آیین اختتامیه چهل‌وسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران پیش از ظهر یک‌شنبه، ۱۹ بهمن با حضور رئیس‌جمهوری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از چهره‌های فرهنگی و اهالی کتاب در تالار وحدت برگزار شد. هیأت علمی چهل‌وسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران جایزه ویژه این دوره در بخش شخصیت علمی را به پاس تحقیق و پژوهش در زمینه علوم انسانی و اجتماعی، تألیف و ترجمه بیش از ۷۰ عنوان کتاب در حوزه‌های مختلف اندیشه و فلسفه اسلامی و فلسفه غرب، بیش از ۵۰ سال تدریس و آموزش فلسفه در مراکز دانشگاهی ایران و تربیت نسل‌های بعدی استادان کشور، ابداع گفتارهای فلسفی و علمی در جامعه دانشگاهی و مراکز سیاست‌گذاری علمی کشور، تبیین سرخط‌ها و ایده‌های معطوف به آسیب‌شناسی توسعه‌نیافتگی به فیلسوف سرشناس معاصر دکتر رضا داوری اردکانی اهدا کرد.

کتاب، همزاد تمدن ایرانی است
سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم با تأکید بر آنکه کتاب نقشی محوری در شکل‌گیری تاریخ تمدن زرین اسلامی ایفا کرده و ما ایرانیان، هویت ملی‌‌مان را مدیون کتاب هستیم، گفت:«ایران و ایرانی در طول هزار ساله پس از اسلام به شکلی، از کتاب هویت‌یابی و هویت‌خوانی کرده و کتاب‌هایی همچون شاهنامه، کلیله و دمنه، دیوان حافظ، گلستان و بوستان سعدی، به گونه‌ای است که سرشت ایرانی ما را ساختند و پرداختند. کتاب قبل و پس از اسلام همزاد تمدن ایرانی است. با ظهور انقلاب اسلامی دوره جدیدی برای زمانه ما آغاز شد. ویژگی انقلابی ایران این بود که انقلاب گلوله نبود، انقلاب کلمه بود، و چون انقلاب کلمه بود، کتاب در این مسیر ۴۵ ساله جایگاه خاص خود را پیدا کرده است. از سال ۱۳۲۰ تا سال ۵۷ یعنی در ۳۷ سال حدود ۵۰ هزار عنوان کتاب داشتیم، اما پس از انقلاب اسلامی تاکنون بیش از یک‌و‌نیم میلیون عنوان کتاب چاپ اول و چاپ مجدد داریم.»
صالحی رشد کمی و کیفی انتشار کتاب در سال‌های پس از انقلاب را یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی در چهل‌و‌پنج سال گذشته خواند و ادامه داد:«پس از انقلاب اسلامی ۸ درصد زنان مؤلف بودند، دهه چهارم ۲۹ درصد و اکنون حدود ۴۰ درصد است. ما به یک نوع عدالت جنسیتی در تألیف نزدیک‌تر شدیم که از دستاورد‌های انقلاب اسلامی در حوزه کتاب است و در حوزه موضوعات هم چنین نکاتی دیده می‌شود.»
در ادامه هیأت داوران چهل‌وسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، اسامی آثار برگزیده و شایسته تقدیر این دوره از جایزه را اعلام کردند.
 
آثار برگزیده
 کلیات/ اسناد: مجموعه آثار میرزاحسن رشدیه تبریزی، پژوهش سید رضا باقریان‌موحد، با همکاری بهدخت رشدیه، قم: مؤسسه فرهنگی طه. 
 فلسفه و روان‌شناسی/ فلسفه اسلامی: المبدأ و المعاد، تألیف ابوعلی حسین بن عبدالله بن ‌سینا، تصحیح سید حامد هاشمی، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.  
 دین/ حدیث: عبقات الأنوار فی إمامه الائمة الاطهار علیهم‌السلام، تألیف میرحامد حسین لکهنوی، قم: بنیاد بین‌المللی امامت.
 دین/ فقه و اصول: نهایة الوصول إلی علم الأصول، تألیف علامه حلی، تحقیق مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث، قم: مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث.  
 دین/ کلام: کلام اسلامی؛ شرحی بر کشف المراد، تألیف حسن یوسفیان، قم: مجمع عالی حکمت اسلامی.
 هنر/ شهرسازی: شهرشناسی استارباد: دگرگونی‌های بافت شهری گرگان، تألیف یعقوب رشتچیان، گرگان: دَر گلستانه.  
 ادبیات/ داستان بلند و رمان: لمس، نوشته محمدرضا کاتب، نیماژ‏‫‏‫.  
 ادبیات/ داستان کوتاه: من ابن‌بطوطه هستم، نوشته خسرو عباسی‌خودلان، مؤسسه فرهنگی هنری هنرمندان مشرق‌زمین‏‫.‏‫
 ادبیات/ متون قدیم: دیوان منوچهری دامغانی، تصحیح راضیه آبادیان، موقوفات دکتر محمود افشار.
 تاریخ و جغرافیا/ مستندنگاری: قاسم، به روایت مرتضی سرهنگی، قم: خط مقدم‏‫.  
