پیامهای تسلیت مدیران و نهادهای فرهنگی در پی شهادت علی لاریجانی
مردانه پای انقلاب ایستاد
هفته پیش که وزارت خارجه دولت متجاوز آمریکا برای دریافت اطلاعاتی از علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان جایزهای 15 میلیون دلاری تعیین کرد، لاریجانی در پاسخ به این اعلان، جملاتی از امام حسین(ع) را در شبکه اجتماعی «ایکس» منتشر کرد که ترجمه آن چنین است: «من مرگ را جز سعادت نمیبینم و زندگی با ستمگران را جز ملال و خواری نمیدانم.» 26 اسفندماه علی لاریجانی نه با مرگ در بستر، بلکه با شهادت که ناشی از ترور و تجاوز دشمن اسرائیلی بود، از این جهان رفت. لاریجانی سه دوره رئیس مجلس شورای اسلامی و دو دوره دبیر شورای عالی امنیت ملی بوده است. باوجود این، نه تنها به دلیل صبغه دانشگاهی و تدریس فلسفه غرب در دانشگاه تهران، بلکه به دلیل مدیریتهای فرهنگی، جایگاه و تأثیر ویژهای بر فرآیندهای فرهنگی پس از انقلاب اسلامی داشته است. به همین دلیل بود که شهادت این مدیر باسابقه فرهنگی، پژواک بسیاری در میان فعالان و مدیران و سازمانهای مختلف فرهنگی کشور داشت و هر یک با صدور پیامهای جداگانهای، این شهادت را تسلیت گفتند.
کارنامه شهید لاریجانی در سینما
به گزارش «ایرنا»، شهید علی لاریجانی در ابتدای دهه ۷۰ و در سالهایی که سینمای ایران پس از جنگی هشت ساله با مشکلات متعددی مواجه بود، به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد. تولید آثار سینمایی متنوع در ژانرهای مختلف، حضور فیلمهای ایرانی در جشنوارههای بینالمللی و بالا رفتن تولیدات صداوسیما از جمله اقدامات او بود.
مدیران فرهنگی به ویژه در عرصه سینما و تلویزیون، نقش مهمی در شکلگیری آثار ماندگار و نیز تأثیرگذاری روی مخاطبان خود دارند. در حقیقت، آنان نقشه راه را طرح کرده و سپس افرادی که در این حوزه فعال هستند، کار را پیش برده و محصول نهایی را در اختیار مخاطبان خویش قرار میدهند. یکی از این گروه مدیران برگزیده که در دهه ۷۰ کاملاً اثرگذار بودهاند، شهید علی لاریجانی بود. او در ابتدای دهه ۷۰ و در سالهایی که سینمای ایران پس از جنگی هشت ساله با مشکلات متعددی مواجه بود، به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد. یکی از نقاط قوت دوره سه ساله وی، تولید آثار سینمایی متنوع در ژانرهای مختلف بود که سلایق گوناگونی را پوشش میداد؛ از اکشنهای سرگرمکننده تا کمدیهای بعضاً جذاب و سر آخر ملودرامهای محبوب تماشاگران داخلی.
از سوی دیگر، حضور فیلمهای ایرانی در جشنوارههای بینالمللی همچنان با قوت تداوم داشته و جوایز زیادی هم در تالار افتخارات آن جای داد. در عین حال، فیلمسازان مطرحی همچون عباس کیارستمی، داریوش مهرجویی و مسعود کیمیایی در این دوره سه ساله فیلمهای جذابی ساختند که هر کدام علاقهمندان پروپاقرص خود را داشتند. مهمترین فیلم سینمایی ایران در رابطه با انتفاضه یعنی فیلم «بازمانده» نیز در همین ایام از سوی سیفالله داد کلید خورده و در جشنواره فجر و اکران عمومی نیز مورد توجه قرار گرفت.
