عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در تازه‌ترین مواضع خود کوشیده مرز روشنی میان «دشمن» و «همسایه» ترسیم کند؛ مرزی که به گفته او اگر از سوی کشورهای منطقه رعایت شود، می‌تواند مانع از گسترش دامنه جنگ شود. او تصریح کرده است که ایران هیچ دشمنی ای با کشورهای همسایه ندارد و همچنان مردم این کشورها را «برادران و خواهران» خود می‌داند اما در عین حال هشدار داده که هرگونه استفاده از خاک، آسمان یا آب‌های این کشورها علیه ایران، آنها را ناخواسته درگیر جنگ خواهد کرد. این موضع ‌گیری در حالی مطرح می‌شود که به گفته وزیر امور خارجه، حملات ایران صرفاً متوجه پایگاه‌ها و منافع آمریکایی بوده و نه کشورهای منطقه.
عراقچی در ادامه پرده از تاکتیک تازه‌ای برداشت که به گفته او، نیروهای آمریکایی در پیش گرفته‌اند. وی اعلام کرد که از آغاز جنگ، نظامیان آمریکا پایگاه‌های نظامی خود در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را ترک کرده و به هتل‌ها و ساختمان‌های اداری پناه برده‌اند؛ اقدامی که از نگاه تهران، استفاده از شهروندان این کشورها به‌عنوان «سپر انسانی» محسوب می‌شود. بنابراین او از هتل‌های این کشورها خواست تا همانند هتل‌های داخل آمریکا از ارائه خدمات به نظامیانی که امنیت غیرنظامیان را به خطر می‌اندازند، خودداری کنند.
وزیر خارجه ایران در بخش دیگری از مواضع خود به موضوع تردد در تنگه هرمز پرداخت که به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، اکنون در کانون تنش قرار گرفته است. عراقچی با انتقاد از مواضع آمریکا تأکید کرد که واشنگتن از محاصره غزه توسط اسرائیل حمایت می‌کند و مانع ارسال کمک‌های انسانی می‌شود، اما همزمان ایران را به‌دلیل اقدامات دفاعی خود در تنگه هرمز محکوم می‌کند.
به گفته او این رویکرد نمونه‌ای آشکار از «استاندارد دوگانه» است و حقوق بین‌الملل نمی‌تواند به‌صورت گزینشی مورد استفاده قرار گیرد. در واقع، تهران اقدامات خود در این گذرگاه حیاتی را در چهارچوب «دفاع مشروع» می داند.

اعتراض تهران به آژانس
هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها، جبهه دیگری نیز در حوزه دیپلماسی هسته‌ای گشوده شده است. اظهارات تازه «رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با واکنش تند تهران مواجه شد؛ به‌ویژه آنجا که مدیر کل آژانس از امکان نابودی توان هسته‌ای ایران تنها در صورت وقوع یک جنگ هسته‌ای سخن گفت. در همین راستا، کاظم غریب‌آبادی این مواضع را جانبدارانه و مخرب توصیف کرد و پرسید آیا مدیرکل آژانس در جایگاه یک مقام بین‌المللی سخن می‌گوید یا یک تحلیلگر رسانه‌ای. این انتقادات در حالی مطرح می‌شود که ایران تأکید دارد حملات اخیر به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیزش از جمله در بوشهر و نطنز حتی با محکومیت رسمی آژانس نیز مواجه نشده است.

تلاش برای ثبت روایت در شورای امنیت
در همین حال ایران در نامه ای به شورای امنیت سازمان ملل که در پی حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای و زیرساخت‌های غیرنظامی ارسال شد، خواستار محکومیت فوری این اقدامات و الزام متجاوزان به پرداخت غرامت شده است.
همزمان، موضوع تهدید به ترور مقامات ارشد ایرانی و نیز استفاده برخی کشورهای منطقه از خاک و آسمان خود برای این حملات، به‌عنوان محورهای دیگر شکایت ایران مطرح شده است؛ مسائلی که می‌تواند دامنه بحران را از یک جنگ نظامی به یک چالش حقوقی و امنیتی گسترده‌تر تبدیل کند.

هشدارهای بین‌المللی
نگرانی از گسترش بحران
بازیگران بین‌المللی نیز نسبت به پیامدهای این جنگ هشدار داده‌اند. «وانگ یی»، وزیر امور خارجه چین در دیدار با مدیر کل آژانس تأکید کرده که حمله به تأسیسات هسته‌ای می‌تواند پیامدهایی غیرقابل پیش‌بینی داشته باشد و منطقه را درگیر رنجی عمیق ‌تر کند. در همین راستا، «میخائیل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمان های بین المللی وین نیز درباره خطرات حمله به نیروگاه بوشهر هشدار داده و آن را دارای تبعات سنگین به‌دلیل وجود ذخایر سوخت هسته‌ای دانسته است. 
همچنین«کی‌یر استارمر»، نخست وزیر انگلیس نیز با فاصله‌گذاری از رویکرد واشنگتن بر تصمیم‌گیری مستقل لندن تأکید کرده و «کایا کالاس»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم خواستار خروج آمریکا از این جنگ شده است.

تلاش برای مهار بحران
در کنار این هشدارها، مسیرهای دیپلماتیک نیز به‌طور موازی فعال شده‌اند و برخی کشورها تلاش دارند از تشدید بحران جلوگیری کنند. گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهایی مانند پاکستان، ترکیه و مصر پیام‌هایی را میان تهران و واشنگتن رد و بدل کرده‌اند تا راهی برای کاهش تنش بیابند.
همزمان، تماس‌هایی میان مقامات منطقه با عراقچی برقرار شده و به گفته منابع مختلف، هشدارهایی نیز به نمایندگان آمریکا منتقل شده است مبنی بر اینکه هرگونه حمله به زیرساخت‌های حیاتی ایران، می‌تواند با پاسخی گسترده و غیرقابل کنترل مواجه شود.

رایزنی های تلفنی عراقچی 
با مقام های خارجی
عراقچی در ادامه تحولات جاری در رایزنی‌های فشرده دیپلماتیک با مقام های خارجی بر حقوق قانونی ایران در مدیریت آبراه‌های راهبردی تأکید کرد. وی در گفت‌وگوی تلفنی با «آنتونیو گوترش»، دبیر کل سازمان ملل اعلام کرد که ممانعت از تردد شناورهای متعلق یا مرتبط با دشمن و متحدانش، حق قانونی ایران به‌عنوان کشور ساحلی است و نهادهای مسئول با در نظر گرفتن امنیت و ایمنی دریانوردی، اقدامات لازم را اتخاذ کرده‌اند.
وزیر خارجه ایران همچنین در گفت‌وگو با «یرمک کوشربایف»، وزیر خارجه قزاقستان بر ضرورت واکنش کشورهای ساحلی دریای خزر به حمله صورت‌ گرفته به بندرانزلی تأکید کرد و این موضوع را آزمونی برای همکاری‌های منطقه‌ای دانست. رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین در تماس با «هاکان فیدان»، همتای ترک خود نیز با انتقاد از رویکرد واشنگتن، درخواست مذاکره همزمان با ادامه حملات را نشانه‌ای از تناقض در رفتار و گفتار آمریکا توصیف کرد.