عراقچی با وزیر خارجه قطر تلفنی گفتوگو کرد
تماسهای فشرده منطقهای برای تداوم دیپلماسی
وزرای خارجه ایران و قطر روز گذشته تلفنی گفتوگو کردند. این گفتوگو در حالی برقرار شد که سایه ژنو همچنان بر معادلات دیپلماتیک منطقه سنگینی میکند و هر گفتوگویی ناگزیر از عبور از مختصات همان میز مذاکره است؛ میزی که در دور دوم خود، ۲۸ بهمنماه در ژنو هیأتهای ایران و آمریکا را با میانجیگری عمان روبهروی یکدیگر نشاند و اکنون به محور رایزنیهای پیرامونی تبدیل شده است.
سیدعباس عراقچی در همین چهارچوب در گفتوگو با «محمد بن عبدالرحمن آلثانی»، همتای قطری خود با مرور تحولات منطقهای و بینالمللی، بر ضرورت تداوم همکاریهای منطقهای برای تسهیل مسیر دیپلماسی تأکید کرد که نشان میدهد تهران، گفتوگو را در بستر شبکهای از رایزنیهای مکمل تعریف میکند.
این تماس در امتداد روندی صورت گرفت که از ژنو آغاز شد؛ جایی که هیأت ایرانی به ریاست عراقچی و هیأت آمریکایی به ریاست «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه دونالد ترامپ و «جرد کوشنر» فرستادگان آمریکا در قالب مذاکرات غیرمستقیم با واسطه عمان به بررسی چهارچوبهای اولیه پرداختند. اکنون، آنچه در تماس تهران و دوحه برجسته شد، تلاش برای حفظ روند دیپلماسی در میانه فضای پرتنش منطقهای است که همزمان با گفتوگوها با فضای روانی نیز همراه شده است.
همزمان، تحرکات دیپلماتیک ایران به تماس با قطر محدود نماند و یک روز پیش از آن نیز گفتوگوی عراقچی با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه انجام شد؛ گفتوگویی که در آن، یکی از حساسترین محورهای مذاکرات یعنی سرنوشت مواد هستهای غنیشده مورد توجه قرار گرفت.
یک دیپلمات آگاه به مذاکرات در گفتوگو با ایسنا تصریح کرده است، باقی ماندن مواد هستهای با هر غلظتی در داخل کشور از موضوعات کلیدی مدنظر ایران است و تهران در مذاکرات بر این موضع تأکید کرده که مواد هستهای از کشور خارج نخواهد شد. این در حالی است که روسیه پیشتر آمادگی فنی خود را برای انتقال اورانیوم با غنای بالا اعلام کرده و الکسی لیخاچف، مدیرکل شرکت دولتی روس اتم گفته بود تعیین معیارهای این فرآیند به تهران بستگی دارد؛ با این حال، به گفته همان منبع، در صورت دستیابی به توافق، این مواد در داخل کشور رقیق خواهند شد.
واکنش به مواضع جدید ترامپ
همه اینها در حالی است که وزیر امور خارجه ایران به مواضع ادعایی تازه ترامپ درباره ناآرامیهای اخیر ایران واکنش نشان داد. عراقچی در واکنش به اظهارات ترامپ درباره آمار قربانیان ناآرامیهای اخیر، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس موضعگیری و با اشاره به انتشار فهرست جامع ۳۱۱۷ قربانی عملیات تروریستی اخیر، بر تعهد دولت به شفافیت تأکید کرد. او تصریح کرد که این آمار بر اساس دادههای پزشکی قانونی و تطبیق با سامانه ثبت احوال تهیه شده و پیشتر نیز دفتر رئیسجمهوری به دستور مسعود پزشکیان فهرست ۲۹۸۶ نفر از جانباختگان را منتشر کرده است.
در سوی دیگر معادله، کاخ سفید با دوگانگی آشکاری مواجه است؛ زیرا اگرچه ترامپ در مواضع علنی خود از «توافقی منصفانه» سخن میگوید و همزمان با اعزام ناوگروهها لحن تهدیدآمیز را حفظ کرده اما بنا بر گزارشها، مشاورانش نسبت به پیامدهای یک درگیری نظامی طولانیمدت در آستانه انتخابات میاندورهای هشدار دادهاند و بر تمرکز بر دغدغههای اقتصادی رأیدهندگان تأکید دارند. عراقچی در چنین شرایطی اعلام کرده است، در این مرحله پیشنویس یک توافق احتمالی را پس از تأیید مقامات عالی به طرف آمریکایی ارائه خواهد کرد که در صورت تحقق، میتواند مذاکرات را از سطح تبادل مواضع به مرحله کار روی متن مشترک وارد کند و سرنوشت ژنو را به تصمیمهای سیاسی دو پایتخت گره بزند.

