استقبال گسترده منطقهای و عربی از آتشبس
در پی اعلام آتشبس موقت میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، موجی از واکنشهای مثبت و حمایت گسترده در کشورهای منطقه و جهان عرب شکل گرفت. مواضعی که همگی بر ضرورت کاهش تنشها، تقویت دیپلماسی و جلوگیری از گسترش بحران تأکید داشتند، نشان از امیدواری عمومی به باز شدن مسیر گفتوگو و ایجاد ثبات در خاورمیانه دارد. این آتشبس دوهفتهای که با هدف توقف درگیریها و فراهم کردن بستر مذاکرات سیاسی اعلام شد، اولین گام ملموس در چند هفته تنشهای نظامی اخیر محسوب میشود. پیام ایران در این رابطه توسط وزیر امور خارجه و شورای عالی امنیت ملی اعلام شد و طی آن تعلیق موقت حملات، تضمین تردد امن در تنگه هرمز و همزمان آمادگی برای مذاکره بر اساس پیشنهادهای ۱۰بندی ایران اعلام گردید.
مصر: تأکید بر ثبات و حمایت از همسایگان
عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهوری مصر، با استقبال از آتشبس، آن را گامی مثبت در مسیر کاهش تنشها و بازگرداندن امنیت و ثبات به منطقه دانست. او ابراز امیدواری کرد این توافق مقدمات یک توافق دائمی برای پایان جنگ و تضمین امنیت جمعی کشورهای منطقه را فراهم کند. رئیسجمهوری مصر همچنین بر حمایت کامل کشورش از اعضای شورای همکاری خلیج فارس، اردن و عراق در شرایط حساس کنونی تأکید کرد و خواستار توجه به نگرانیهای امنیتی این کشورها در هرگونه توافق آتی شد. وزارت امور خارجه مصر نیز در بیانیهای جداگانه، اقدام ایران و آمریکا را «تحولی مثبت و مهم» برای تحقق آرامش منطقهای توصیف و تأکید کرد که تعلیق عملیات نظامی، فرصتی طلایی برای باز کردن مسیر مذاکرات و گفتوگوی سازنده است. در این بیانیه، ضرورت احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهای منطقه نیز مورد تأکید قرار گرفت.
عراق: فرصت برای گفتوگوی پایدار
وزارت امور خارجه عراق با استقبال از آتشبس، آن را گامی مؤثر در کاهش تنشها و افزایش فرصتهای دستیابی به ثبات منطقهای ارزیابی کرد. این وزارتخانه تأکید کرد که پایبندی کامل به آتشبس و پرهیز از هرگونه اقدام تحریکآمیز، شرط اصلی ادامه روند مثبت است. عبداللطیف جمال رشید، رئیسجمهوری عراق، این تحول را فرصتی مهم برای تقویت مسیر گفتوگو و نهادینهسازی راهحلهای مسالمتآمیز توصیف کرد و خواستار بهرهبرداری از آن برای دستیابی به راهکارهای پایدار شد.
فلسطین: ضرورت تعمیم آتشبس
در فلسطین، حازم قاسم، سخنگوی جنبش حماس، اقدام ایران در مهار تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی را ستود و گفت که موفقیت جمهوری اسلامی ایران در جلوگیری از تحقق اهداف دشمن، نمونهای از مقاومت بزرگ ملی و منطقهای است.
محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین نیز با استقبال از آتشبس، خواستار تعمیم آن به سرزمینهای فلسطینی شد. او با اشاره به تداوم حملات در نوار غزه، کرانه باختری و قدس، بر ضرورت توقف اقدامات نظامی و پایان حملات علیه لبنان تأکید کرد.
لبنان: مسیر به توافق جامعتر
«جوزف عون»، رئیسجمهوری لبنان، اعلام آتشبس را گامی اولیه برای رسیدن به توافقی جامعتر دانست و از تلاشهای صورتگرفته برای تحقق این توافق تقدیر کرد. وی بر این نکته تأکید کرد که حل اختلافات باید از طریق روشهای مسالمتآمیز و در چهارچوب احترام به حاکمیت کشورها صورت گیرد. رئیسجمهوری لبنان همچنین بر ادامه تلاشها برای تثبیت صلح و اعمال حاکمیت کامل دولت بر تمامی اراضی تأکید کرد.
اردن: اهمیت تضمین آزادی کشتیرانی
اردن نیز با استقبال از آتشبس، آن را اقدامی مثبت در راستای پایان دادن به تنشهای خطرناک منطقهای دانست. وزارت امور خارجه این کشور با حمایت از نقش پاکستان در دستیابی به توافق، بر ضرورت ادامه تلاشها برای رسیدن به یک راهحل پایدار که ریشههای بحران را برطرف کند، تأکید کرد.
اردن همچنین بر اهمیت تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و پایبندی به قوانین بینالمللی، بویژه کنوانسیون حقوق دریاها، تأکید کرد. این رویکرد نشاندهنده توجه گسترده کشورها به امنیت اقتصادی و تجاری منطقه در کنار مسائل سیاسی و نظامی است.