کارنامه شهید لاریجانی در سیما
با ورود دکتر لاریجانی به سازمان صداوسیما، تکانی اساسی به سه شبکه آن سالها داده شده و تولیدات تلویزیونی به ویژه سریالها کیفیت بهتری پیدا کردند. تولید سریالهای رده «الف» که نیاز به سرمایهگذاری سنگین داشت، در دوره فوق رونق گرفت که در رأس آن سریالهای تاریخی و دینی قرار گرفتند.
«تنهاترین سردار» با نگاهی به بخشی از دوران امامت امام حسن(ع) و ولایت عشق با محوریت امام هشتم امام رضا(ع)، سرآمد سریالهای یاد شده هستند که کارگردانی هردوی آنها را مهدی فخیمزاده به عهده داشته است. آن هم با پروداکشن و پست پروداکشن سنگینی که به خوبی انجام شده و سرانجام روی آنتن رفتند. بخش مهمی از کیفیت نهایی این دو سریال که مخاطبان زیادی هم پیدا کردند، به مدیریت هوشمندانه لاریجانی در سطح کلان باز میگشت که در نهایت دوره مدیریت او بر صداوسیما را به یکی از دورههای پربار چهار دهه اخیر صدا و سیما تبدیل کرد. درست همان کاری که در دوره مدیریتش بر وزارت فرهنگ انجام داد و آثار به جای مانده از آن سالها نیز گواهی بر این اثرگذاری هستند.
روایت یک مدیر
از مدیریت فرهنگی شهید لاریجانی
مدیرعامل مؤسسه سینما شهر، روایتی از دوران تصدیگری شهید لاریجانی در سازمان صداوسیما ارائه داد. حبیب ایلبیگی در گفتوگو با «ایرنا» با بیان اینکه وقتی شهید لاریجانی از وزارت فرهنگ و ارشاد به صدا وسیما رفتند، منشأ تحولات زیادی در صدا و سیما شدند، اظهار کرد: «ایشان سیمافیلم را برای ساخت سریالهای بزرگ و درجه الف ایجاد کردند.» وی افزود: «در دوران مدیریت شهید لاریجانی، سریال امام حسن(ع) و امام رضا(ع) تولید شدند. همچنین بخش عمدهای از فیلمهای سینمایی که پروانه ساخت داشتند با حمایت سیمافیلم تبدیل به مینیسریال شدند.»
ایلبیگی ادامه داد: «از جمله اینها میتوان به کارهای مرحوم رسول ملاقلی پور اشاره کرد؛ «سفر به جذابه» فیلمی بود که مینی سریال شد و این اتفاقی بود که در دوره مدیریت شهید لاریجانی رخ داد؛ یا اثر «بازمانده» هم همین اتفاق برایش افتاد.» مدیرعامل مؤسسه سینما شهر با تأکید بر اینکه شهید لاریجانی نقطه امنی برای سینماگران در صداوسیما تشکیل داد، گفت: «بالای ۲۰ الی ۳۰ فیلم سینمایی بودند که مینی سریال از آنها تولید شد. در آن زمان بخش عمدهای از اهالی سینما، سیمافیلم را پناهگاهی میدانستند که میتوانستند به راحتی با آن کار کنند؛ این نفع دو طرفه داشت چراکه تلویزیون هم از عوامل سینما کمک میگرفت و همین باعث شد که این دوره درخشان در تاریخ تلویزیون ایجاد شود.»
ایلبیگی اظهارکرد: یکی دیگر از اتفاقاتی که در دوره مدیریتی ایشان رقم خورد ایجاد مراکز صداوسیما در استان های کشور بود. این از نظر پدافند غیرعامل مهم بود؛ فکر کنید اگر دشمن همه صداوسیمای تهران را بزند، هر کدام از مراکز استانی میتواند کارصداوسیمای تهران را انجام دهند. اینها سرمایه گذاریهای بزرگی بود که از سوی ایشان انجام شد و نگاه فرهنگی و آینده نگرانه ایشان این اتفاقات را رقم زد.
