کشور مستکبری که دهه‌ها خود را مدافع «حقوق دریاها»، «امنیت کشتیرانی» و «قواعد جنگ» معرفی کرده و بارها دیگر کشورها را به نقض این اصول متهم کرده است، در جریان جنگ تجاوزکارانه خود علیه ایران، اقداماتی انجام داده که حتی با حداقل معیارهای شناخته ‌شده حقوق بین‌الملل در زمان جنگ نیز سازگار نیست.
در حقوق جنگ نیز اصولی مانند تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی و خودداری از حمله به اهداف خارج از میدان نبرد به عنوان قواعد بنیادین شناخته می‌شوند. با این حال، حملات ایالات متحده نشان می‌دهد که واشنگتن در عمل، خود را ابداً مقید به همین قواعدی که سال‌ها از آن سخن گفته، نمی‌داند.
در طول مدتی که از آغاز جنگ تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران می‌گذرد، دو حادثه بیش از دیگر موارد در افکارعمومی ایران و جهان بازتاب پیدا کرده است؛ نخست حمله جنایتکارانه به مدرسه دخترانه در میناب که به شهادت بیش از ۱۷۰ دانش‌آموز انجامید؛ دومین حادثه، هدف قرار گرفتن ناو ایرانی دنا در آب‌های دوردست اقیانوس هند است. حمله‌ای که به دلیل شرایط وقوع آن، حتی در میان ناظران خارجی نیز به عنوان اقدامی غیرمتعارف و خارج از چهارچوب‌های معمول جنگ مورد بحث قرار گرفته است.
 
حمله‌ای در هزاران کیلومتر دورتر از میدان جنگ
ناو دنا در زمانی هدف قرار گرفت که اساساً در منطقه جنگی حضور نداشت. این ناو در مسیر بازگشت از یک مأموریت آموزشی و شرکت در رزمایش‌های بین‌المللی دریایی قرار داشت و در نزدیکی سواحل سریلانکا، یعنی حدود دوهزار مایل دورتر از آب‌های سرزمینی ایران، حرکت می‌کرد.
دنا در رزمایش بین‌المللی «میلان ۲۰۲۶» به میزبانی هند و همچنین در برنامه «بررسی ناوگان جهانی ۲۰۲۶» شرکت کرده بود؛ برنامه‌ای که با حضور ده‌ها شناور از کشورهای مختلف برگزار می‌شود و هدف آن تقویت همکاری‌های دریایی و اعتمادسازی میان نیروهای دریایی است.
مطابق پروتکل‌های این برنامه‌ها، شناورهای شرکت‌‌کننده اجازه حمل مهمات رزمی ندارند تا ماهیت رزمایش کاملاً آموزشی و نمایشی باقی بماند. به همین دلیل، ناوشکن دنا در زمان حمله، عملاً فاقد مهمات و غیرمسلح بود.
با وجود این شرایط، یک زیردریایی آمریکایی با شلیک دو اژدر این ناو ایرانی را هدف قرار داد. حمله‌ای که در نهایت به غرق شدن آن انجامید و یکی از تلخ‌ترین حوادث دریایی سال‌های اخیر را نه برای ایران، که برای دنیا رقم زد.
بنابر اعلام ارتش جمهوری اسلامی ایران، در پی این حمله جنایتکارانه، ۱۰۴ نفر از خدمه ناوشکن دنا به شهادت رسیدند. از میان آنان، پیکر ۸۴ نفر شناسایی شده و قرار است به کشور بازگردانده شود، اما ۲۰ نفر دیگر از ملوانان به‌رغم تلاش برای جست‌وجو، برای همیشه در اعماق اقیانوس هند جاویدالاثر شدند. غواصان سریلانکایی و گروه‌های امدادی با وجود تلاش‌های گسترده نتوانسته‌اند پیکر آنان را پیدا کنند.
در کنار این شهدا، ۳۲ نفر از ملوانان ناو نیز مجروح شده‌اند که بخشی از آنان در مراکز درمانی منطقه تحت مداوا قرار گرفتند. اما آنچه این حمله ناجوانمردانه را تلخ‌تر می‌کند، ترکیب خدمه ناو است. بسیاری از ملوانان حاضر در دنا دانشجویان و افسران جوان نیروی دریایی ارتش بودند که در قالب یک مأموریت آموزشی و به منظور کسب تجربه در رزمایش‌های بین‌المللی در این سفر حضور داشتند. به بیان دیگر، ناوی که هدف قرار گرفت نه تنها در میدان نبرد نبود، بلکه بخشی از خدمه آن را نسل جوان و دانشجویان نظامی تشکیل می‌دادند.
 
