محدثه جعفری
گروه اجتماعی

 حدود سه میلیون نفر بیمار خاص از خدمات صندوق حمایت از بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج بهره‌مند می‎شوند. این صندوق سال 1401 شکل گرفت تا با حمایت مالی از بیماران صعب‌العلاج کمی از درد و رنج آنها را کاهش بدهد. بعد از گذشت سه سال بیش از 130 گروه بیماری تحت پوشش این صندوق خاص قرار دارد و در حال حاضر بیشترین هزینه کرد صندوق مربوط به انواع سرطان‌هاست.
مریم آزادی معاون خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی سازمان بیمه سلامت ایران درباره صندوق بیماران خاص و صعب‌العلاج به «ایران» می‎گوید: «صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج؛ به استناد سیاست‌های کلی حوزه سلامت و ابلاغی از طرف مقام معظم رهبری در نیمه دوم سال 1401 تشکیل شد تا با حمایت مالی از بیماران خاص و صعب‌العلاج، کمی از درد و رنج بیماری‎شان را کاهش دهد. در ابتدا حدود27 گروه بیماری در صندوق پوشش داده شدند، ولی در حال حاضر بیش از 130 گروه بیماری از جمله انواع سرطان‎ها، بیماری‎های متابولیک، هموفیلی، اس‌ام‌ای، و... از مزایای صندوق بهره‎مند می‎شوند. از این تعداد گروه بیماری، 69 گروه دارای بسته ابلاغی با سقف تعدادی خدمات در سال از سوی وزارت بهداشت هستند که در زمان دریافت خدمات سرپایی در صورت استفاده از نسخه‌نویسی الکترونیک و مراجعه به مراکز طرف قرارداد، بیمه‌شدگان به‌صورت برخط از مزایای صندوق بهره‌مند شده و پرداخت از جیب بیمار کاهش می‌یابد. پرداخت از جیب بیماران در خدمات مشمول بسته‌های خدمتی از صفر تا 20 درصد بر اساس نوع مالکیت مرکز ارائه‌دهنده و نوع خدمت دریافتی متغیر است.»
اتصال سامانه‌های الکترونیک بیمه سلامت و سازمان تأمین اجتماعی
او با اشاره به خدمات این صندوق می‎گوید: «ویزیت، خدمات پاراکلینیک، توانبخشی ، دندانپزشکی و.... از جمله خدمات تحت پوشش این صندوق هستند. با توجه به اینکه استفاده از مزایای صندوق بیماران خاص، مشمول بیمه‌شدگان سایر سازمان‌های بیمه‌گر پایه مثل تأمین اجتماعی و نیروهای مسلح هم می‎شود؛ طی جلسات برگزار شده با این سازمان‌ها به‌منظور بهره‌مندی بیمه‌شدگان تحت پوشش آنها، ابلاغ اعتبار به این سازمان‌ها انجام شده که بیمه‌شدگان آنها با مراجعه به سازمان بیمه‌گر پایه متبوع، پس از بهره‌مندی از سهم سازمان پایه و تکمیلی از مزایای صندوق نیز بهره‌مند خواهند شد.»
معاون خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی سازمان بیمه سلامت ایران توضیح می‎دهد: «برای اولین‌بار اتصال سامانه‌های الکترونیک سازمان بیمه سلامت و سازمان تأمین اجتماعی به‌منظور محاسبه سهم صندوق از داروها و پرونده‌های بستری اتفاق افتاده و تبادل سایر خدمات نیز در دست بررسی و اقدام است. برای بهره‌مندی بیمه‌شدگان از مزایای صندوق، افراد باید برای ثبت انتساب نشان بیماری با مدارک و مستندات دال بر بیماری به سازمان بیمه‌گر پایه خود در سراسر کشور مراجعه کنند. از دیگر مزایای مهم این صندوق، بهره‌مندی بیماران کم‌شنوا و پیوند اعضا از اعتبارات بیماران خاص و صعب‌ العلاج است. قبل ازتشکیل صندوق، هزینه‌های این بیماران در تعهد سازمان‎های بیمه‎گر نبوده، اما با تشکیل صندوق پرداخت هزینه‎های این بیماران از محل اعتبارات صندوق بیماران خاص امکان‌پذیر شده است.»
روش‎های نشان‌دار شدن بیماران در صندوق بیماران خاص
آزادی با اشاره به اینکه تاکنون در سامانه‌های الکترونیک سازمان بیمه سلامت حدود 3 میلیون نفر نشان‌دار شده‎اند، می‎گوید: «بیماران برای دریافت خدمات مندرج در بسته‌های ابلاغی می‎توانند به مراکز درمانی در سراسر کشور مراجعه کنند. البته برای بیماری‌های فاقد بسته ابلاغی هم ساز وکاری به‌منظور بهره‌مندی از صندوق در نظر گرفته شده است که بیمار با ارائه مدارک و مستندات دال بر بیماری و هزینه‌کرد مرتبط با بیماری‎، پس از طرح و بررسی در کمیته‌های استانی در صورت تأیید تا سقف معین؛ از مزایای صندوق بهره‌مند می‌شود. بیماران از طریق چند روش می‎توانند نشان‎دار ‌شوند که یکی از این روش‌ها، مراجعه به سامانه شهروندی بیمه سلامت و خوداظهاری بیمار است. در این روش، همکاران ما با بیمار تماس گرفته و مدارک مربوطه را دریافت می‌کنند. روش دیگر، ثبت نشان بیماری توسط پزشک در سامانه است که بدین ترتیب هم مدارک به تدریج از بیمار دریافت می‌شود. روش دیگر هم مراجعه به ادارات کل سازمان بیمه سلامت ایران در استان‌هاست. پس از نشان‌دار شدن بیماران خاص و صعب‌العلاج، وضعیت بیمار در سامانه‌ها مشخص خواهد بود و هنگام مراجعه، مشخص می‌شود که چه سهمی از هزینه مربوط به بیمه پایه، صندوق بیماران خاص و صعب‌العلاج است؛ بدین ترتیب این بیماران یا هزینه‌ای پرداخت نکرده یا هزینه بسیار ناچیزی می‌پردازند.»
به گفته معاون خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی سازمان بیمه سلامت ایران، انواع سرطان‎ها، دیابت، پر فشاری خون و‌ام اس بیشترین بیماری‌های تحت پوشش این صندوق است و بیشتر بیماران در استان‎های تهران، اصفهان و خراسان رضوی ساکن هستند.