مدیر عامل مؤسسه سینما شهر با بیان اینکه پاداش مجاهدت در راه خدا شهادت است، گفت: من روز قدس ایشان را در راهپیمایی دیدم؛ از اینکه مسئولان در راهپیمایی حضور داشتند هم نگران و هم خوشحال بودم؛ این شجاعت ستودنی بود که در این شرایط که دشمنان، ایشان را رصد می کنند، میان جمعیت آمده بودند. پاداش مجاهدت در راه خدا، شهادت است و این بزرگ ترین پاداش برای آنهاست.
وی ادامه داد: از طرفی برای ما که ماندیم هم ناراحت کننده است که یک مدیر توانا، همه جانبهنگر، مؤثر و متعادل و خیلی خوب را ازدست دادیم و این خسران بزرگی است.
ایلبیگی با اشاره به فرهنگ شهادت در ایران، گفت: در فرهنگ ما با شهادت هر فرمانده، نفر بعدی جای او را میگیرد. هر فرمانده ای که شهید میشود، بلافاصله نفر بعدی جای او را میگیرد و استوار میایستد. اینکه نگران باشیم که همه چیز از دست رفته؛ این طور نیست چراکه جوانان شجاع و آماده پشت سنگرها حضور دارند. در زمان جنگ هم وقتی فرمانده گردان شهید می شد، نفر بعدی جای اورا میگرفت و هیچگاه احساس نمیکردیم که فرمانده نداریم.
مواضع صریح شهید لاریجانی
در جنگ رمضان
علی لاریجانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی مسئولیتهای حساس و کلیدی را برعهده گرفت. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۰ سال ریاست سازمان صداوسیما، سه دوره ریاست نهاد قانونگذاری کشور (مجلس شورای اسلامی)، مشاور رهبر معظم انقلاب اسلامی، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و دو دوره دبیری شورای عالی امنیت ملی از جمله نقش آفرینیهای وی در سپهر سیاست ایران بود. علاوه بر این در انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم خود را در معرض رأی مردم گذاشت و با اینکه نتوانست در آن دوره اعتماد مردم را به دست آورد اما باز به عنوان یک سرباز رهبری و مردم تا لحظه آخر برای پرچم سه رنگ و مقدس کشورش تلاش و جهاد کرد.
در سال 1403 با حکم رئیسجمهوری بار دیگر ردای دبیری شورای عالی امنیت ملی را برتن کرد و با سابقه و تجربه گسترده تصدی مسئولیت در حوزههای حساس و گوناگون، نقشی تعیین کننده و کلیدی در دفاع از دیپلماسی و امنیت ملی کشور داشت و بیمهری ها موجب عافیتگزینی و بیتفاوتی او که از ذخائر مدیریتی و ملی نظام بود، نشد. بنابراین در دوره جدید تلاشهای خستگیناپذیر سیاستمدار فلسفهدان برای دور کردن سایه جنگ از سر کشور و مقاومت جانانه در برابر تهدیدات بیگانگان، هرگز از حافظه تاریخ پاک نخواهد شد.
شهید لاریجانی در جایگاه دبیری شعام ارتباط و تعامل سازندهای بین نهادهای مسئول و ذیربط در حوزه های امنیتی و سیاسی برقرار کرد و شخص او به رغم همه تهدیدات و تحریمها، میدان را تا دقیقه آخر ترک نکرد تا به دشمن گوشزد کند، تفاوت اساسی میان مسئولان و کارگزاران نظام اسلامی با آنها در همین موضوع نهفته است. با توجه به اینکه در فهرست ترور موساد قرار داشت شجاعانه روز قدس در جمع راهپیمایان حضور یافت و برای تل آویو و واشنگتن خط و نشان کشید. سحرگاه ۱۰ اسفندماه وقتی شهادت حضرت آیت الله خامنهای به صورت رسمی اعلام شد او یکی از مسئولان بلندپایه بود که در مقابل دوربین قرار گرفت و از انتقام قطعی و سخت ایران برای ریخته شدن خون شخص اول کشورمان سخن به میان آورد. کار به اینجا بسنده نشد و او دوباره با مردم در ایام جنگ تحمیلی گفتوگو کرد و اطمینان داد: «ما ترامپ را برای جنایتهایی که مرتکب شده رها نمی کنیم.» شجاعت وی در اتخاذ مواضع محکم و قاطع دشمن را کلافه کرده بود. فقط کافیاست، مواضع و اظهارات دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی در سومین جنگ تحمیلی را مرور کنیم تا بفهمیم او با نگاه ژرف و عمیقی که به مسائل امنیت ملی داشت، مردم و مسئولان را نسبت به برنامهها و توطئههای متجاوزان پلید آگاه میساخت. باید تقویم «جنگ رمضان» را ورق بزنیم تا پی بریم این سیاستمدار کهنه کار چگونه با مواضع هوشمندانه، صریح و شجاعانه اش دشمن را گوشه رینگ قرار میداد.