واکنش‌ها در ایران و خارج از کشور
حمله به ناوشکن دنا واکنش‌های گسترده‌ای در سطح منطقه و حتی در برخی محافل بین‌المللی به همراه داشت. در تهران، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران این اقدام را «جنایتی در دریا» توصیف و تأکید کرد که ناوشکن دنا در زمان حمله میهمان نیروی دریایی هند بوده و در چهارچوب یک مأموریت رسمی و آموزشی در منطقه حضور داشته است.
در هند نیز برخی تحلیلگران این حادثه را مسأله‌ای فراتر از یک درگیری نظامی دانستند. برهما چلانی، کارشناس راهبردی هندی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است: «هدف قرار گرفتن یک ناوشکن ایرانی در «همسایگی دریایی هند» اقدامی «فراتر از درگیری در میدان نبرد» است» و آن را «مایه شرمساری راهبردی برای دهلی‌نو» توصیف کرد زیرا «این شناور در واقع در چهارچوب یک برنامه رسمی دریایی به میزبانی هند در منطقه حضور داشت.»
 
افتخار آمریکا به جنایت، توجیه جنایت 
از سوی رسانه‌های فارسی زبان
در حالی که ارتش آمریکا توضیح روشنی درباره نحوه هدف قرار دادن ناوشکن دنا ارائه نکرده است، برخی رسانه‌های فارسی‌زبان وابسته به آمریکا و اسرائیل تلاش کرده‌اند روایت متفاوتی از این حادثه ارائه دهند.
این رسانه‌ها با جلوداری اینترنشنال مدعی شده‌اند که پیش از حمله، هشدارهایی برای تخلیه ناو صادر شده بود اما خدمه آن را ترک نکردند.
نیروی دریایی ارتش ایران این ادعا را صریحاً تکذیب کرده و آن را تلاشی برای توجیه یک حمله غیرقانونی دانسته است. با این حال حتی در صورت صحت چنین ادعایی نیز پرسش‌های مهمی همچنان پابرجاست.
اگر ناوی که فاقد مهمات رزمی بوده و در چهارچوب یک مأموریت آموزشی در آب‌های دوردست حضور داشته، هدف حمله قرار گرفته است، آیا اساساً چنین اقدامی با قواعد پذیرفته ‌شده جنگ سازگار است؟ و اگر هشدار هم داده شده باشد، چرا باید شناوری که در یک رزمایش بین‌المللی حضور داشته به عنوان هدف نظامی تلقی شود؟
اما اگر چنین هشداری واقعا داده شده باشد، واکنش خدمه ناو خود نشان‌‌دهنده سلحشوری و روحیه ایستادگی آنان است؛ افسران و دانشجویان جوانی که با وجود نداشتن مهمات و امکانات دفاعی ناو خود را ترک نکردند و در برابر تهدید ایستادند. با وجود تلاش رسانه‌های فارسی زبان وابسته به آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تطهیر این جنایت، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده در اظهارنظری گستاخانه که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، از غرق شدن این ناو با لحنی تمسخرآمیز یاد کرد و گفت بین دو گزینه تصرف ناو و هدف قرار دادن آن، «غرق شدنش دیدنی بود».
 
دنا؛ ناوی که دور دنیا را پیمود
اما برای مردم ایران، ناو دنا تنها یک شناور نظامی نبود. این ناو در سال‌های اخیر به یکی از شناخته ‌شده‌ترین نمادهای حضور دریایی ایران در آب‌های آزاد تبدیل شده بود.
دنا با فرماندهی شهید ناخدا امید مغانی در کنار ناوبندر مکران ناوگروه ۸۶ نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می‌داد. ناوگروهی که در سال ۱۴۰۱ مأموریتی کم‌سابقه را آغاز کرد و پس از ماه‌ها دریانوردی، در سال ۱۴۰۲ با موفقیت به ایران بازگشت.
در این مأموریت، ناوگروه ۸۶ با عبور از اقیانوس هند، اقیانوس آرام و اقیانوس اطلس، از مسیرهای طولانی دریایی عبور کرد و در نهایت یک سفر کامل به دور دنیا را به ثبت رساند؛ سفری که «فتح اقیانوس‌ها» بود.
این مأموریت نه تنها از نظر نظامی بلکه از نظر نمادین اهمیت زیادی داشت، زیرا نشان می‌داد نیروی دریایی ایران توان حضور در آب‌های دوردست و انجام عملیات طولانی‌مدت دریایی را دارد. از همین رو، غرق شدن ناو دنا برای بسیاری از ایرانیان تنها یک حادثه نظامی نیست، بلکه پایان تراژیک شناوری است که پیش‌تر نماد یک مأموریت تاریخی دریایی بود و حالا با سلحشوری، ایستادگی و مظلومیت ملوانانش در یک جنگ نابرابر، برای همیشه در حافظه جمعی ایرانیان زنده خواهد ماند.