در واپسین دقایق بامداد چهارشنبه 19 فروردین پیش از آن ‌که شمارش معکوس تهدیدهای ادعایی «دونالد ترامپ»، رئیس جمهوری آمریکا به نقطه انفجار برسد، تهران و واشنگتن بر سر آتش‌بسی ۱۴ روزه به توافقی رسیدند که در پی پذیرش خواسته‌های 10 بندی ایران از سوی ایالات متحده انجام شد. این آتش‌‌بس که با میانجی‌‌گری پاکستان به دست آمد، در حالی بود که منطقه در آستانه یک جهش تنش‌آلود قرار داشت. با شروع این توافق، قرار است تنها دو روز دیگر مسیر دیپلماسی در اسلام‌آباد از سر گرفته شود، در حالی که ایران نیز از بازگشایی موقت تنگه هرمز خبر داده است؛ تصمیمی که بلافاصله به بازارهای جهانی سیگنال آرامش فرستاد و قیمت نفت را با افتی محسوس مواجه کرد.
شکل‌گیری آتش‌بس، حاصل بررسی‌های فشرده در سطوح عالی حاکمیتی و عقب‌نشینی ترامپ از مواضع اولیه خود بوده است. تهران پاسخ مکتوب خود به پیشنهاد واشنگتن برای پایان درگیری را از طریق پاکستان منتقل کرد؛ پاسخی ۱۰ بندی که بیش از آنکه بر «توقف موقت» تمرکز داشته باشد، بر «پایان پایدار جنگ» استوار است. در این چهارچوب، ایران با تکیه بر تجربه‌های پیشین، ایده آتش‌بس محدود را ناکافی دانسته و در عوض، مجموعه‌ای از الزامات راهبردی را از توقف کامل درگیری‌ها در سطح منطقه‌ای گرفته تا تضمین عبور امن از تنگه هرمز، بازسازی خسارات و لغو تحریم‌ها مطرح کرده است. اهمیت این پاسخ و پذیرش آن از سوی آمریکا در بستر تحولات میدانی اخیر دیده شود؛ جایی که ناکامی اهداف نظامی و امنیتی آمریکا و اسرائیل از جمله شکست عملیات هلی‌برن آمریکا در مناطق غربی و مرکزی ایران، موازنه را به ‌گونه‌ای تغییر داد که ابتکار عمل  را بار دیگر دردستان تهران حفظ کرد. در پی این تحولات، ترامپ با عقب‌نشینی از ادبیات تهدیدآمیز پیشین، پیشنهاد 10 بندی ایران را پذیرفت که به شکل‌گیری آتش‌بسی انجامید که اگرچه موقت است اما در واقع بازتاب یک چرخش عمیق‌تر در مسیر تقابل است؛ جایی که میدان و دیپلماسی، همزمان یکدیگر را بازتعریف کرده‌اند.
 آتش‌بس، محصول وحدت ملی
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، آتش‌بس اخیر را نتیجه تحقق اصول مدنظر ایران و برآمده از یک همبستگی فراگیر توصیف کرد. او با اشاره به نقش تعیین‌کننده «خون رهبر شهید، آیت‌الله خامنه‌ای» و حضور مؤثر مردم در صحنه تأکید کرد که این دستاورد، حاصل پیوند میان رهبری، مقاومت و مشارکت عمومی بوده است. پزشکیان در ادامه با نگاهی رو به آینده، بر تداوم این انسجام تأکید کرد و نوشت که مسیر پیش ‌رو نیز جز با «کنار هم ماندن» طی نخواهد شد. او با استفاده از هشتگ «با هم بودنمان پیروزی است»، این پیام را به یک راهبرد کلی تعمیم داد که از نگاه او هم در عرصه دیپلماسی هم در میدان دفاع و هم در حوزه‌های اجتماعی و خدمت‌رسانی باید حفظ و تقویت شود.
 محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور نیز با تأکید بر اینکه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ضریب پایداری ملی و انسجام ساختاری کشور را به گونه‌ای ارتقا بخشید که چهلمین روز آن عروج سرخ با پیروزی غرورآفرین و تاریخی ملت ایران در نبرد با جبهه شرارت گره خورد، گفت: آنچه امروز به عنوان ثبات خلل‌ناپذیر و اقتدار پیروزمندانه ایران مشاهده می‌شود، ثمره تکوین مکتب خامنه‌ای است.

