مرحله دوم آتش بس: خشم عبری، سکوت حماس
محمد محسن فایضی
کارشناس مسائل فلسطین
با گذشت حدود 99 روز از آغاز آتشبس مشهور به صلح ترامپ در نوارغزه (10 اکتبر 2025)، ترامپ از آغاز مرحله دوم آتشبس خبر داد. مرحله اول بهواسطه تأخیر پیش آمده در پیداشدن اجساد حدود صد روز طول کشید و درحالی رسماً ترامپ از آغاز مرحله دوم خبر داد که یک جسد اسرائیلی همچنان در غزه است و حماس در تلاش برای بازیابی آن از زیرآوارهاست. حماس اعلام کرده بهواسطه ترور شدن همه تیم همراه اسیر باقی مانده، مکان دقیق و آخر استقرارشان را هیچ کس اطلاع ندارد و جستوجوها ادامه دارد.
کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد هیأت مدیره غزه زیر نظر «شورای صلح» به ریاست ترامپ فعالیت خود را آغاز کرده تا بر دولت تکنوکرات فلسطینی، بازسازی و خلعسلاح غزه نظارت کند. اعضای آن هم عبارتند از: ویتکاف و کوشنر، وزیر خارجه ترکیه، مقام ارشد قطر، رئیس اطلاعات مصر، تونی بلر، وزیر امارات و نماینده سازمان ملل. اولین واکنش رسمی اسرائیلیها، بیانیه دفتر نتانیاهو بود که در آن آمده است: «این ترکیب با سیاست اسرائیل مغایر است و وزیر خارجه مأمور اعتراض به آمریکا شده است.» جالب است که هاآرتص این وضعیت و شوکه شدن نتانیاهو را ناشی از کنار رفتن رون دیرمر وزیر امور راهبردی از تیم نتانیاهو میداند چون او کسی بود که در گوش کاخ سفید نجوا میکرد و اکنون ترامپ به دنبال حفظ دستاوردش در غزه یعنی آتشبس است. در هر حال بیانیه دفتر نتانیاهو از فضای انتقادات شدید داخلی اسرائیل نکاست و شاهد حملات شدید از لاپید، گانتز، آیزنکوت و... علیه نتانیاهو بودیم و این اتفاق بالاخص حضور ترکیه و قطر را نشان از شکست سیاسی و از دست دادن کنترل غزه علیرغم دو سال جنگ و هزینه میدانستند. »
دلیل اعتراضات پرتعداد صهیونیستها کاملاً مشخص است. حضور قطر و ترکیه و همچنین شروع مرحله دوم پیش از اتمام تبادل جسد باقی مانده و همچنین مشخص نبودن فرآیند خلع سلاح حماس، اسرائیلیها را در یک وضعیت بغرنج و نگران برای از دست دادن دستاوردهای نظامی در دو سال جنگ پس از 7 اکتبر قرار داده است. طبق منابع اسرائیلی، در این مرحله تشکیل نیروی ثبات که براساس طرح اولیه آتشبس قرار بود به کنترل و خلع سلاح حماس بپردازد، نه تنها به تأخیر افتاده بلکه تقریباً غیرممکن است که به شکل برنامهریزی شده اجرا شود.
برخی رسانههای عبری و عربی جریان تطبیع، خبرهای بیارزشی به نقل از یک رهبر حماس حول خلع سلاح این جنبش منتشر کردند تا از منظر روانی بر حماس فشار بیاورند؛ اما واقعیت همان چیزی است که از مقالات انتقادی پر تعداد عبری و سکوت حماس برمیآید و این روند به معنای سختتر شدن خلع سلاح حماس و تشدید سرعت بازسازی نوارغزه است. البته ناگفته نماند که چیستی دولت تکنوکرات، نوع تعاملات، بازیگران شورای صلح و نقش هر کدام مبتنی بر میزان سرمایهگذاری شان در غزه و بازسازی آن مؤلفههای مهمیاند که بر آینده غزه تأثیرگذار خواهد بود.