به عنوان مثال، ۲۵ اسفند در نامهای خطاب به مسلمانان و دولتهای مسلمان نوشت: «برخی کشورها پا را فراتر گذاشته و گفتند چون ایران پایگاههای آمریکا و منافع آمریکا و اسرائیل را در آن کشورها هدف قرار داده، پس ایران دشمن ماست! آیا ایران باید دست روی دست بگذارد که از پایگاه های آمریکا در کشورهای شما به ایران حمله شود!؟ بهانه تراشی می کنند؛ در یک طرف نبرد امروز آمریکا و اسرائیل هستند و در یک طرف ایران مسلمان و نیروهای مقاومت. شما در کدام طرف قرار دارید؟ به آینده دنیای اسلام فکر کنید. میدانید آمریکا به شما هیچ وفایی ندارد و اسرائیل دشمن شماست. دقیقهای به خود و آینده منطقه بیندیشید. ایران خیرخواه شماست و قصد سلطه بر شما را ندارد.» در ۲۴ اسفند هم طی مطلبی در صفحه شخصیاش در فضای مجازی دست دشمن را خواند و نوشت: «شنیدهام باقیمانده تیم اپستین طراحی توطئهای را کردهاند که ماجرایی نظیر ۱۱ سپتامبرخلق کنند و ایران را متهم سازند. ایران اصولاً با چنین برنامههای تروریستی مخالف است و جنگی با ملت امریکا ندارد.» ۲۲ اسفند در حاشیه روز قدس که تصاویر حضور او بازتاب گستردهای در رسانههای برون مرزی بخصوص شبکههای صهیونیستی داشت در گفتوگویی تأکید کرد: «عقل ترامپ نمیرسد و نمیداند که ملت ایران ملتی رشید و قوی و با اراده است، هرچه او بیشتر فشار بیاورد، اراده ملت ایران قویتر خواهد شد.»
مدیر، سیاستمدار، شهید
مطابق آنچه درباره علی لاریجانی گفته شد، یعنی آنچه از دوران کاری و حرفهای اش از ابتدای انقلاب تا روز شهادتش، می توان کارنامه دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی را اینطور خلاصه کرد؛ سیاستمدار فلسفهدانی که ابتدا راه مدیریت در حوزه فرهنگی را در پیش گرفت، بعد از بیش از 10 سال تجربه اندوزی در حوزه مدیریت فرهنگی، به سیاستمداری چیرهدست تبدیل شد و در نهایت، پس از سالها سیاستمداری و مدیریت سیاسی در حوزه هایی چون مجلس و شورای عالی امنیت ملی، این استاد فلسفه غرب دانشگاه تهران به جایگاه رفیع شهادت نائل آمد. عجین بودن فلسفه و فرهنگ با ذهن و رفتار و شخصیت او بود که جایگاه ویژه ای به او بخشیده و به ادبیات و کنشگری سیاسی او شکل دیگری داده بود. کارنامه فرهنگی او، هم در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و هم در صداوسیما، به منزله بازکردن راه های بزرگ برای بروز و ظهور آن چیزی است که می توان آن را سینمای ایرانی یا فیلم ایرانی توصیف کرد؛ سینما و فیلمی که برپایه بنمایههای درونی فرهنگ و جامعه و نیز ارزشها و باورهای ایرانی، تولیداتی شگرف خلق میکند که در ایران و جهان شاخص بوده و مُهر ایران اسلامی را با خود دارد.

