به بهانه پایان فصل دوم سریال «وحشی»
جواد عزتی؛ ستارهای فراتر از گیشه
علی نعیمی
جواد عزتی بیتردید یکی از پدیدههای ماندگار بازیگری در دو دهه اخیر است؛ بازیگری که همزمان توانسته اعتماد گیشه، محبوبیت عمومی و احترام منتقدان را به دست آورد. او از معدود چهرههایی است که در سینمای کمدی، ضامن فروش محسوب میشود و در عین حال در سینمای جدی، اجتماعی و حتی جنگی، کارنامهای قابل اتکا دارد. با این همه، تناقض جالب کارنامه عزتی آنجاست که با وجود نامزدیهای متعدد، هنوز در مقام بازیگر موفق به دریافت سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر نشده و تنها سیمرغش به کارگردانی فیلم «تمساح خونی» تعلق دارد؛ نکتهای که بیش از هر چیز به نسبت پیچیده میان جشنواره فجر و سینمای کمدی در ایران اشاره میکند.
این گزارش نگاهی دارد به مهمترین آثار جواد عزتی؛ آثاری که نهتنها مسیر حرفهای او را شکل دادهاند، بلکه بخشی از حافظه جمعی مخاطبان سینما و تلویزیون ایران را ساختهاند.
قهوه تلخ | مهران مدیری | ۱۳۸۹
بابا اتی؛ تولد یک شمایل ماندگار
اگر بخواهیم نقطه جهش جواد عزتی به شهرت سراسری را مشخص کنیم، بیتردید باید به «قهوه تلخ» مهران مدیری بازگردیم. نقش کوتاه اما بهشدت مؤثر «بابا اتی» یا همان «ابترخان»، عزتی را به چهرهای وایرالشونده در سالهای ابتدایی رواج شبکههای اجتماعی بدل کرد. شمایل، لحن و بدننمایی او در این نقش چنان دقیق و خلاقانه بود که حتی با وجود حضور کوتاه، برای همیشه در ذهن مخاطبان ثبت شد.
«قهوه تلخ» با وجود ناتمام ماندن، یکی از محبوبترین آثار تاریخ نمایش خانگی است و «بابا اتی» هنوز هم یکی از شاخصترین کاراکترهای کمدی آن بهشمار میرود. این نقش، مسیر بازیگری عزتی را بهطور جدی تغییر داد و او را از بازیگر فرعی تلویزیون به چهرهای قابل اتکا تبدیل کرد.
فرشتــــهها بـــــا هـــــم میآینــــــد |
حامد محمدی | ۱۳۹۲
روحانی متفاوت؛ عبور نرم از کمدی صرف
نخستین نقش بلند سینمایی عزتی در فیلم «فرشتهها با هم میآیند» رقم خورد؛ فیلمی معناگرا که او را در نقش یک روحانی سادهزیست و خانوادگی قرار داد. عزتی در این فیلم نشان داد که میتواند از کمدی اغراق شده فاصله بگیرد و با حفظ شیرینی ذاتی، نقشهایی باورپذیر و انسانی خلق کند.
بازی او در نقش احمد، نقشی کلیدی در همراهی مخاطب با فیلم داشت و همین حضور، جایگاه عزتی را در سینمای داستانگو و اخلاقمحور تثبیت کرد.
در مدت معلوم (فیالمدتالمعلوم) | وحید امیرخانی | ۱۳۹۳
پرداختن به تابوها با شمایل آشنا
«در مدت معلوم» از مهجورترین آثار کارنامه عزتی است؛ فیلمی که به سراغ یکی از حساسترین موضوعات اجتماعی یعنی ازدواج موقت و فشارهای جنسی جوانان میرود. عزتی در نقش میثم، همان شمایل آشنای جوان ساده و صمیمی را ادامه میدهد، اما اهمیت فیلم بیش از بازی، در جسارت موضوعی آن نهفته است.
این فیلم نشان میدهد که عزتی در اوایل دهه ۹۰، بیش از هر چیز درگیر نقشهایی با مضامین مذهبی و اجتماعی بوده است.
دردســـــــــرهای عظیـــــم (۱ و ۲) |
برزو نیکنژاد | ۱۳۹۳–۱۳۹۴
لطیف؛ تثبیت ستاره تلویزیون
سریال «دردسرهای عظیم» نقطهعطف حضور عزتی در تلویزیون است. نقش «لطیف» با ترکیبی از سادگی، بدشانسی و طنز موقعیت، او را به یکی از محبوبترین بازیگران سریالهای تلویزیونی تبدیل کرد. همکاری موفق با برزو نیکنژاد و زوجسازی با الناز حبیبی، نهتنها این سریال را به اثری پربیننده بدل کرد، بلکه مسیر همکاریهای بعدی در سینما را نیز هموار ساخت.
زاپاس | برزو نیکنژاد | ۱۳۹۴
ورود جدی به سینمای جشنوارهای
«زاپاس» اولین حضور جدی عزتی در جشنواره فیلم فجر بود. بازی او در نقش سعید، فوتبالیستی که در آستانه موفقیت دچار مصدومیت میشود، با تحسین منتقدان همراه شد. اگرچه سیمرغ به عزتی نرسید، اما این فیلم نشان داد که او توانایی درخشش در درامهای اجتماعی را نیز دارد.