قطر: پایبندی کامل به آتشبس و امنیت دریایی
وزارت امور خارجه قطر نیز آتشبس میان ایران و آمریکا را «گامی اولیه» در مسیر کاهش تنشها توصیف کرد و خواستار بهرهبرداری سریع از آن برای جلوگیری از گسترش بحران شد. این وزارتخانه بر پایبندی کامل به آتشبس، احترام به حاکمیت کشورها و توقف هرگونه اقدام بیثباتکننده تأکید کرد.همچنین قطر امنیت مسیرهای دریایی و تضمین آزادی تجارت بینالمللی را بهعنوان یکی از ارکان کلیدی ثبات منطقهای یادآوری کرد. این مواضع نشان میدهد که کشورهای حوزه خلیج فارس به دنبال کاهش تنشها بدون قربانی کردن منافع اقتصادی و تجاری خود هستند.
ژاپن: استقبال رسمی از آتشبس
در عرصه بینالمللی، «تاکایچی سانا»، نخستوزیر ژاپن در گفتوگو با رئیسجمهوری ایران از آتشبس دوهفتهای میان ایران و آمریکا استقبال و این اقدام را فرصتی برای تقویت گفتوگو و کاهش تنشهای منطقهای ارزیابی کرد و بر اهمیت پیگیری مسیرهای دیپلماتیک برای رسیدن به توافقات پایدار تأکید نمود.
روسیه: تعهد به صلح و موازنه منافع
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه با تأکید بر نقش جمهوری اسلامی ایران در معادلات منطقهای از عزم مسکو برای کمک به ثبات و حلوفصل درگیریها در غرب آسیا خبر داد. او تصریح کرد روسیه قاطعانه به دنبال دستیابی به راهحلی صلحآمیز برای مناقشات منطقهای است، بدون آنکه هیچ کشوری از جمله ایران و همسایگان آن مستثنی شود.«دیمیتری مدودف»، معاون شورای امنیت روسیه هم پس از اعلام آتشبس دوهفتهای، با بیان اینکه مسیر پیش رو هنوز نامشخص است، بر اهمیت نقش ایران در منطقه و تأثیر قدرت محور مقاومت تأکید کرد. او اشاره کرد که پذیرش شروط ایران توسط طرف آمریکایی و صهیونیستی، نشانه شکست دشمن در برابر عزم و اراده جمهوری اسلامی و متحدان منطقهای آن است.در مجموع، واکنشها به آتشبس ایران و آمریکا از مصر و عراق تا لبنان، فلسطین، اردن و قطر نمایانگر نوعی همگرایی منطقهای برای کاهش تنش، تقویت دیپلماسی و حرکت بهسوی راهحلهای سیاسی برای پایان بحرانهاست. این مواضع نه تنها به ایجاد فضای اعتماد میان بازیگران منطقهای کمک میکند که میتواند زمینهساز ثبات پایدار و کاهش خطرات نظامی و اقتصادی در خاورمیانه باشد.
برش
پیروزی تاریخی برای ایران
«دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا کمی پیش از اعلام خبر آتش بس با «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر اسرائیل صحبت کرد تا تعهد او را برای پایبندی به آتشبس جلب کند. او سپس با «عاصم منیر»، فرمانده ارتش پاکستان برای نهایی کردن توافق صحبت کرد.
ترامپ سپس در یادداشتی در شبکه اجتماعی خود، «تروث سوشال»، ادعا کرد«ایالات متحده از نزدیک با ایران همکاری خواهد کرد.» نیروهای آمریکایی ۱۵ دقیقه پس از انتشار پست ترامپ، دستور عقبنشینی دریافت کردند. عراقچی هم در پستی جداگانه اظهار داشت که ایران به آتشبس پایبند خواهد بود و تنگه هرمز را برای کشتیهایی که «با هماهنگی نیروهای مسلح ایران» فعالیت میکنند، باز خواهد کرد. ترامپ این پست عراقچی را در شبکه اجتماعی خود بازپخش کرد. همزمان «جی دی ونس»، معاون رئیس جمهور آمریکا، آتشبس موقت را «شکننده» توصیف کرد و از ایران خواست که با حسن نیت برای یک توافق بلندمدت مذاکره کند.
رهبران اروپایی، کشورهای عربی خلیجفارس، سازمان ملل متحد و برخی از کشورهای منطقه از توافق آتشبس موقت میان آمریکا و ایران استقبال کردهاند. در همین راستا شماری از مقام های آمریکایی به این آتش بس واکنش نشان دادند. «کریس مورفی»، سناتور مطرح آمریکایی به اتفاق واکنش نشان داد و نوشت: «به نظر میرسد ترامپ به تازگی با اعطای کنترل تنگه هرمز به ایران موافقت کرده است، یک پیروزی تاریخی برای ایران.»