 تحمیل طرح ۱۰ ماده‌ای به آمریکا
شورای عالی امنیت ملی ایران با صدور بیانیه‌ای از «پیروزی تاریخی» ایران پرده برداشت که در دل ۴۰ روز نبردی شکل گرفت که موازنه قدرت را در منطقه به نفع ایران تغییر داد. بیانیه با تبریک به مردم آغاز می‌شود، اما همزمان هشدار می‌دهد که این پایان راه نیست و برای تثبیت دستاوردها، همچنان «استقامت، تدبیر و وحدت ملی» ضروری است.
بر اساس این بیانیه جنگی که با تصور برتری سریع از سوی آمریکا و متحدانش آغاز شده بود، به مسیری متفاوت کشیده شد.
 به ‌گفته شورا، طرف مقابل با این تصور وارد میدان شد که می‌تواند در زمانی کوتاه، ایران را از نظر نظامی و سیاسی به زانو درآورد؛ اما نه‌ تنها این هدف محقق نشد، بلکه پاسخ ایران و نیروهای هم‌پیمانش در منطقه، معادلات را برهم زد. بیانیه تأکید می‌کند که نتیجه این رویارویی، تحمیل یک طرح ۱۰ ماده‌ای به آمریکا بوده است؛ طرحی که شامل تعهد به عدم تجاوز، تداوم کنترل ایران بر تنگه هرمز، پذیرش غنی‌سازی، رفع تحریم‌ها، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، پرداخت خسارت و توقف جنگ در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان است.
شورا در ادامه با ترسیم تصویری از میدان نبرد از وارد آمدن ضربات سنگین به زیرساخت‌ها، نیروها و ظرفیت‌های نظامی آمریکا و اسرائیل می‌گوید و تصریح می‌‌کند که این فشارها، دشمن را در کمتر از دو هفته به این جمع‌بندی رساند که امکان پیروزی وجود ندارد؛ نقطه‌ای که از آن، تلاش‌ها برای برقراری ارتباط و درخواست آتش‌بس آغاز شد. در نهایت، این بیانیه جنگ اخیر را یک «نبرد ترکیبی تاریخی» توصیف می‌کند که با اتکا به انسجام داخلی و حضور منطقه‌ای به تغییر موازنه و تحمیل اراده ایران انجامیده؛ هرچند تأکید می‌کند مسیر تثبیت این دستاوردها هنوز به پایان نرسیده است.
 
خروج ابتکار عمل 
از دست دشمن
بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا نیز روند یک نبرد ۴۰ روزه را به‌عنوان نقطه عطفی در تقابل با آمریکا و اسرائیل ترسیم می‌کند که با تأکید بر «مقاومت مردمی» و «ابتکار عمل نظامی» آغاز می‌شود و با ادعای تحمیل شروط ایران به دشمن پایان می‌یابد. بیانیه به مقطع ۹ اسفند اشاره می‌کند؛ زمانی که با آغاز دور جدید حملات و شهادت برخی فرماندهان و مردم، نیروهای مسلح ایران با حملاتی سریع و سنگین پاسخ دادند.
 بنا براین بیانیه این پاسخ‌ها نه‌تنها روند جنگ را تغییر داد، بلکه دامنه درگیری را به سطح منطقه‌ای کشاند و ابتکار عمل را از دست دشمن خارج کرد. در ادامه تأکید می‌شود که نیروهای نظامی ایران با هدف قرار دادن پایگاه‌ها و زیرساخت‌های حیاتی آمریکا و اسرائیل، تلفات و خسارات گسترده‌ای به آنها وارد کرده‌اند که هزینه‌های سنگین برای طرف مقابل داشته است.

برش

مذاکرات ایران و آمریکا ۲۱ فروردین در «اسلام‌آباد»
هیأت‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا از روز جمعه ۲۱ فروردین در اسلام‌آباد گفت‌و‌گوهای خود را آغاز خواهند کرد. به گزارش ایسنا، این در حالی است که دو کشور، پس از ۴۰ روز تقابل و تنش شدید، با میانجی‌گری پاکستان بر سر یک آتش‌بس دوهفته‌ای و از سرگیری مذاکرات بر اساس پیشنهاد ۱۰بندی ایران به توافق رسیدند. توافق مذکور، هم از سوی رئیس‌جمهوری آمریکا و هم توسط شورای عالی امنیت ملی ایران تأیید شد و آتش‌بس از ساعت ۳:۳۰ بامداد چهارشنبه ۸ آوریل ۲۰۲۶ به وقت ایران و ساعت ۸ شب سه‌شنبه ۷ آوریل به وقت شرق آمریکا، در تمام مناطق تحت تنش به اجرا درآمد.
بر اساس اطلاعیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، مذاکرات هیأت‌های ایران و آمریکا از ۲۱ فروردین در اسلام‌آباد آغاز خواهد شد و ایران برای این گفت‌وگوها مدت دو هفته زمان اختصاص داده است؛ با این حال، این مدت‌زمان با توافق طرفین قابل تمدید خواهد بود.
نخست‌وزیر پاکستان، که نقش ویژه‌ای در میانجی‌گری این پرونده حساس ایفا کرده است، با انتشار پیامی اعلام کرد: «با صمیمانه‌ترین آرزوها امیدوارم گفت‌وگوهای اسلام‌آباد به تحقق صلحی پایدار و قابل اتکا میان دو کشور منجر شود و در روزهای آینده اخبار خوش بیشتری را با شما به اشتراک خواهیم گذاشت.» وی همچنین از هیأت‌های دو کشور دعوت کرد تا روز جمعه ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ در اسلام‌آباد گرد هم آیند و مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی و حل و فصل تمامی اختلافات را آغاز کنند؛ توافقی که می‌تواند مسیر تازه‌ای در روابط منطقه‌ای و ثبات بین‌المللی رقم بزند.