روایت رسانههای غربی از تردید آمریکا برای جنگ با ایران
ترامپ در برزخ نمایش قدرت یا هراس از پیامدها
رسانههای غربی از تردید فزاینده دونالد ترامپ برای اقدام نظامی علیه ایران خبر میدهند که از برآورد هزینههایی ناشی میشود که منابع دیپلماتیک آن را «جبرانناپذیر» توصیف میکنند. به گفته این منابع، پیشبینیناپذیری واکنش ایران و دامنه پیامدهای منطقهای و بینالمللی هرگونه درگیری مستقیم، به یکی از اصلیترین عوامل بلاتکلیفی کاخ سفید در آستانه تصمیمگیری نهایی تبدیل شده است. در چنین فضایی، گزارشهای رسانههای آمریکایی و اندیشکدههای غربی بیش از آنکه نشانهای از عزم جنگ باشد، تصویر رئیسجمهوری را ترسیم میکنند که میان نمایش قدرت و هراس از تبعات آن گرفتار شده است. در همین راستا شبکه سیانان به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که ترامپ همچنان در حال بررسی گزینههای خود است و «هیچ نشانهای از اتخاذ تصمیم نهایی درباره ایران وجود ندارد.» این شبکه تأکید میکند که با وجود افزایش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، هنوز اجماعی در کاخ سفید درباره ورود به یک درگیری مستقیم شکل نگرفته است. خود ترامپ نیز در اظهاراتی دوپهلو مدعی شده است: «ما کشتیهای زیادی را به آن سمت میفرستیم، فقط برای احتیاط. ترجیح میدهم هیچ اتفاقی نیفتد، اما ما آنها را بسیار از نزدیک زیر نظر داریم.» فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز اگرچه از برگزاری رزمایشها و جابهجایی تجهیزات خبر داده اما در بیانیههای خود از ذکر محل دقیق، مدت زمان رزمایشها یا نوع تجهیزات شرکتکننده خودداری کرده است؛ ابهامی که به زعم تحلیلگران، خود بخشی از جنگ روانی و همزمان نشانهای از نبود راهبرد شفاف است.
بعید است آمریکا برنده باشد
اندیشکده «شورای اروپایی روابط خارجی» در تحلیلی همسو با این ارزیابیها مینویسد، هدف نهایی ترامپ در قبال ایران همچنان غیرقابل پیشبینی است. به گفته این اندیشکده، از زمان آغاز اعتراضات در اواخر دسامبر ۲۰۲۵، ترامپ بارها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده اما همزمان کانال دیپلماسی را نیز باز نگه
داشته است.
ورود جنگندهها و ناوهای جنگی آمریکایی به خاورمیانه، اگرچه توان تهاجمی و بازدارندگی واشنگتن را افزایش میدهد و میتواند اهرم فشار در مذاکرات دیپلماتیک باشد، اما به تنهایی به معنای آمادگی برای جنگی تمامعیار نیست. این گزارش با یادآوری تجربههای پرهزینه آمریکا در افغانستان، عراق، لیبی و سوریه هشدار میدهد که واشنگتن و متحدان اروپاییاش باید نسبت به محدودیتهای نفوذ غرب و مخاطرات یک جنگ طولانیمدت با ایران واقعبین باشند.
به باور نویسندگان گزارش، خطرات مداخله نظامی جدید بسیار جدیتر از آن است که بتوان آن را در قالب یک «ضربه محدود» مهار کرد. یکی از نگرانیهای اصلی آمریکا و کشورهای اروپایی دارای منافع در منطقه، خطر «پیامدهای پیشبینینشده» است. اندیشکده اروپایی تصریح میکند که اگر آمریکا حملات گستردهای را آغاز کند و حتی تغییر رژیم را به عنوان هدف نهایی دنبال کند، تهران به احتمال زیاد در سال منتهی به انتخابات میاندورهای آمریکا با هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در سراسر خاورمیانه، هزینه سیاسی چنین تصمیمی را برای ترامپ افزایش خواهد داد.
افزون بر این، ایران توان عملیاتی لازم برای حملات تلافیجویانه به تأسیسات نفتی منطقه و مختل کردن کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز را دارد که میتواند به جهش شدید قیمت انرژی و کالا در بازارهای جهانی بینجامد. به نوشته این اندیشکده، ایران همچنین قادر است شبکه مسلح متحدان منطقهای خود را فعال کند؛ شبکهای که میتواند حملات هماهنگ علیه منافع آمریکا و متحدانش، بویژه اسرائیل، اما نه فقط محدود به آن، انجام دهد. در عین حال، یادآوری میشود که ایران در جریان جنگ ۱۲روزه ژوئن ۲۰۲۵ به بسیاری از اقدامات تشدیدکننده تنش متوسل نشد اما اگر ثبات حاکمیت با تهدید وجودی مواجه شود، احتمال دارد پیش از، از دست دادن همه برگهای خود از تمام ظرفیتها استفاده کند. نتیجهگیری این اندیشکده، حکایت از این واقعیت دارد که حتی اگر ایران بیشترین آسیب را از یک درگیری منطقهای متحمل شود، بعید است ترامپ برنده آن باشد یا به ضربه «قاطعی» که در پی آن است، دست یابد. در کنار این ملاحظات امنیتی، واقعیتهای ژئوپلیتیکی نیز به تردید ترامپ دامن زدهاند. ایران به لحاظ وسعت و جمعیت، قابل مقایسه با عراق یا لیبی نیست.
وسعت ایران تقریباً چهار برابر عراق و جمعیت آن بیش از ۹۰ میلیون نفر است؛ یعنی ۳.۵ برابر جمعیت عراق در زمان حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳ و ۱۵ برابر جمعیت لیبی در زمان مداخله ناتو در ۲۰۱۱. این مؤلفهها به معنای آن است که هرگونه تلاش برای استفاده پایدار از ابزار نظامی جهت تغییر رژیم در ایران، آمریکا یا ناتو را با چالشی بهمراتب بزرگتر مواجه میکند.
دو کشور عربی که ترامپ را محدود کردند
روزنامه والاستریت ژورنال نیز با اشاره به مواضع اخیر عربستان سعودی و امارات متحده عربی نوشت که رد استفاده آمریکا از پایگاهها، حریم هوایی و خاک این کشورها برای حمله به ایران گزینههای نظامی ترامپ را بشدت محدود کرده است. به گزارش این روزنامه، دو متحد کلیدی واشنگتن در خلیج فارس اعلام کردهاند که در حمله به ایران مشارکت نخواهند کرد. عربستان روز سهشنبه بهصراحت استفاده از حریم هوایی و خاک خود را رد کرد که پس از بیانیه مشابه وزارت خارجه امارات اتخاذ شد. همزمان، محمد بن سلمان در گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، هرگونه تشدید تنش را رد و بر دیپلماسی تأکید کرد.
احساس پشیمانی تلآویو
بهگزارش المانیتور، همین تهدیدها باعث شده است در برخی محافل اسرائیلی نسبت به ترغیب ترامپ برای به تعویق انداختن حمله، احساس پشیمانی شکل بگیرد.
این رسانه مینویسد، ورود ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» و پیامهای متغیر ترامپ، فضای پرنوسان و اضطرابآوری را در اسرائیل ایجاد و این ارزیابی را تقویت کرده که حمله آمریکا ممکن است ظرف یک روز، چند روز یا شاید هرگز رخ ندهد؛ جمعبندیای که بیش از هر چیز، تردید رئیسجمهوری آمریکا برای ورود به جنگی پرهزینه را عیان میکند.

