در ششمین اجلاسیه ملی هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره مطرح شد

نظریه‌پردازی؛ حلقه مفقوده توسعه علوم انسانی در ایران

گروه اندیشه: در ششمین اجلاسیه ملی هیأت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، که در محل فرهنگستان علوم برگزار شد کارشناسان و دانشگاهیان بر ضرورت بازگشت به نظریه‌پردازی بنیادین در علوم‌انسانی تأکید کردند و آن را حلقه‌ای کلیدی در چرخه تولید دانش و حکمرانی علمی کشور دانستند. پیام روشن این گردهمایی این بود که بدون حمایت هدفمند و بازگشت به فلسفه بنیادین علوم‌انسانی، جریان علمی کشور در معرض کاهش ظرفیت نظری و اثرگذاری اجتماعی قرار خواهد گرفت.
***
دکتر شجاع احمدوند، رئیس دانشگاه علامه طباطبایی، در این اجلاس با انتقاد از گرایش دانشگاهیان به مأموریت‌گرایی و حل مسائل کوتاه‌مدت، هشدار داد: «بیش از ۷۵ درصد اعضای هیأت علمی دانشگاه به سمت حل مسأله گرایش پیدا کرده‌اند و تنها ۵ درصد در حوزه جست‌وجوی حقیقت فعالیت می‌کنند. این روند می‌تواند ظرفیت تولید دانش بنیادین را کاهش دهد.» وی نظریه‌پردازی را فرآیندی ساختارمند دانست که نیازمند حمایت مالی، معنوی و اعتقادی است و یادآور شد: «تجربه تاریخی نشان می‌دهد حتی در قرون میانی غرب، کرسی‌های نظریه‌پردازی با حمایت دانشگاه‌ها و دولت‌ها پیشرفت می‌کردند.» احمدوند همچنین بر اهمیت پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و توسعه مکاتب فکری برای حل مسائل پیچیده اجتماعی و اقتصادی تأکید کرد و یادآور شد که حمایت از اساتید جوان می‌تواند آنها را در مسیر «نظریه‌پردازی بنیادین» یاری دهد.حجت‌الاسلام علی عباسی، رئیس جامعه‌المصطفی، با اشاره به دستاوردهای کشور در حوزه‌های پزشکی و زیرساختی گفت: «در پنج دهه گذشته، کشور گام‌های بلندی در حوزه‌های علمی برداشته است. دستاوردهای کشور در حوزه‌های پزشکی و زیرساختی قابل توجه است. اما در حوزه علوم انسانی لازم است نگاه نظریه‌پردازانه تقویت تا این رشته از سایر علوم متمایز شود.» وی بر اهمیت توجه به مبانی نظری و برگزاری کرسی‌های نظریه‌پردازی تأکید کرد و افزود که در جامعه‌المصطفی تاکنون حدود ۷۰۰ کرسی برگزار شده، هرچند اغلب آنها ترویجی بوده‌اند.حجت‌الاسلام نجف لک‌زایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نظریه‌پردازی در علوم انسانی را «حلقه‌ای اصلی در زنجیره علوم انسانی» توصیف کرد و نقش فرهنگستان‌ها را در ارتقای جایگاه نظریه‌پردازی برجسته دانست.دکتر حسین کلباسی اشتری، رئیس کرسی تخصصی علوم عقلی، بر ضرورت بازاندیشی در جایگاه خرد و عقل در سنت فکری ایرانی ـ اسلامی تأکید کرد و یادآور شد که مفاهیم مدرنیته مانند حقوق بشر و آزادی، امروز در پیوند با قدرت علم قابل تحلیل هستند.آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست، رئیس کرسی تخصصی علوم نقلی، نیز نظریه‌پردازی را همزاد اندیشه بشری خواند و بر اهمیت امتداد اجتماعی نظریه‌ها و ضرورت دوری از سیاست‌زدگی در پژوهش تأکید کرد.
صفحات
آرشیو تاریخی
شماره هشت هزار و نهصد و پنجاه و پنج
 - شماره هشت هزار و نهصد و پنجاه و پنج - ۲۰ بهمن ۱۴۰۴