در گفتوگو با فعالان حوزه دام کشور مطرح شد
چشمانداز بازار گوشت قرمز پس از حذف ارز ترجیحی
حدیث حدادی
گروه اقتصادی
با حذف ارز ترجیحی واردات نهادههای دام و طیور، برخی از محصولات همچون گوشت قرمز و مرغ دستخوش نوسانات قیمتی شدهاند، چنانچه به محض حذف ارز ترجیحی، قیمت این محصولات کمی افزایش یافت اما با فروکش کردن شوک اولیه و تأمین گوشت قرمز و مرغ بازار، حالا یک ثبات قیمتی نیز دیده میشود.
ضمن اینکه بررسیها نشان میدهد میزان خرید گوشت قرمز و مرغ در یک هفته گذشته به علت در اختیار داشتن کالابرگ روند افزایشی داشته است.
گزارشها از بازار گوشت قرمز پس از حذف ارز ترجیحی، تصویری دوگانه را ترسیم میکند؛ از یک سو، وعدههای رسمی حاکی از کنترل بازار و کاهش قریبالوقوع قیمتهاست. افزایش واردات دام زنده و عرضه فراوان، ستونهای این خوشبینی هستند، اما از طرف دیگر، حذف ارز ترجیحی، هزینه تولید را افزایش داده و فعالیت برای دامداران داخلی را سختتر کرده است که در این میان، تولیدکنندگان به حمایتهای بیشتری نیازمندند. از طرفی، شکاف فزاینده بین قیمت تولیدکننده و مصرفکننده نشاندهنده وجود مشکلات اساسی در زنجیره توزیع، نقدینگی و احتمالاً حضور دلالان است. در واقع بازار گوشت قرمز در آستانه یک اتفاق مهم قرار دارد: نجات تولید داخلی یا وابستگی بیشتر به واردات؛ انتخابی که پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن فراتر از نوسانات مقطعی قیمت خواهد بود.
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، در گفتوگو با «ایران» وضعیت را اینگونه ترسیم میکند:«مشکلی در تأمین گوشت قرمز وجود ندارد. التهابات بازار ناشی از شوک ارزی و افزایش هزینه نهادهها بوده و قیمتها خیلی زود نهایی میشود.» وی با بیان اینکه «قیمت تمام شده گوشت قرمز کمتر از قیمتهای فعلی است»، پیشبینی میکند با عرضه فراوان، بزودی شاهد کاهش قیمتها و رفع مشکل قبل از ماه مبارک رمضان خواهیم بود.
پوریان تأکید کرد:«بازار امروز، بازار رقابتی عرضه و تقاضاست و نباید به شایعات توجه کرد. همچنین کارهای خوبی برای تهیه گوشت و دام زنده با قیمتهای مناسب از مبادی داخلی و خارجی در حال انجام است.»
پوریان اظهار کرد:«قیمت تمام شده گوشت قرمز کمتر از قیمتهای فعلی است و با عرضههای فراوان باید منتظر کاهش قیمتها باشیم. همچنین تولید داخلی نسبتاً مناسب است که در بخش دام سبک و حتی دام سنگین میتواند منجر به تعدیل قیمتها شود.»
وی تأکید کرد:«قیمتهایی که در حال حاضر در بازار وجود دارد ناشی از هیجانات ناشی از التهابات، نوسانات ارزی و... است که شوک بزرگی به این صنعت وارد کرده است؛ زیرا قیمت یک کیلوگرم گوشت برزیلی بهعنوان یکی از گوشتهای پرفروش در بازار ایران، 5.10 دلار است. بنابراین تحلیل چشمانداز فعلی بازار کاهشی است.»
واردات دام سبک
به صلاح تولیدکنندگان داخلی نیست
افشین صدردادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی تعاونیهای کشاورزی دام سبک، مشکلات را بنیادیتر میبیند. او به «ایران» گفت:«این بخش با چالشهای جدی مواجه است که با وجود تلاشهای صورت گرفته هنوز مشکلات آن برطرف نشده است. به طور مثال تولیدکنندگان در حال حاضر با مشکلاتی مانند کمبود نقدینگی برای خرید نهادهها مواجه هستند.»
وی همچنین با اشاره به تغییرات اخیر در نرخ ارز ترجیحی اظهار کرد:«قبل از حذف ارز ترجیحی، برای خرید یک کامیون جو ۲۰۰ میلیون تومان هزینه میشد، پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت نهادههایی مانند جو پنج برابر شده است. دامداران نهتنها نقدینگی برای خرید ندارند که در معرض تهدید واردات دام زنده قرار گرفتهاند.»
