محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین

ترامپ و نتانیاهو عملیات جدیدی را با هدف تغییر رفتار و سیستم در ایران آغاز کردند. عبور از خط قرمز در حمله ابتدایی و به شهادت رساندن امام امت آیت الله خامنه ای، ایران را در مسیری قرار داد که مجبور به اجرایی کردن بدترین سناریوهای تدوین شده اش کرد.
سناریویی که بازدارندگی اش را بر مبنای «امنیت و اقتصاد خلیج فارس برای همه یا برای هیچ کس» پایه ریزی کرده بود و از ماه ها قبل در روابط فشرده دیپلماتیک به کشورهای عربی هشدار داده شده بود که اگر به هر طریقی از سرزمین یا منابع آنها در راستای جنگ علیه ایران استفاده شود؛ آنها هم از واکنش تهران در امان نخواهند بود.
مجموع کنشگری ایران در روزهای گذشته موجب برهم خوردن تعادل اقتصادی و بازارهای جهانی در مقیاس قابل توجهی شده است. در پی حملات، بخصوص به فجیره، سطح اضطراب بازار نفت افزایش یافته است. نفت برنت حدود شش دلار دیگر هم افزایش قیمت داشته و به ۸۴ دلار رسیده است. اگر این روند تداوم داشته باشد، ممکن است جمعه بازار نفت قیمتی حدود ۱۰۰ دلار به خود ببیند که برای مشتریان نفت دردناک است.
براساس گزارش روزنامه عبری کالکالیست تا روز پنجم جنگ (چهارشنبه) شاخص ترس در اقتصاد جهانی افزایش یافته و شاهد سقوط شدید در بورس‌های اروپا، افزایش ۷۲٪ درصدی قیمت گاز طبیعی در دو روز شده است و اکنون نفت در قیمت 84 دلار است. قیمتی که موجب شد ترامپ وعده دخالت در 
تنگه هرمز برای عادی شدن مسیر ترانزیت انرژی را بدهد و در پاسخ به سؤال خبرنگاران بگوید نگران قیمت نفت نیست.
براساس گزارش این روزنامه عبری حتی بورس های سئول با ۷ درصد و توکیو با ۳ درصد سقوط از ترکش های جنگ ایران در امان نمانده اند. دلیل آن هم این است که ژاپن و کره جنوبی از کشورهایی هستند که بیشترین وابستگی را به نفت و گاز کشورهای خلیج فارس از طریق تنگه هرمز دارند. با اعلام تصمیم قطر بر توقف تولید و صادرات گاز از دیروز، احتمال بالاتر رفتن قیمت های انرژی و سقوط بازارهای مالی دور از انتظار نیست.
همچنین سناریو درگیر کردن منطقه و حمله به منافع و پایگاه های آمریکا در سراسر غرب آسیا موج انتقادات از ترامپ را در آمریکا بیشتر کرد. به گونه ای که رسانه های غربی از تصمیم دموکرات‌های آمریکا می گویند که در حال پیشبرد طرحی هستند که ترامپ را ملزم به دریافت تأیید کنگره برای ادامه اقدام نظامی علیه ایران می‌کند. این طرح در اوج تنش با ایران ارائه شده و در واشنگتن جنجال سیاسی به پا کرده است.
وجهه دیگر جنگ منطقه ای و حملات ایران، پیامدهای این اتفاق در سرزمین های اشغالی است. براساس اعتراف اسموتریچ وزیر دارایی اسرائیل تاکنون هزینه مستقیم اقتصادی این جنگ برای اسرائیل حدود ۹ میلیارد شِکل (تقریباً ۲.۸۷ میلیارد دلار) بوده است.  براساس گزارش گلوبز یکی از وبسایت های اقتصادی اسرائیل، این اتفاق به معنی افزایش کسری بودجه است و حتی اگر جنگ کوتاه باشد، می‌تواند پس از تکرار جنگ(12 روزه) و دو سال جنگ در غزه رشد سالانه اقتصادی را ۱ تا ۳ درصد پایین بیاورد.