ماجرای نیمروز (۱ و ۲) | محمدحسین مهدویان | ۱۳۹۵ و ۱۳۹۷
صادق؛ رهایی از کلیشههای کمدی
نقش صادق در «ماجرای نیمروز» یکی از مهمترین نقاط عطف کارنامه عزتی است. او در قالب یک نیروی امنیتی، تصویری جدی، سرد و کنترل شده از خود ارائه داد؛ تصویری که فاصله زیادی با نقشهای طنز پیشینش داشت. این نقش، عزتی را به یکی از بازیگران ثابت جهان سینمایی مهدویان تبدیل کرد و نامزدیهای متعددی در جشنواره فجر برایش به همراه آورد.
هزارپا | ابوالحسن داوودی | ۱۳۹۶
کمدی گیشهساز
«هزارپا» نماد جایگاه عزتی در سینمای تجاری ایران است. حضور او در کنار رضا عطاران، یکی از موفقترین زوجهای کمدی دهه ۹۰ را رقم زد. عزتی با وجود نقش مکمل، حضوری تأثیرگذار داشت و لحظات مشترک این دو بازیگر به بخش ماندگار فیلم بدل شد. «هزارپا» با میلیونها مخاطب، جایگاه عزتی را بهعنوان ستاره گیشه تثبیت کرد.
تنگه ابوقریب | بهرام توکلی | ۱۳۹۶
رزمندهای در دل جنگ
در «تنگه ابوقریب»، عزتی در نقش مجید، تصویری تازه از خود ارائه داد؛ رزمندهای در دل یکی از خشنترین فیلمهای جنگی سینمای ایران. بازی او مورد تحسین منتقدان قرار گرفت و نامزدی در جشنواره مقاومت نشان داد که عزتی در ژانر جنگی نیز بازیگری قابل اتکاست.
جــــاندار | حسیـــن دومـــــــاری
و پدرام پورامیری | ۱۳۹۷
درام اجتماعی پرتنش
«جاندار» عزتی را در نقش یاسر، شخصیتی گرفتار در مناسبات خشن خانوادگی و اجتماعی، به نمایش گذاشت. این فیلم نمونهای از حضور پررنگ او در سینمای اجتماعی دهه ۹۰ است؛ حضوری که نشاندهنده تغییر تدریجی مسیر انتخاب نقشهایش بود.
شنای پروانه | محمد کارت | ۱۳۹۸
قهرمان خیابانی
نقش حجت در «شنای پروانه» یکی از کاملترین و پختهترین بازیهای عزتی محسوب میشود. او در قالب قهرمانی جوانمرد و خشمگین، مسیر ادیسهوار کشف حقیقت را طی میکند. فیلم و بازی عزتی با تحسین گسترده مواجه شد و جایگاه او را بهعنوان بازیگری توانمند در درامهای خشن شهری تثبیت کرد.
زخم کاری | محمدحسین مهدویان | ۱۴۰۰–۱۴۰۳
مالک مالکی؛ ضدقهرمان کاریزماتیک
«زخم کاری» بدون اغراق، بیش از هر چیز با نام جواد عزتی شناخته میشود. شخصیت مالک مالکی، یکی از ماندگارترین ضدقهرمانهای تاریخ سریالسازی ایران است. غیبت او در فصل دوم، با افت محسوس سریال همراه شد و بازگشتش در فصل سوم، دوباره «زخم کاری» را به اوج رساند. این سریال نشان داد که عزتی نهتنها ستاره سینما، بلکه موتور محرک نمایش خانگی نیز هست.
تمساح خونی | جواد عزتی | ۱۴۰۲
کارگردانِ موفق
نخستین تجربه کارگردانی عزتی، فراتر از انتظار ظاهر شد. «تمساح خونی» هم در جشنواره فجر و هم در گیشه، موفقیتی چشمگیر بهدست آورد. عزتی برای این فیلم، سیمرغ بهترین کارگردان اول را دریافت کرد؛ تنها سیمرغ کارنامهاش تا امروز.
وحشی | هومن سیدی | ۱۴۰۴
ورود به جهان جنایی
در سریال «وحشی»، عزتی با نقشی تاریک و پیچیده، بار دیگر تواناییاش در ایفای کاراکترهای چندلایه را نشان داد. داوود اشرف، شخصیتی است که میان بقا، اخلاق و سقوط دستوپا میزند و عزتی با روایت اولشخص، حضوری تمامعیار در سریال دارد.
سخن پایانی
جواد عزتی امروز تنها یک بازیگر نیست؛ او یک پدیده فرهنگی است. از کمدیهای عامهپسند تا درامهای سیاسی، جنگی و جنایی، عزتی مسیری متنوع و هوشمندانه را پیموده است. شاید جشنواره فجر هنوز حق او را در مقام بازیگر ادا نکرده باشد، اما محبوبیت مردمی، تأثیرگذاری فرهنگی و تداوم موفقیتهایش نشان میدهد که عزتی، فراتر از هر جایزهای، جایگاه خود را در تاریخ سینمای ایران تثبیت کرده است.