 کودک و نوجوان/ داستان نوجوان (تألیف): دراین بخش دو کتاب‌ مامان جادوگر من با طعم خامه ‌شکلاتی، نوشته مژگان بابامرندی، پی‌نما و شیدخت، نوشته محدثه گودرزنیا، پرتقال به طور مشترک انتخاب شدند.
 کودک و نوجوان/ شعر: در این بخش دو کتاب بادکنک‌های رنگی‌رنگی بردار، سروده افسانه شعبان‌نژاد، شهر قلم و من بال و پر دارم، سروده سعیده موسوی‌زاده، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به ‌طور مشترک انتخاب شدند.  
 بخش سپاس: دانشنامه سیره نبوی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، پژوهش و تألیف گروه تاریخ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه‏‫.
 
آثار شایسته تقدیر
 کلیات/ کتابداری: فهرست منابع غیرکتابی کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تألیف مریم امینی، دانشگاه تهران.
 کلیات/ فرهنگ‌ها و دائرة‌المعارف‌ها: موسوعه آیات الاحکام: طبقا لمذهب اهل البیت علیهم‌السلام مع المقارنه للمذاهب الأخری، تألیف قدرت‌الله انصاری، محمدجواد انصاری، حسین انصاری و...، پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام.
 کلیات/ فرهنگ‌نگاری: دهخدا و لغت‌نامه، تألیف مریم میرشمسی، قطره‏‫.
 کلیات/ تاریخ مطبوعات: اصناف روزنامه‌نگاری و مطبوعاتی تهران (۱۳۵۷ تا ۱۴۰۳)، تألیف فرید قاسمی، جهان کتاب.
 کلیات/ نسخ خطی: متون پیشااسلامی موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی، تألیف فاطمه جهان‌پور، مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی.  
 فلسفه و روان‌شناسی/ فلسفه غرب: فیزیک، تألیف ارسطو، ترجمه اسماعیل سعادت، هرمس.
 دین/ کلیات اسلام: مرد تدبیر و مدارا: احوال، افکار و آثار آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری‌یزدی، تألیف سیدعباس رضوی، قم: مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه.  
 دین/ حدیث (تألیف): بررسی پدیده وضع و تحریف در احادیث مهدویت، تألیف خدامراد سلیمیان، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
 دین/ حدیث (تصحیح): کلمات سیدالعرب ابی‌الحسن علی بن ابی‌طالب صلوات‌الله‌علیه، تألیف السید ابوالحسن محمد بن طاهر الجعفری الاصفهانی، قم: کتابخانه علامه مجلسی.  
 دین/ فقه و اصول: بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن، تألیف سیدضیاء مرتضوی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
 دین/ اخلاق: اخلاق‌شناسی و مرزهای فلسفه، تألیف برنارد ویلیامز، ترجمه مینو حجت، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
 دین/ عرفان (تألیف): عیار نقد: بررسی انتقادی روایات ناظر به نقد تصوف و عرفان، تألیف محمدعیسی جعفری، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
 دین/ عرفان (تصحیح): باخرزی‌نامه: مجالس و نامه‌ها و رساله‌ها و لطائف و قطعات پراکنده، تألیف ابوالمعالی سیف‌الدین سعید بن مطهر باخرزی، تصحیح اکبر راشدی‌نیا، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
 علوم اجتماعی/ اقتصاد (تألیف): بحران‌های مالی جهانی، تألیف میرابوطالب بدری، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
 علوم اجتماعی/ اقتصاد (ترجمه): سرمایه‌داری مُرد، قاتل: فئودالیسم فناورانه، تألیف یانیس واروفاکیس، ترجمه زهرا عبدالمحمدی، روزنه.  
 علوم اجتماعی/ حقوق: نظریه عمومی توثیق عینی، تألیف جلیل قنواتی و محمد محلی، دانشگاه تهران.
 علوم اجتماعی/ علوم نظامی: جنگ در فراسوی مرز: قرارگاه رمضان در جنگ عراق با ایران، تألیف رضا صادقی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز تحقیقات و اسناد دفاع مقدس.  
 زبان/ گویش‌های محلی: دراین بخش دو کتاب به‌ صورت مشترک انتخاب شدند: واژه‌نامه گویش بهدینان شهر یزد: فارسی به گویش همراه با مثال، تألیف کتایون مزداپور، هیرمبا ‏‫. و فرهنگ مصادر تاتی، تالشی و گیلکی، تألیف جهاندوست سبزعلیپور، فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
 زبان/ زبان‌شناسی: زبان و معنی، تألیف کورش صفوی، علمی.  
 علوم خالص/ کلیات و تاریخ علم (تألیف): کاشانی‌شناخت: پژوهشی در آثار ریاضی غیاث‌الدین جمشید کاشانی، تألیف یونس کرامتی، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب.  
 علوم خالص/ کلیات و تاریخ علم (تصحیح): دو کتاب در این بخش به ‌صورت مشترک انتخاب شدند: تحریر کتاب الاُکر لثاوذوسیوس: رساله‌ای در هندسه کره، تألیف نصیرالدین محمد طوسی، تصحیح و ترجمه معصومه امیری مقدم، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب. لب‌الحساب، تألیف علی بن یوسف بن علی، تصحیح نرگس عصارزادگان، مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب.
