اولین مراسم «شب آیین، هنر و موسیقی ایرانی» برگزار شد
نوای دلنشین ساز کُردی برای پایتختنشینها
ندا سیجانی
گروه فرهنگی
اولین مراسم «شب آیین، هنر و موسیقی ایرانی» با هدف معرفی و پاسداشت آیینها و جلوههای موسیقایی اقوام ایرانی شامگاه شنبه دوم اسفندماه با محوریت موسیقی کردستان در هتل نور حیات تهران برگزار شد.
هوشنگ جاوید، پژوهشگر موسیقی که روایتگر شب آیینهای هنر و موسیقی ایرانی است، در ابتدای صحبتهای خود به سابقه اجرای موسیقی در هتلها اشاره کرد و گفت: «سابقه اجرای موسیقی در مراکز توریستی همچون هتلها سابقه تاریخی دارد که البته با فراز و نشیبهایی هم همراه بوده است مانند سالنهای گراند هتل که در حوزه نمایش و کنسرت فعال بوده است. اما آنچه ما در این پروژه مد نظرمان است، معرفی جوانان هنرمند و استعدادهایی است که فرصت عرضاندام ندارند و اکنون این بستر ایجاد شده تا در مراکز توریستی کارهای خود را فارغ از سلبریتیزدگی اجرا کنند.»
این پژوهشگر به انتخاب موسیقی کردستان به عنوان اولین اجرای شب آیین هنر و موسیقی ایرانی اشاره و بیان کرد: «حدوداً 10 سال پیش طی یک نظرخواهی از موسیقیشناسان کشور توسط مرکز ایرانشناسی، «سنندج» به عنوان پایتخت جهانی تولید نغمه و موسیقی شناخته شد و برهمین اساس کردستان در اولویت این برنامه قرار گرفت.»
او در ادامه افزود: «علت دیگر این انتخاب هم آن است که در کشور ما سه منطقه وجود دارد که وقتی در کوچه پسکوچههای آن قدم میزنید، نغمههای معنوی به گوش میرسد. یکی از این مناطق، سراوان در بلوچستان است که متأسفانه اطلاعات اندکی درباره آنها وجود دارد. حتی در جشنوارههای موسیقی کشور نیز کمتر به معرفی آنها پرداخته شده است. سایر مناطق نیز وضعیت مشابهی دارند. مانند تربت جام که بخشی از موسیقی معنوی آن را شنیدهاید، اما همچنان بخش زیادی از موسیقی معنوی خراسان ناشناخته مانده است. منطقه دیگر کردستان با مرکزیت سنندج است.»
جایگاه دف در موسیقی کردستان
هوشنگ جاوید در ادامه صحبتهایش به جایگاه معنوی موسیقی اشاره کرد و گفت: «کردستان در این حوزه به معنای مناطق کردنشین است و شاخههای متعددی از موسیقی دارد. به طور مثال در کرمانشاه با ساز تنبور، در فاصله میان کرمانشاه تا کردستان با ساز نی، استفادههای بسیار زیبایی صورت میگیرد. دف نیز جایگاه ویژهای در کردستان دارد و تا نواحی هممرز با آذربایجان غربی، از ساز دف استفاده میکنند. بر همین اساس در این برنامه از هنرمندان کردستانی دعوت کردیم تا موسیقی منطقه خود را معرفی کنند.»
جاوید بیان کرد: «این آداب و رسوم و آیینها نشان دهنده جایگاه دف در فرهنگ کردستان و جایگاه مناجات در فرهنگ ما است. حضور دف در جشنهای مختلف کردستان نیز بسیار قابل توجه است. حتی در مناطق کردنشین، برای بیدار کردن مردم در ماه مبارک رمضان نیز از دف استفاده میشد و گروهی با دف، ذکر میگفتند و میخواندهاند.»
نسل جدید با ذخایر غنی ایران ناآشناست
سعید بشیری معاون فرمانداری استان تهران، دیگر سخنران این برنامه نیزگفت: «موضوع گردشگری یکی از مهمترین اولویتهای دولت در برنامه هفتم است، به همین جهت تصمیم داریم با همراهی میراث فرهنگی استان تهران برنامهریزیهای جامعی را برای توسعه این حوزه در استان تهران انجام دهیم.»
باید داشتههای ایرانمان
بیش از پیش شناخته شود
روحالله ایزدخواه، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز در این مراسم گفت: «درمسیر سفر به کردستان، ساعتها نشستیم و درباره قوم کرد و زندگی در کردستان گفتوگو کردیم و به اعتقاد من ذخایر ملی، اجتماعی و انسانی ما در جایجای ایران بهشدت فراوان و درعین حال ناشناخته است. باید بگویم کشورما منطقه محروم ندارد، اما منطقه مظلوم دارد. ما نیازمند یک بازشناسی و تعامل مجدد با تمام استانها، بهویژه استانهای در حاشیه و مرزنشین هستیم. این استانها را باید در همین تهران، هویتیابی مجدد کنیم تا داشتههای ایران و ایرانی بیش از پیش شناخته شود.»
نماینده مجلس شورای اسلامی گفت: «نسل جدید از داشتههای ما غافل یا با آنها ناآشناست و به همان اندازه که مسائل و مشکلات مطرح میشود، ظرفیتها، توانمندیها و فرصتها کمتر گفته میشود. انشاءالله با رجوع به داشتههای خودمان پاسخگوی همه مسائل کشور، چه ریز و چه درشت، چه اقتصادی، چه فرهنگی و غیره، هستیم و با احیای هویتهای ملی، اجتماعی و دینی خود میتوانیم مجدداً بر مشکلات فائق بیاییم.»
در نخستین شب این رویداد که به موسیقی منطقه کردستان اختصاص داشت، گروه «شمس» به اجرای موسیقی پرداختند. اجرای دیگر این آیین فروردین ماه 1405 خواهد بود که به معرفی موسیقی لرستان میپردازد.
