هند و اسرائیل؛ رابطهای که باید جدی گرفت!
محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
چند ماه پس از 7 اکتبر با رخدادهای پرتنش میان هند و پاکستان، توجهها به میزان نزدیکی هند و اسرائیل جلب شد؛ روابطی که البته بواسطه سفرها و دیدارهای سالهای اخیر مودی و نتانیاهو و همچنین قرار گرفتن هند در ابتدای کریدور جنجالی آیمک (IMEC) پیشتر مورد توجه هم قرار گرفته بود.
هند در سال 1950 اگرچه موجودیت جعلی اسرائیل را به رسمیت شناخت، اما بواسطه رویکرد سیاست خارجی چپگرایانه و قرار گرفتن در جنبش عدم تعهد، تا سال 1992 روابطی با اسرائیل برقرار نکرد. اما از سال 1992 با تغییر وضعیت نظم منطقهای، مسأله پاکستان و آغاز دوران تکقطبی پس از فروپاشی شوروی، روابط خود را با اسرائیل آغاز کرد و سفارتخانههای دو طرف افتتاح شد. از سال 2000 با تغییر رویکرد نظامی هندیها و تلاش برای واردات سلاح، روابط آنها با اسرائیل وارد مرحله جدیدی شد. از سال 2010 روابط جدیتر، علنیتر و گستردهتر شد تا اینکه در سال 2017 نارندرا مودی، رئیسجمهوری هند بهعنوان اولین رئیسجمهوری به تلآویو سفر کرد. نتانیاهو هم در پاسخ به آن سفر، سال 2018 به دهلینو رفت. در این سفرها روابط و قراردادهای جدیدی ایجاد که نتایج آن از سال 2020 عیانتر شد. بر اساس آمار، اسرائیلیها 13 درصد سلاح هندیها را حدفاصل سالهای 2020 تا 2024 تأمین کردند. سهم دیگر کشورها به ترتیب روسها با 36 درصد، فرانسویها با 33 درصد و آمریکاییها با 10 درصد ثبت شده است که نشان میدهد اسرائیلیها توانستهاند جایگاه آمریکاییها را بگیرند.
اما شاید بتوان مهمترین سطح روابط میان هند و اسرائیل را در پروژه بزرگ آیمک دانست؛ کریدوری که درست یک ماه قبل از 7 اکتبر با حضور ترامپ و چند کشور دیگر رونمایی و آغاز شد. بر اساس آن، هند به اروپا وصل میشد و اسرائیل در این کریدور جزئی از مسیر بود. قرار گرفتن اسرائیل در این مسیر، بسیار حائز اهمیت بود.
در دوران طوفانالاقصی هم خبرهایی از تبادلات نظامی و حتی برگزاری رزمایشی نظامی میان هند و اسرائیل خبرساز شد. از سوی دیگر شرکتهای جذب کارگری در اسرائیل در این برهه بواسطه کمبود کارگر با حذف کارگران فلسطینی سراغ هندیها رفتند و آنها در صدر کارگران وارد شده به اسرائیل قرار گرفتند. اما آنچه برای بسیاری شوکهکننده بود، میزان همراهی اجتماعی هندیها با اسرائیل بود که نشان میداد مودی مسیری جدی را آغاز کرده است. دیروز سایت اسرائیلی گلوبز فاش کرد که اسرائیل بر اساس قرارداد جدید در سال 2026 حداقل 8.6 میلیارد دلار به هند سلاح خواهد فروخت! خبری که نشان از تعمیق روابط میان هند و اسرائیل و قرار گرفتن هند در صدر روابط تجاری نظامی تلآویو است. این در حالی است که حدفاصل 2020 تا 2024، اسرائیل 34 درصد صادرات نظامیاش را به هند داشته که میزان آن حدود 20 میلیارد بوده؛ یعنی میانگین سالی 5 میلیارد دلار که اکنون به 9 میلیارد دلار نزدیک شده است.