 علوم خالص/ ریاضیات: در این بخش دو کتاب زیر به‌ صورت مشترک انتخاب شدند: فضاهای تابعی و طولپایی‌ها، تألیف فرشته سعدی، دانشگاه تربیت مدرس. توپولوژی جبری. گروه بنیادی، تألیف مگردیچ تومانیان و هادی زارع، مرکز نشر دانشگاهی.
 علوم کاربردی / دامپزشکی: بیماری‌های دستگاه تنفسی در دام‌های کوچک، تألیف لینل آرجانسن، ترجمه شهرام جمشیدی، نیما سعیدی و...، دانشگاه تهران.
 علوم کاربردی/ مهندسی عمران: مبانی و مسائل الاستودینامیک، تألیف مرتضی اسکندری قادی، دانشگاه تهران.
 علوم کاربردی/ کشاورزی: کارخانه هوشمند تولید گیاه: نسل بعدی مزرعه‌های سرپوشیده عمودی، تألیف تویوکی کوزای، ترجمه علیرضا آشتیانی‌عراقی و...، دانشگاه تهران.  
 هنر/ کلیات هنر: ذهنیات معماری در مکتوبات فارسی در شرق ایران‌زمین سده‌های اول اسلامی، تألیف فرزاد زره‌داران، نشر و پژوهش شیرازه کتاب.
 هنر/ عکاسی: تسخیر نور: تاریخ اجتماعی و زیباشناختی عکاسی، تألیف رابرت هرش، ترجمه کیوان نیک‌طبیعت؛ سمت.
 هنر/ معماری: دو کتاب در این بخش به‌ صورت مشترک انتخاب شدند: طراحی نور در معماری‏‫، تألیف زهرا سادات زمردیان، محمد تحصیلدوست و سیده‌ نسترن سید شفوی، دانشگاه شهید بهشتی. معماری کاخ در ایران باستان متأخر: یک بررسی انتقادی، تألیف احسان طهماسبی، مشهد: کتابکده کسری‏‫.
 هنر/ موسیقی: رساله موسیقی نقاوه‌ الأدوار و تصانیف، تألیف عبدالعزیز بن‌ عبدالقادر مراغی، تصحیح سید حسین میثمی و مصطفی عبادی، ‏‫مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
 ادبیات/ شعر کلاسیک: تداعی: مجموعه شعر، سروده زینب احمدی، سوره مهر‏‫.  
 ادبیات/ شعر نو: عینک فوتوکروم، سروده محبوبه راد، فصل پنجم‏‫.
 ادبیات / متون قدیم: تنبیه الغافلین، تألیف ابولیث سمرقندی، تصحیح حامد خاتمی‌پور، سخن.
 ادبیات/ نقد ادبی (ترجمه): تقلید و خلاقیت در غزل: استقبال از فغانی، تألیف پل ای‌. لوزنسکی، ترجمه علی خزاعی‌فر و سید مهدی زرقانی، فرهنگ معاصر.
 ادبیات/ ادبیات زبان‌های دیگر: در این بخش دو کتاب به صورت مشترک انتخاب شدند: سکوتم را به شما تقدیم می‌کنم، نوشته ماریو بارگاس یوسا، ترجمه سعید متین، برج. کتاب‌رسان، نوشته کارستن هن، ترجمه حسین تهرانی، ثالث.
 تاریخ و جغرافیا/ تاریخ (تألیف): جامعه روستایی ایران در دوره قاجار، تألیف محمد بختیاری، امیرکبیر.
 تاریخ و جغرافیا/ تاریخ (تصحیح): صریح‌‌الملک اصفهانی: اسناد ملکی و وقفی آستانه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سده یازدهم، تألیف محمدطاهر اصفهانی، تصحیح عمادالدین شیخ‌الحکمایی و علیرضا جلالی، موقوفات دکتر محمود افشار.
 کودک و نوجوان/ داستان (تألیف): صدای نی از کجا می‌آمد؟، نوشته راضیه احمدی، تصویرگر: الهه جوانمرد، میچکا.
 کودک و نوجوان/ داستان (ترجمه): دراین بخش دو کتاب به‌ صورت مشترک انتخاب شدند: اگر می‌شد من را ببینی، نوشته آن لیانگ، ترجمه زهرا توفیقی، پرتقال. ماده غول و شکارچیان اژدها، نوشته کلی بارن‌هیل، ترجمه کیارش درگاهی، مشاوران آموزش.
 کودک و نوجوان/ شعر: در این بخش دو کتاب به‌ صورت مشترک انتخاب شدند: اتل‌ متل نانی‌نی، سروده طیبه شامانی، تصویرگر: رضوانه خاوری، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. من بلدم بخوانم، سروده مصطفی رحماندوست و مریم هاشم‌پور، پیدایش.
 کودک و نوجوان/ علوم و فنون (تألیف): هوش مصنوعی، تألیف ندا نکویی‌فر، مدرسه.