وی با تأکید بر اینکه تولیدکنندگان با مشکلات جدی مواجه هستند، گفت:«دامداران به دلیل عدم صرفه اقتصادی، شروع به کشتار دامهای خود میکنند و قیمتها هم کاهش پیدا خواهد کرد، اما این کار، مشکل را فقط به صورت مقطعی حل میکند و در آینده ممکن است مشکلات بیشتری ایجاد شود. بنابراین خواستار ایجاد برنامههای حمایتی از طرف دولت برای تولیدکنندگان دام سبک هستیم.»
صدردادرس تأکید کرد:«در حال حاضر یکی از مشکلات ما این است که به جای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، مجوز واردات دام زنده صادر شده است که این امر به ضرر تولیدکنندگان داخلی خواهد بود.»
وی همچنین به عدم نظارت صحیح بر بازار گوشت قرمز اشاره و اظهار کرد:«مسئولان نظارتی به جای اینکه دنبال یافتن دلایل افزایش قیمت گوشت قرمز باشند، سراغ دامداران میروند و از آنها میپرسند چرا دامهای خود را عرضه نکردهاند. این روش نظارت صحیح نیست.»
صدردادرس افزود:«قیمت دام زنده در نقاط مختلف کشور متفاوت است اما به طور میانگین در نقاط جنوبی کشور حدود کیلویی 480 تا ۵۲۰ هزار تومان است. در برخی از نقاط مانند تهران، قیمت دام زنده به ۶۵۰ هزار تومان رسیده که این افزایش غیرطبیعی نشاندهنده وجود مشکلاتی در بازار است. مسئولان باید به دنبال یافتن دلایل افزایش قیمتها باشند و دستگاههایی را که باعث ایجاد مشکلات در بازار شدهاند شناسایی و با آنها برخورد کنند.»
حداکثر قیمت گوشت گوساله
چقدر باید باشد؟
رئیس هیأت مدیره انجمن صنفی گاوداران ایران در گفتوگو با خبرنگار «ایران» عنوان کرد:«در حال حاضر تولید گوشت گاو و گوساله کافی است و کمبودی در این زمینه نداریم. اما متأسفانه شاهد افزایش قیمت گوشت قرمز هستیم، به طوری که قیمت گوشت بستهبندی شده به بالای یکمیلیون و 600 هزار تومان رسیده، در حالی که 506 هزار و 800 تومان قیمت تمام شده یک کیلو دام زنده (گوساله نر) است که در بازار بین 500 تا 520 هزار تومان معامله میشود. از طرفی گوشت بستهبندی نباید بیشتر از کیلویی یکمیلیون و 600 هزار تومان به فروش برسد اما در حال حاضر در بازار بیشتر از این مبلغ معامله میشود.»
احمد مقدسی افزود:«متأسفانه در حال حاضر شاهد هستیم فاصله قیمتی بین تولید و مصرف بسیار بالاست. همچنین مشکلاتی در زمینه تأمین نقدینگی برای صنایع بستهبندی وجود دارد. برای حل این مشکلات باید تأمین نقدینگی برای صنایع بستهبندی در نظر گرفته شود و علاوه بر آن دلالان را نیز حذف کنیم و فروشندگان مستقیماً از تولیدکننده خریدهای خود را انجام دهند.»
بازار مرغ؛ الگوی ثبات نسبی؟
در میان این تلاطمها، بازار مرغ وضعیت متفاوتی دارد. افضل ملکی، رئیس اتحادیه صنف گوشت گوسفندی، گاوی، پرنده و ماهی تهران در گفتوگو با خبرنگار «ایران» عنوان کرد:«بعد از حذف ارز ترجیحی، گوشت مرغ با کمی افزایش قیمت مواجه شد اما از آن روز تاکنون ثبات قیمتی داشته است.
همچنین با وجود استقبالی که از سوی مردم برای خرید این محصولات گوشتی با کالابرگ وجود داشت، اما میزان عرضه در فروشگاهها و اصناف به اندازه کافی بوده و کمبودی وجود نداشته است. قیمت هر کیلوگرم مرغ گرم در خردهفروشیها پس از دورهای از افزایشهای قابل توجه، اکنون به طور میانگین به ۱۹۵ هزار تومان کاهش یافته است. این نرخ، فاصله معناداری با ارقام قبلی دارد، چرا که پیشتر قیمت این کالای اساسی حتی تا آستانه ۳۰۰ هزار تومان نیز افزایش یافته بود.»
