسته به حداقل برسد.»
رضایی همچنین از اتصال ارتباط بیش از ۲ هزار مشترک در شادآباد در کمتر از یک روز خبر داد که در حمله شامگاه ۶ فروردین به مرکز مخابراتی شهید محسنیان در این منطقه قطع شده بود. همچنین با وجود آسیب به برخی سایت‌های ارتباطی در مناطق هدف حمله، شبکه موبایل پایدار ماند، چراکه تیم‌های امدادی بلافاصله عملیات ترمیم را انجام دادند.