درباره مثبت نگری که رمز موفقیت افراد در عبور از بحران هاست
اهمیت تاب آوری
گروه اجتماعی
زندگی ارزش زیستن دارد چون باور داریم که مسیرهای هموار و ناهموار آن، شرایط رشد و شکوفایی ما را فراهم می کند و عبور موفق ما از فراز و نشیب ها و بحران های آن فقط با کسب «تاب آوری» امکان پذیر است. مهارتی که کمک می کند با خویشتن داری و آرامش، موانع را پشت سر بگذاریم، محدودیت ها را از میان برداریم و قله های موفقیت را فتح کنیم؛ همان قله های افتخاری که روی آن ایستاده ایم.
دکتر علی خواجهحسینی روانشناس با بیان اهمیت تابآوری به «ایران» میگوید: «وقوع جنگ یا هر رویداد غیر مترقبه ای به طور طبیعی ما را با مجموعه ای از احساسات و هیجان ها مانند ترس و ناامیدی، ناتوانی در کنترل شرایط، خشم و اضطراب مواجه میکند. در چنین موقعیتی کسب مهارت تاب آوری کمک می کند تا نسبت به تواناییهای خود برای تغییر شرایط آگاهی پیدا کنیم، احساسات و هیجانهای منفی خود را بپذیریم و آنها را کنترل کنیم و تمامی تلاش خود را برای تغییر شرایط به کار بگیریم.»
تابآوران، مثبتاندیشان شوخطبع
اما افراد تاب آور چه ویژگی هایی دارند؟ این روانشناس در پاسخ به این سوال میگوید: «افراد تاب آور از «مرکز کنترل درونی» برخوردارند. وقتی از خود آگاهی برخوردار باشید، یعنی نقاط قوت و ضعف، توانایی ها و محدودیت های خود را به خوبی بشناسید، به تدریج به مرکز کنترل درونی دست پیدا میکنید و به این باور می رسید که با تکیه بر ظرفیتهای فردی و استفاده از امکانات مختلف می توانید شرایط خود را تغییر دهید.» او با بیان اینکه فرد تاب آور، مثبت نگر است، توضیح میدهد: «مثبت نگری به معنای نادیده گرفتن محدودیتها و خطرات نیست. مثبت نگری یعنی اینکه با شناخت صحیح نسبت به واقعیتهای اطراف خود، مسائل را همان گونه که هستند می بینید و با اجتناب از منفی نگری، تمامی امکانات و ظرفیتهای خود را برای حل مشکل، مدنظر قرار می دهید.» به نظر این روانشناس افراد تابآور افرادی مساله مدارند، او معتقد است: «افراد مساله مدار وقتی با مشکلی مواجه میشوند، به جای ابراز هیجانهای منفی یا جلب ترحم دیگران، بر مشکل یا بحران فعلی متمرکز می شوند و با کنترل احساسات و هیجانهای خود، راهحلهای مناسب را جستجو می کنند و اگر لازم بود از مشورت اطرافیان بهره میگیرند و از کمک ها استقبال می کنند.»
خواجه حسینی میگوید: «برخورداری از «ذهن آگاهی» بارزترین ویژگی این اشخاص است، وقتی از ذهن آگاهی برخوردار باشید، نسبت به احساسات و هیجانهای خود آگاهی پیدا میکنید و میتوانید درباره آنها فکر کنید یا آنها را با دیگران در میان بگذارید. در این صورت می توانید بر افکار و تصورات کارآمد متمرکز شوید و اجازه دهید تا احساسات و افکار ناکارآمد از ذهن شما عبور کنند و محو شوند.» او میگوید: «افراد تاب آور، شوخ طبع و اجتماعی هستند، شوخ طبعی و اجتماعی بودن به آنها کمک می کند تا درباره احساسات منفی یا مثبت خود با اطرافیان صحبت کنند، از منابع حمایتی بهره مند شوند و همواره به شبکه های ارتباطی متصل باشند. برخورداری از چنین شرایطی باعث می شود تا به جای گرفتار شدن در ورطه یأس و ناامیدی، همواره امیدوار باشند و تلاش کنند.»
مراحل کسب تاب آوری
خواجهحسینی میگوید: «خودآگاهی به افراد امکان می دهد تا قابلیت ها، محدودیت ها و ظرفیتهای خود را مرور کنند و به تصویر واضح تری از آنچه که هستند دست پیدا کنند. منظور از خودآگاهی مراقبت از خود ، یعنی مراقبت از جسم با ورزش کردن، استراحت و تغذیه مناسب و حفظ قابلیتهای ذهنی و روانی با مطالعه کردن، استفاده از تجارب دیگران و پرداختن به فعالیت های هنری است که افراد را به انسانی خودساخته، تاب آور و توانمند تبدیل می کند.»

