سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه در آستانه ورود مذاکرات ایران و آمریکا به مرحله‌ای تازه با طرح این گزاره که «توافق در دسترس است، اگر دیپلماسی در اولویت باشد»، چهارچوب مفهومی حرکت پیش‌رو را ترسیم کرد که تحقق آن را در نسبت مستقیم با اراده سیاسی طرفین تعریف می‌‌کند. وزیر امور خارجه در تداوم مسیری که از هفته‌های گذشته آغاز شده، عصر دیروز چهارشنبه در رأس هیأتی سیاسی، تهران را به مقصد ژنو ترک کرد؛ سفری که حلقه‌ای تعیین‌کننده در زنجیره مذاکراتی است که اکنون به ایستگاه سوم رسیده است. او پیش از عزیمت به ژنو برای دور جدید گفت‌وگوها تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران بر مبنای تفاهم‌های شکل‌گرفته در دور پیشین، با «عزم راسخ» برای دستیابی به توافقی عادلانه و منصفانه، گفت‌وگوها با ایالات متحده آمریکا را در ژنو از سر خواهد گرفت. بر اساس برنامه اعلام ‌شده، این مذاکرات صبح امروز پنجشنبه با میانجی‌گری عمان و در رزیدانس این کشور در ژنو برگزار خواهد شد که همچنان بر غیرمستقیم بودن مذاکرات دلالت دارد.
این دور از مذاکرات در حالی برگزار می‌شود که عراقچی پس از پایان دور دوم از دستیابی دو طرف به «تفاهم بر سر اصول کلی راهنما» برای ادامه مسیر سخن گفته و تصریح کرده بود که قرار است پیش از ورود به دور سوم، کار کارشناسی روی ابعاد مختلف توافق احتمالی و پیش‌نویس آن دنبال شود که از عبور گفت‌وگوها از مرحله کلیات و ورود تدریجی به ساحت جزئیات حکایت دارد، جایی که معمولاً اختلافات نهفته آشکار می‌شوند.
مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر امور خارجه نیز یک روز پیش از عزیمت هیأت ایرانی به ژنو در گفت‌وگو با رادیو «ان پی آر» آمریکا اعلام کرد: «گفت‌وگوهای خود را در ژنو، در همان چهارچوبی که در مسقط و ژنو در هفته گذشته داشتیم، ادامه خواهیم داد، بنابراین هیچ چیز تغییر نخواهد کرد.» او با اشاره به تفاهم‌های حاصل‌شده در دورهای قبلی افزود: «روند مذاکرات بر همان مبنا ادامه می‌یابد که مورد توافق قرار گرفته است.»
معاون وزیر امور خارجه با بیان اینکه تهران برای دستیابی سریع به توافق آمادگی دارد، تصریح کرد: «ما آماده‌ایم هرچه سریع‌تر به توافق برسیم و هر کاری که لازم باشد انجام خواهیم داد تا این اتفاق رخ دهد.» او تأکید کرد هیأت ایرانی با «صداقت کامل و حسن نیت» وارد اتاق مذاکرات خواهد شد و ابراز امیدواری کرد که این رویکرد از سوی طرف آمریکایی نیز با رفتار متقابل همراه شود. به گفته او در صورت وجود اراده سیاسی در همه طرف‌ها، دستیابی به توافق می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن محقق شود.
تخت‌روانچی در بخش دیگری از این گفت‌وگو به تهدیدهای نظامی مطرح‌شده از سوی آمریکا نیز پرداخت و نسبت به پیامدهای هرگونه درگیری هشدار داد. او با بیان اینکه جنگ در صورت آغاز، قابل مهار نخواهد بود، گفت: «چگونه می‌توان جنگ را با یک ضربه پایان داد؟ این یک قمار واقعی است.» وی ابراز امیدواری کرد چنین سناریویی رخ ندهد، اما همزمان تأکید کرد در صورت هرگونه حمله یا تجاوز علیه ایران، پاسخ تهران بر اساس برنامه‌ریزی دفاعی از پیش تعیین‌شده خواهد بود.او در پایان خاطرنشان کرد که آغاز جنگ ممکن است آسان به نظر برسد، اما پایان دادن به آن دشوار است و در صورت وقوع درگیری، کل منطقه از پیامدهای آن متأثر خواهد شد.

مواضع مبهم ترامپ در سخنرانی سالانه
با این حال، اگرچه پس از دور دوم، هر دو طرف ارزیابی مثبتی از روند تبادل دیدگاه‌ها ارائه کرده و از سازنده بودن فضا سخن می‌گویند، اما مواضع و اظهارات علنی مقامات در فاصله یک هفته گذشته نشان می‌دهد که خوشبینی اعلامی، الزاماً به معنای همگرایی عملی نیست. در واقع، شکاف میان روایت‌های رسانه‌ای و واقعیات میز مذاکره، همچنان یکی از متغیرهای اثرگذار بر سرنوشت گفت‌وگوهاست. سخنرانی سالانه «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهوری آمریکا بامداد چهارشنبه در کنگره و مواضع او درباره ایران را باید در چنین فضایی ارزیابی کرد. این سخنرانی محملی برای طرح دوباره ادعاهای تند علیه ایران بود؛ جایی که ترامپ در قالب نطق «وضعیت کشور» از آنچه «عصر طلایی آمریکا» خواند سخن گفت و در کنار مرور دستاوردهای اقتصادی و امنیتی دولتش، تهران را هدف مستقیم حملات لفظی قرار داد.
ترامپ با تأکید بر اینکه اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد، مدعی شد به تهران درباره هرگونه تلاش برای بازسازی برنامه تسلیحاتی هشدار داده است. او با اشاره به آنچه «عملیات چکش نیمه‌شب» نامید، ادعا کرد برنامه هسته‌ای ایران در ماه ژوئن «کاملاً نابود شده» و در عین حال ادعا کرد که ایران اکنون به دنبال آغاز دوباره فعالیت‌هاست. رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین با اذعان به توان موشکی جمهوری اسلامی ایران، مدعی شد موشک‌های ایران می‌توانند اروپا و پایگاه‌های آمریکا در خارج از کشور را تهدید کنند و حتی از احتمال دستیابی تهران به موشک‌های بالستیک با بردی فراتر سخن گفت. با وجود این مواضع، ترامپ تأکید کرد که «ترجیح من دیپلماسی است» و افزود واشنگتن در حال مذاکره با ایران است و تهران خواهان توافق است. او سیاست دیرینه آمریکا را جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای توصیف کرد و گفت هرچند راه‌حل مطلوبش دیپلماسی است، اما در برابر آنچه جاه‌طلبی‌های ایران خواند، عقب‌نشینی نخواهد کرد. این اظهارات با واکنش سریع تهران مواجه شد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، ادعاهای مطرح‌شده از سوی مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی را بخشی از «کارزار دروغ و فریب» علیه ملت ایران دانست. بقایی با بیان اینکه «دروغ‌گویان حرفه‌ای تخصص ویژه‌ای در ایجاد حقیقت واهی دارند»، تأکید کرد تکرار یک ادعای نادرست آن را به واقعیت تبدیل نمی‌کند و افکار عمومی نباید فریب چنین فضاسازی‌هایی را بخورد. وی همچنین یادآور شد که مقام‌های ایرانی بارها بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای تأکید کرده‌اند.